Điểm nghẽn Hormuz tiếp tục gây lo ngại

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) hôm 20-3 cảnh báo chỉ riêng các biện pháp tăng nguồn cung sẽ không đủ để kéo giảm “sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu” do xung đột leo thang ở Trung Đông. Theo cơ quan này, thay vì chờ đợi sản xuất dầu mỏ phục hồi thì nên chủ động giảm nhu cầu để giảm áp lực lên người tiêu dùng và hỗ trợ kìm hãm giá cả nhanh hơn.

CNBC trích dẫn các khuyến nghị của IEA như làm việc từ xa khi có thể, tăng cường đi chung xe và sử dụng phương tiện giao thông công cộng, luân phiên sử dụng xe cá nhân… vì giao thông đường bộ vốn chiếm khoảng 45% nhu cầu dầu mỏ toàn cầu. Ngoài ra, nên cắt giảm các chuyến bay không cần thiết, chuyển sang nấu ăn bằng điện thay cho bếp gas…

Cũng trong ngày 20-3, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt 30 ngày đối với việc mua lượng dầu đang vận chuyển trên biển của Iran nhằm giảm bớt áp lực về nguồn cung. Đây là lần thứ 3 Mỹ tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ từ các quốc gia khác chỉ trong 2 tuần. Trước đó, Mỹ nới lỏng lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga và đến ngày 20-3 thì ban hành giấy phép chung cho phép bán dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran được vận chuyển trên các tàu từ ngày 20-3 đến ngày 19-4. “Bằng cách tạm thời mở khóa nguồn cung hiện có này cho thế giới, Mỹ sẽ nhanh chóng đưa khoảng 140 triệu thùng dầu vào thị trường toàn cầu. Về cơ bản, chúng tôi sẽ sử dụng các thùng dầu của Iran để gây áp lực lên Tehran nhằm giữ giá ở mức thấp trong khi tiếp tục chiến dịch Cuồng nộ kinh hoàng” – ông Bessent cho biết trên X.

Ngoài dầu mỏ, sự tắc nghẽn ở eo biển Hormuz còn gây lo ngại lớn về nguồn cung lương thực cho khoảng 100 triệu người dân vùng Vịnh, bởi đó cũng là tuyến đường mà lương thực nhập khẩu đi qua. Khí hậu khắc nghiệt khiến nguồn nước ngọt ở khu vực này vô cùng hạn chế và diện tích đất canh tác ít ỏi. Ả Rập Saudi nhập khẩu hơn 80% lượng thực phẩm, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) khoảng 90%, và Qatar lên tới 98%. Tại Iraq, phần lớn thực phẩm nhập khẩu cũng đi qua eo biển Hormuz, mặc dù có 2 tuyến đường sông lớn.

Việc các nhà nhập khẩu phải tìm tuyến đường thay thế sẽ làm tăng chi phí và rủi ro hậu cần đáng kể. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cảnh báo chuỗi cung ứng đang đứng trước nguy cơ bị gián đoạn nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch COVID-19 và thời điểm xung đột Nga – Ukraine khởi đầu.