Đề xuất quỹ dự phòng bảo vệ người lao động khi bị nợ BHXH

Thông tin về dự thảo sửa đổi, ông Nguyễn Duy Cường, Phó Cục trưởng Cục Tiền lương và BHXH (Bộ Nội vụ), cho biết việc sửa đổi luật là cần thiết để phù hợp với thay đổi về chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan quản lý và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Dự thảo lần này đưa ra nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến người lao động như mở rộng diện tham gia BHXH, điều chỉnh chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe và tăng cường quản lý các quỹ bảo hiểm. Các đại biểu cơ bản thống nhất cần sửa luật để bảo đảm đồng bộ hệ thống pháp luật.

Góp ý về chế độ dưỡng sức tại nơi không có công đoàn, GS-TS Lê Minh Thông, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, cho rằng cần quy định rõ điều kiện để người sử dụng lao động quyết định, trên cơ sở đề nghị của người lao động và hồ sơ y tế, nhằm bảo đảm quyền lợi cho nhóm yếu thế.

Ông lưu ý hiện quyền quyết định chủ yếu thuộc về người sử dụng lao động, đặc biệt tại các đơn vị chưa có công đoàn, có thể khiến người lao động khó tiếp cận chế độ, do đó cần bổ sung cơ chế bảo vệ phù hợp.

GS Thông cũng đề nghị bổ sung cơ chế báo cáo tới cấp xã nhằm tăng cường giám sát việc thực hiện chính sách. Đồng thời lưu ý làm rõ vị trí của cơ quan BHXH khi trực thuộc Bộ Tài chính, cũng như mối quan hệ và trách nhiệm của Hội đồng quản lý quỹ BHXH với Bộ Tài chính; mức độ độc lập của Hội đồng cũng trách nhiệm của từng thành viên.

Liên quan quy định dự thảo cho phép Quỹ BHXH gửi tiền tại các ngân hàng thương mại có vốn Nhà nước từ 50% trở lên, bà Nguyễn Diệu Hồng, chuyên gia độc lập, cho rằng cần cân nhắc kỹ. Theo bà, đầu tư quỹ phải đặt ưu tiên vào an toàn, thanh khoản và hiệu quả dài hạn.

Từ thực tiễn, ông Đỗ Văn Thức, Phó trưởng Ban Công tác Công đoàn Liên đoàn Lao động TP Hải Phòng, phản ánh tình trạng nhiều doanh nghiệp nợ BHXH khiến người lao động không thể hưởng chế độ. Ông đề xuất lập quỹ dự phòng hoặc sử dụng tiền phạt từ doanh nghiệp chậm đóng để chi trả trước cho người lao động.

Trong khi đó, ông Vũ Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Công đoàn Y tế Việt Nam, cho rằng việc đầu tư sinh lời cho quỹ là cần thiết nhưng phải cân nhắc rủi ro, đồng thời đề nghị quy định rõ hơn việc thực hiện chế độ dưỡng sức tại nơi không có công đoàn, trên cơ sở pháp luật và đề nghị của người lao động.

Các ý kiến cũng đề nghị hoàn thiện quy định về vai trò của công đoàn, tăng cường thanh tra, kiểm tra và làm rõ mối quan hệ giữa cơ quan BHXH với chính quyền địa phương để bảo đảm thực thi chính sách hiệu quả.