Đề xuất tăng 50% định lượng thịt, cá cho phạm nhân từ tháng 7

Đây là những nội dung được Bộ Công an nêu trong dự thảo Nghị định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thi hành án hình sự (dự kiến có hiệu lực từ 1/7/2026) nhằm thay thế Nghị định 118/2024.

Trọng tâm của dự thảo này nằm ở sự cải thiện chế độ vật chất và nâng cao tiêu chuẩn chăm sóc y tế, khẳng định tính nhân văn của Nhà nước với những người đang lầm lỗi.

Từ “đủ ăn” đến “đảm bảo dinh dưỡng”

Theo Bộ Công an, thực tiễn quản lý trại giam những năm qua cho thấy mức tiền ăn hiện hành (khoảng 700.000 đồng/tháng) không còn phù hợp trước sự biến động của giá cả thị trường và nhu cầu thể trạng thực tế của phạm nhân.

Mức 700.000 đồng cũng thấp hơn khoảng 2,6 lần tiền ăn của học viên tại cơ sở cai nghiện ma túy, hiện khoảng 1.800.000 đồng/người/tháng.

Dự thảo do đó đưa ra những điều chỉnh về định lượng thực phẩm. Theo Điều 7 Nghị định 118/2024/NĐ-CP hiện hành, định lượng thịt và cá 1 kg/tháng với mỗi loại. Tại dự thảo mới, con số này được nâng thành 1,5 kg thịt lợn và 1,5 kg cá, tức tăng 50%.

Dự thảo bổ sung mỗi người được nhận 5 quả trứng gà hoặc trứng vịt một tháng, loại thực phẩm chưa có trong danh mục định lượng cứng trước đây. Lượng dầu ăn cũng tăng từ 0,2 lít lên 0,3 lít/tháng.

Những thay đổi này không đơn thuần là tăng con số mà là sự chuyển dịch từ mục tiêu “ăn đủ no” sang “đảm bảo dinh dưỡng” để phạm nhân đủ sức khỏe tham gia lao động, học tập và cải tạo.

Một điểm mới đáng chú ý khác nằm ở quy định về việc mua đồ ăn thêm tại căng tin, mở rộng quyền tự cải thiện đời sống của phạm nhân.

Quy định hiện hành tại Nghị định 118/2024 cho phép phạm nhân được mua thêm nhưng không quá 3 lần định lượng ăn một tháng. Dự thảo mới đã nới lỏng giới hạn này lên đến 5 lần. Điều này không chỉ đáp ứng nhu cầu cá nhân chính đáng mà còn giảm bớt áp lực trực tiếp lên ngân sách nhà nước thông qua việc huy động nguồn lực tài chính cá nhân của phạm nhân để tự cải thiện đời sống.

Về chế độ mặc, dự thảo điều chỉnh định mức dầu gội đầu từ 800 ml lên 1.000 ml/năm.

Một thay đổi khác mang tính thực tế cao là việc điều chỉnh địa giới cấp đồ ấm. Nếu như hiện nay, phạm nhân từ “Thừa Thiên Huế trở ra phía Bắc” mới được cấp chăn bông và áo ấm thì dự thảo mới đã mở rộng mốc địa giới này từ “thành phố Đà Nẵng trở ra phía Bắc” và bổ sung cả khu vực Tây Nguyên.

Sự thay đổi này cho thấy sự quan tâm của cơ quan soạn thảo với điều kiện thời tiết khắc nghiệt tại các vùng miền, đảm bảo phạm nhân không bị ảnh hưởng sức khỏe.

Khám sức khỏe mỗi năm một lần

Nghị định 118/2024 hiện quy định phạm nhân được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 2 năm/lần. Dự thảo mới đã rút ngắn chu kỳ này xuống còn ít nhất 1 năm/lần. Việc tăng tần suất khám bệnh lên gấp đôi cho phép các cơ sở giam giữ theo dõi sát sao hơn diễn biến bệnh lý, kịp thời phát hiện và điều trị các bệnh truyền nhiễm hoặc mạn tính, đảm bảo an toàn cho môi trường tập thể.

Ngân sách dành cho tiền thuốc chữa bệnh thông thường cũng được điều chỉnh. Từ mức tương đương 3 kg gạo tẻ/tháng tại Nghị định 118, dự thảo mới đề xuất nâng lên mức 5 kg, tăng 60%.

Dự thảo cũng quy định chi tiết hơn về trách nhiệm của các bệnh viện Nhà nước trong thực hiện chế độ chăm sóc y tế với phạm nhân.

Cụ thể tại khoản 3, Điều 6, Dự thảo quy định cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản trở lên của Nhà nước hoặc trong Công an nhân dân, Quân đội nhân dân phải bố trí quỹ đất trong khuôn viên để xây dựng khu điều trị riêng cho phạm nhân.

Trường hợp không còn quỹ đất thì bố trí tối thiểu từ 3 buồng bệnh riêng để điều trị cho phạm nhân và phải đảm bảo về an ninh, trật tự, thuận lợi cho công tác quản lý phạm nhân.

Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước có trách nhiệm bố trí bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên đến khám, điều trị, chăm sóc cho phạm nhân theo quy định.

Quy định này nhằm giải quyết bài toán khó khăn về an ninh khi phạm nhân điều trị tại các cơ sở dân y, đồng thời đảm bảo họ vẫn được hưởng sự chăm sóc y tế chuyên sâu như mọi công dân khác.

Dự kiến chi phí tăng 350 tỷ đồng/năm

Theo Tờ trình của Bộ Công an, dự kiến mức ngân sách tăng thêm bình quân cho mỗi phạm nhân hàng tháng khoảng 150.000 đồng. Với quy mô khoảng 190.000 phạm nhân hiện nay, tổng kinh phí chi nuôi tăng thêm ước tính khoảng 350 tỷ đồng/năm.

Tuy nhiên, Bộ Công an đánh giá mức tăng này là “không lớn, tác động không đáng kể đến cân đối chung của ngân sách nhà nước” so với những lợi ích xã hội mà nó mang lại.

Theo cơ quan soạn thảo, khi chế độ vật chất và y tế được đảm bảo, phạm nhân sẽ yên tâm cải tạo, giảm bớt tâm lý tiêu cực, từ đó giảm thiểu các vụ việc vi phạm nội quy hoặc chống đối trong trại giam. Đây là khoản đầu tư cần thiết để nâng cao hiệu quả giáo dục, giúp phạm nhân sớm tái hòa nhập cộng đồng và giảm tỷ lệ tái phạm.

Dự thảo đang được lấy ý kiến công khai, đến hết ngày 14/2.

Hải Thư