Dân tình ‘kêu ầm trời’ vì một thứ tăng giá nóng hơn cả vàng

Thị trường linh kiện máy tính toàn cầu đang chứng kiến một đợt biến động giá chưa từng có khi bộ nhớ RAM và chip lưu trữ đồng loạt leo thang. Diễn biến này không chỉ ảnh hưởng tới người dùng có nhu cầu nâng cấp PC mà còn tạo áp lực lớn lên giá bán laptop và thiết bị công nghệ trong năm 2026.

Báo cáo mới nhất từ Counterpoint Research cho thấy quy mô đợt tăng giá lần này ở mức “vô tiền khoáng hậu”. Riêng trong quý I/2026, giá RAM đã tăng từ 80 – 90% so với quý trước, phá vỡ mọi kỷ lục lịch sử của thị trường bộ nhớ.

Người dùng cá nhân chịu tác động rõ rệt nhất. Thanh RAM DDR4 8GB cho laptop vốn đã tăng khoảng 35% vào cuối năm 2025, nay tiếp tục tăng thêm tới 91% chỉ trong ba tháng. Trong khi đó, chip nhớ NAND – nền tảng của ổ SSD – ghi nhận mức tăng khoảng 100%, kéo theo chi phí lưu trữ đội lên nhanh chóng.

Trong vài tháng gần đây, giá các mô-đun RAM DDR5 – chuẩn bộ nhớ mới nhất – cũng tăng vọt, nhiều dòng sản phẩm ghi nhận mức tăng gấp đôi, thậm chí hơn. Trên thị trường bán lẻ, một bộ RAM desktop dung lượng 64GB hiện có giá ngang, thậm chí vượt máy chơi game Sony PlayStation 5, còn các kit dung lượng lớn hơn tiệm cận giá GPU cao cấp.

Dù laptop không sử dụng thanh RAM rời giống máy tính để bàn, các chip nhớ tích hợp bên trong vẫn chịu chung áp lực nguồn cung. Điều này khiến chi phí sản xuất máy tính xách tay tăng theo. Nhiều chuyên gia thị trường nhận định năm 2026 sẽ là giai đoạn khó khăn với người dùng có kế hoạch mua laptop mới khi giá bán khó tránh xu hướng leo thang.

PowerGPU, một đơn vị lắp ráp PC gaming lớn tại Mỹ, vừa phát thông báo sẽ điều chỉnh giá bán do chi phí SSD và linh kiện tăng mạnh.

Trước áp lực chi phí, các hãng laptop đang tính tới nhiều phương án ứng phó. Một trong số đó là đưa cấu hình tiêu chuẩn quay lại mức 8GB RAM nhằm giữ giá bán ở phân khúc phổ thông. Một số ý tưởng khác cũng được cân nhắc, như bán máy không kèm RAM để người dùng tự nâng cấp – mô hình “Bring Your Own RAM”. Dù còn mới mẻ, đây được xem là giải pháp tình thế nếu khủng hoảng nguồn cung kéo dài.

Nguyên nhân sâu xa của cơn bão giá nằm ở sự bùng nổ nhu cầu từ lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Các hệ thống AI, đặc biệt là trung tâm dữ liệu vận hành mô hình ngôn ngữ lớn, đòi hỏi dung lượng bộ nhớ khổng lồ và băng thông cực cao. Điều này khiến chip nhớ trở thành tài nguyên chiến lược trong cuộc đua hạ tầng AI toàn cầu.

Theo dự báo của TrendForce, bộ nhớ phục vụ AI có thể chiếm tới 70% tổng sản lượng phần cứng bộ nhớ trong năm nay. Khi phần lớn công suất sản xuất được dồn cho HBM (bộ nhớ băng thông cao) và DDR5 máy chủ, nguồn cung dành cho thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp đáng kể.

Ba nhà sản xuất thống trị thị trường – Samsung, SK Hynix và Micron – đều đang ưu tiên dây chuyền cho mảng AI. Sự dịch chuyển này khiến thị trường PC truyền thống rơi vào tình trạng thiếu hụt linh kiện. Thậm chí, Micron đã rút khỏi mảng bán lẻ bộ nhớ tiêu dùng dưới thương hiệu Crucial, vốn quen thuộc với giới nâng cấp PC, để tập trung nguồn lực cho khách hàng doanh nghiệp và trung tâm dữ liệu.

Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế còn nhu cầu tiếp tục tăng, giới phân tích nhận định giá RAM và SSD sẽ duy trì ở mức cao ít nhất trong một năm tới. Điều này đồng nghĩa việc sở hữu hệ thống máy tính dung lượng lớn, hiệu năng cao sẽ ngày càng tốn kém — từ nâng cấp linh kiện cho tới mua mới laptop hay PC hoàn chỉnh.