Đề xuất thí điểm luật sư công tại Bộ Công an, Bộ Quốc phòng

Ngày 30.3, Bộ Tư pháp công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị quyết về việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Chế định này được kỳ vọng giúp kiểm soát tốt tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, đẩy mạnh việc tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, đồng thời tăng khả năng giải quyết các tranh chấp quốc tế…

Thí điểm tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố

Theo đề xuất của Bộ Tư pháp, chế định luật sư công sẽ được thí điểm trong vòng 2 năm kể từ 1.10.2026, áp dụng tại 8 bộ (Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, NN-MT) và UBND 10 tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh).

Các bộ, địa phương được lựa chọn thí điểm là những đơn vị quản lý nhiều lĩnh vực phức tạp, có điều kiện phát triển kinh tế, thường phát sinh hoặc tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khiếu nại, tranh, hoặc phải tham gia ý kiến pháp lý cho cơ quan nhà nước.

Dự thảo cũng quy định đối tượng được công nhận luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, cán bộ doanh nghiệp nhà nước, có phẩm chất đạo đức tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng.

Cùng đó là phải có trình độ cử nhân luật trở lên; ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp…

Người đủ tiêu chuẩn nêu trên và được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư thì được thực hiện các công việc thuộc phạm vi hoạt động của luật sư công.

Luật sư công sẽ làm gì, quyền lợi ra sao?

Dự thảo quy định phạm vi công việc của luật sư công bao gồm: tham gia tố tụng với tư cách là luật sư, người bảo vệ quyền và lợi ích ích hợp pháp cho cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương; thực hiện tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, hành chính, dân sự và tham gia quá trình thi hành án dân sự, án hành chính.

Đồng thời, thực hiện tư vấn cho cơ quan nhà nước xử lý các vấn đề pháp lý liên quan đến các dự án kinh tế – xã hội; tư vấn và tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.

Cạnh đó là thực hiện các công việc có tính chất pháp lý khác tại cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước.

Đáng chú ý, Bộ Tư pháp cho hay, công việc của luật sư công đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, cần phải có chính sách để thu hút người giỏi tham gia.

Cơ quan này đề xuất luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng, trong đó luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm được tuyển dụng làm luật sư công được hưởng lương và hỗ trợ hàng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm.

Ngoài ra, luật sư công được hưởng thù lao, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác; được hưởng tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức.

Đặc biệt, luật sư công được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, mặc dù có thể có thiệt hại xảy ra.

Cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư hoặc luật sư hành nghề với tư cách cá nhân để cùng với luật sư công thực hiện các công việc có tính chất pháp lý nhằm bảo vệ lợi ích công.