Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
Báo Telegraph đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Iran ngừng chương trình tên lửa của nước này trong vòng 5 năm để đổi lấy hòa bình.
Đây là một trong 6 cam kết mà Tổng thống Trump muốn Iran thực hiện, cho thấy lập trường của Washington và Tehran đang ngày càng xa cách.
Chính quyền Tổng thống Trump đã thúc đẩy một thỏa thuận bao gồm các giới hạn nghiêm ngặt đối với chương trình hạt nhân của Iran, cũng như khả năng tên lửa và các hoạt động của Tehran trong khu vực Trung Đông.
Những lo ngại về khả năng tên lửa của Iran đã nổi lên vào cuối tuần qua sau khi Israel cảnh báo Tehran đã phát triển vũ khí đạn đạo liên lục địa có khả năng tấn công London.
Nhà Trắng cũng bác bỏ lời kêu gọi ngừng bắn, trong khi Tehran khẳng định các cuộc đàm phán không thể bắt đầu cho đến khi giao tranh chấm dứt.
Sau hơn 3 tuần xung đột, cả hai bên đều đưa ra những tín hiệu trái chiều, cho thấy sự cởi mở đối với ngoại giao trong khi vẫn yêu cầu đối phương đầu hàng.
Tổng thống Trump nói rõ rằng ông không ủng hộ việc ngừng bắn ngay lập tức, thay vào đó nhà lãnh đạo Mỹ vẫn muốn duy trì áp lực quân sự để buộc Tehran nhượng bộ.
“Tôi không muốn ngừng bắn… không thể ngừng bắn khi đang chiếm ưu thế hoàn toàn”, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố.
Đáp lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định việc kêu gọi Iran kiềm chế là “vô nghĩa”. Ông nói rằng Mỹ và Israel, những nước đã khơi mào xung đột, phải chịu trách nhiệm chấm dứt cuộc chiến này.
Trang tin Axios dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết các Đặc phái viên của Tổng thống Trump, ông Jared Kushner và Steve Witkoff, đã tham gia vào các cuộc thảo luận về khả năng ngoại giao.
Tuy nhiên, bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột cũng cần bao gồm việc mở lại tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng qua eo biển Hormuz, giải quyết vấn đề liên quan tới kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran, và thiết lập một thỏa thuận dài hạn về chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và sự hỗ trợ của Iran dành cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.
(Đồ họa: AFP).
Các nỗ lực ngoại giao dường như đã bị đình trệ. Axios đưa tin, trong vài ngày qua, không có liên lạc trực tiếp nào giữa Mỹ và Iran mặc dù Ai Cập, Qatar và Anh đều đã chuyển các thông điệp giữa hai bên.
Iran dường như chỉ sẵn sàng đàm phán nếu các điều khoản của nước này được tuân thủ, bao gồm một lệnh ngừng bắn toàn diện trước khi đàm phán được nối lại, đảm bảo sẽ không có sự tái diễn các cuộc tấn công trong tương lai và bồi thường, điều mà ông Trump đã gọi là “không thể chấp nhận được”.
“Quan điểm của chúng tôi là chúng tôi đã kìm hãm sự phát triển của Iran”, một quan chức Mỹ nói với Axios, tin rằng Iran sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đàm phán.
Các yêu cầu của Mỹ dường như khiến Tehran bất bình và họ khó có thể chấp nhận các điều kiện, bao gồm việc ngừng chương trình tên lửa trong 5 năm, không làm giàu uranium, đồng thời chấm dứt hoạt động tại các cơ sở hạt nhân Natanz, Isfahan và Fordow – nơi Mỹ và Israel đã ném bom vào năm ngoái.
Mỹ cũng yêu cầu các quy trình giám sát nghiêm ngặt đối với việc chế tạo và sử dụng máy ly tâm, cũng như các thiết bị liên quan có thể thúc đẩy chương trình vũ khí hạt nhân.
Các điều kiện để đạt được thỏa thuận cũng bao gồm các hiệp ước kiểm soát vũ khí với các nước trong khu vực, trong đó quy định giới hạn số lượng tên lửa không quá 1.000 quả, và chấm dứt việc Iran tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm như Hezbollah ở Li Băng, Houthi ở Yemen và Hamas ở Gaza.
Iran đã nhiều lần bác bỏ những yêu cầu này và khẳng định chương trình hạt nhân của Tehran là vì mục đích hòa bình, mặc dù đã làm giàu đủ uranium để chế tạo nhiều bom hạt nhân.
Việc thiếu tin tưởng vào Tổng thống Trump cũng làm giảm sự sẵn sàng của Iran trong việc đàm phán, nhất là khi các quan chức cấp cao và chỉ huy quân sự Iran liên tiếp bị hạ sát.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/dieu-kien-cua-tong-thong-trump-de-doi-lay-hoa-binh-cho-iran-20260323111754528.htm
