Dân quân người Kurd bỏ mỏ dầu lớn nhất Syria, đồng ý sáp nhập vào chính phủ

Tổ chức Giám sát Nhân quyền Syria ngày 18/1 cho biết Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), nhóm dẫn dắt dân quân người Kurd, đã rút khỏi toàn bộ khu vực họ đang kiểm soát ở tỉnh Deir Az Zor, trong đó có hai mỏ dầu Al-Omar và Tanak.

Al-Omar là mỏ dầu lớn nhất Syria và là nơi có căn cứ quân sự quy mô nhất của Mỹ ở quốc gia này. SDF quyết định rút quân sau khi lực lượng chính phủ Syria thông báo đã chiếm được hai mỏ dầu khác là Safyan và Al-Tharwa ở tỉnh Raqqa gần đó.

Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa cùng ngày cho biết nhằm ổn định tình hình, ông và thủ lĩnh Mazloum Abdi của SDF đã quyết định ký thỏa thuận gồm 14 điểm, trong đó có lệnh đình chiến.

SDF và dân quân người Kurd là đồng minh quan trọng của Mỹ trong cuộc chiến chống tàn dư tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng tại Syria.

Cũng theo thỏa thuận, chính quyền và lực lượng người Kurd sẽ được sáp nhập vào nhà nước Syria, kết thúc nhiều tháng bế tắc trên bàn đàm phán về vấn đề này. Lực lượng người Kurd sẽ bàn giao ngay lập tức hai tỉnh đang kiểm soát là Deir Az Zor và Raqqa cho quân đội chính phủ Syria.

Damascus sẽ tiếp quản các tù nhân là thành viên IS cùng thân nhân đang bị giam tại nhà tù và căn cứ do người Kurd quản lý.

Ông Sharaa cho biết đã lên kế hoạch gặp ông Abdi, song cuộc gặp đã bị hoãn lại tới ngày 19/1 do thời tiết xấu.

Thủ lĩnh Abdi xác nhận đã chấp nhận thỏa thuận và đồng ý rút lực lượng khỏi các khu vực từ Deir Az Zor, Raqqa đến Hasakeh, nhằm ngăn “cuộc chiến này trở thành nội chiến”. Ông cho biết sẽ giải thích chi tiết về thỏa thuận với người Kurd tại Syria sau khi trở về từ thủ đô Damascus.

Thông báo được đưa ra sau khi giao tranh bùng phát trong tháng này giữa quân chính phủ và lực lượng người Kurd. Lực lượng chính phủ cuối tuần này chiếm được thành phố chiến lược Tabqa ở tỉnh Raqqa và đập Euphrates, cũng như tiến quân vào một số khu vực tại tỉnh Deir Az Zor, trong đó có mỏ dầu Al-Omar, sau khi đạt được bước tiến ở vùng Aleppo.

Đụng độ ác liệt đã xảy ra giữa các lực lượng do người Kurd dẫn đầu và phe ủng hộ chính phủ tại thành phố Raqqa trong ngày 18/1, trước thời điểm lệnh ngừng bắn được công bố.

Ông Sharaa cùng ngày gặp đặc phái viên Mỹ Tom Barrack, người ca ngợi thỏa thuận là “bước ngoặt quan trọng”. Ông Barrack trước đó một ngày cũng gặp ông Abdi. Mỹ lâu nay vốn hậu thuẫn người Kurd, song cũng ủng hộ chính quyền mới tại Damascus.

Thỏa thuận được đánh giá là đòn giáng đối với người Kurd tại Syria, do họ từ lâu đã nuôi tham vọng được duy trì quyền tự trị trên thực tế tại những khu vực mà cộng đồng thiểu số này kiểm soát trong hơn một thập kỷ qua.

Theo nhà nghiên cứu Alexander McKeever, thỏa thuận trên là bước lùi lớn so với những gì mà SDF đã gây dựng được ở đông bắc Syria trong những năm qua, cũng như không đáp ứng được mục tiêu thiết lập mô hình phân quyền mà lực lượng này thúc đẩy trên bàn đàm phán.

Phạm Giang (Theo AFP)