Đề xuất phụ thu nhiên liệu, điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa

Ngày 10/3, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng loạt giải pháp ứng phó nguy cơ thiếu nhiên liệu bay, đồng thời hỗ trợ các hãng hàng không duy trì hoạt động khai thác.

Cơ quan này đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét sửa đổi chính sách thuế xuất nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. Cục Hàng không cũng kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5/2026 và bổ sung nhiên liệu bay vào danh mục hàng hóa được giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 10% xuống mức phù hợp.

Bên cạnh đó, Cục cũng đề xuất Chính phủ cho phép các hãng áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với vé máy bay nội địa, với cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo biến động giá dầu Jet A-1; kiến nghị các bộ, ngành xem xét điều chỉnh giá trần trên các đường bay nội địa trong trường hợp cần thiết để các hãng duy trì hoạt động khai thác.

Ngoài các giải pháp chính sách, Cục Hàng không đề xuất thiết lập cơ chế làm việc cấp cao với các quốc gia đang hạn chế xuất khẩu nhiên liệu như Thái Lan và Trung Quốc để bảo đảm các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện được các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1 đã ký. Cơ quan này cũng đề nghị xem xét giảm 50% một số loại phí trong lĩnh vực hàng không như phí cất hạ cánh và phí điều hành bay, tương tự giai đoạn dịch Covid-19.

Cục Hàng không kiến nghị Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ về thuế, phí; đồng thời đề nghị Bộ Công Thương thúc đẩy mở rộng nguồn cung nhiên liệu và chỉ đạo các nhà máy lọc dầu trong nước như Dung Quất và Nghi Sơn tăng tối đa công suất sản xuất Jet A-1 phục vụ ngành hàng không.

Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không cần chủ động tìm kiếm nguồn cung mới từ Hàn Quốc, Brunei, Ấn Độ và Nhật Bản, đồng thời điều phối hiệu quả tồn kho giữa các kho trong mạng lưới toàn quốc. Các đơn vị được khuyến nghị tăng khối lượng mua nhiên liệu nội địa từ hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn.

Giá nhiên liệu tăng khiến nhiều đường bay kém hiệu quả

Từ cuối tháng 2, xung đột quân sự tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu máy bay tăng mạnh. Giá Jet A-1 tại Singapore từ mức 83-89 USD/thùng trong tháng 2 đã tăng lên 116 USD/thùng ngày 2/3 và đạt đỉnh 231 USD/thùng ngày 4/3. Hiện giá giao dịch quanh mức 160 USD/thùng và được dự báo tiếp tục duy trì ở mức cao, khoảng 170 USD/thùng trong tháng 3.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), khi giá Jet A-1 tăng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng thêm 50-60%. Nếu giá nhiên liệu vượt 200 USD/thùng, tổng chi phí hoạt động của các hãng có thể tăng trên 70%.

Nguồn cung dầu thô căng thẳng cũng khiến nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á – đối tác cung cấp chính của Việt Nam – giảm công suất và hạn chế xuất khẩu để bảo đảm nhu cầu trong nước. Trong khi đó, Việt Nam phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu hàng không, với khoảng 70% nhu cầu phải nhập khẩu và hơn 60% nguồn cung đến từ Thái Lan và Trung Quốc.

Cục Hàng không Việt Nam nhận định nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu bay cho các hãng hàng không trong nước có thể xuất hiện từ đầu tháng 4 và kéo dài trong các tháng tiếp theo. Điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động khai thác, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm nghỉ lễ 30/4-1/5 và mùa du lịch hè.

Theo báo cáo của các hãng hàng không, với mức giá Jet A-1 khoảng 200-230 USD/thùng như những ngày gần đây, chi phí khai thác của Vietnam Airlines có thể tăng thêm 50-60% mỗi tháng so với trước khi xảy ra xung đột. Sun PhuQuoc ước tính chi phí tăng khoảng 30%, trong khi VietJet Air cho biết chi phí khai thác có thể tăng thêm khoảng 2.000 tỷ đồng mỗi tháng với quy mô hoạt động hiện nay.

Giá nhiên liệu tăng cao khiến nhiều đường bay trở nên kém hiệu quả, thậm chí rơi vào tình trạng càng khai thác càng lỗ do chi phí nhiên liệu vượt khả năng bù đắp từ giá vé. Các hãng hàng không đang rà soát kế hoạch khai thác, điều chỉnh lịch bay từ tháng 4 nhằm giảm tiêu hao nhiên liệu và hạn chế nguy cơ gián đoạn chuyến bay.

Cục Hàng không yêu cầu các hãng chủ động xây dựng phương án sản xuất kinh doanh phù hợp, giảm thiểu thua lỗ và rủi ro mất cân đối dòng tiền. Các hãng cần rà soát kế hoạch khai thác, đặc biệt với các đường bay nội địa, đồng thời tối ưu chi phí và duy trì mạng đường bay phù hợp với nhu cầu thị trường.

Đoàn Loan