Dữ liệu nghiên cứu dài hạn giúp đánh giá vai trò của caffeine trong bảo vệ chức năng não (Ảnh: Unsplash).
Một nghiên cứu quy mô lớn đăng trên tạp chí JAMA, kéo dài nhiều năm, đã phát hiện việc tiêu thụ caffeine ở mức điều độ có liên quan đến nguy cơ mắc sa sút trí tuệ thấp hơn và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức.
Uống caffeine mỗi ngày có thể giảm 18% nguy cơ sa sút trí tuệ
Nghiên cứu phân tích dữ liệu của khoảng 132.000 người tham gia, được theo dõi trong suốt 43 năm.
Những người báo cáo họ có mức tiêu thụ caffeine cao nhất, ghi nhận nguy cơ phát triển sa sút trí tuệ thấp hơn 18% so với nhóm uống rất ít hoặc không sử dụng caffeine. Đồng thời, cho kết quả tốt hơn trong các bài đánh giá chức năng nhận thức.
Đáng chú ý, nghiên cứu không tìm thấy mối liên hệ này ở những người sử dụng đồ uống khử caffeine, cho thấy caffeine có thể là yếu tố mang lại những lợi ích trên.
Tuy nhiên, kết quả này không đồng nghĩa với việc tiêu thụ cà phê với số lượng lớn mỗi ngày có thể giúp duy trì khả năng nhận thức lâu dài.
Các chuyên gia cho rằng, hiệu quả tích cực đối với nhận thức được ghi nhận rõ nhất ở nhóm uống khoảng 2-3 tách cà phê hoặc 1-2 tách trà mỗi ngày.
Dù có liên quan đến một số lợi ích về thần kinh, việc sử dụng caffeine ở mức vừa phải không thể thay thế các biện pháp bảo vệ sức khỏe não bộ khác.
Mối liên hệ giữa caffeine với sức khỏe não bộ trong nhiều nghiên cứu
Kết quả này cung cấp thêm dữ liệu, qua đó củng cố những bằng chứng đã được ghi nhận trong các nghiên cứu trước đó.
Một phân tích quy mô lớn trên hơn 200.000 người thuộc UK Biobank ghi nhận người uống cà phê có nguy cơ mắc Alzheimer giảm 34% và Parkinson giảm 37% so với người không uống, khi cà phê được sử dụng ở dạng chứa caffeine và không thêm đường.
Một nghiên cứu khác ghi nhận việc tiêu thụ khoảng 3 tách cà phê mỗi ngày có liên quan đến việc kéo dài tuổi thọ trung bình gần 2 năm.
Ngoài ra, một nghiên cứu độc lập ghi nhận rằng ở nhóm người mắc tăng huyết áp khi tiêu thụ khoảng 4-5 tách trà mỗi ngày có nguy cơ sa sút trí tuệ thấp nhất.
Một phân tích được thực hiện dựa trên dữ liệu sức khỏe của 86.606 phụ nữ tham gia Nurses’ Health Study và 45.215 nam giới thuộc Health Professionals Follow-up Study, hai dự án quy mô lớn được triển khai từ thập niên 1980.
Mức tiêu thụ caffeine của người tham gia được ước tính thông qua bảng câu hỏi tần suất thực phẩm, được thực hiện định kỳ mỗi 2-4 năm.
Bên cạnh đó, họ cũng được khảo sát về những thay đổi liên quan đến trí nhớ, khả năng tập trung và các chức năng nhận thức khác.
Khoảng 17.000 người tham gia đã hoàn thành các bài kiểm tra chức năng nhận thức qua điện thoại, được thực hiện nhiều lần trong suốt thời gian theo dõi.
Trong tổng số 131.821 người tham gia, có 11.033 trường hợp ghi nhận mắc sa sút trí tuệ trong thời gian theo dõi. Kết quả phân tích cho thấy, nhóm tiêu thụ caffeine ở mức cao nhất có nguy cơ phát triển bệnh thấp hơn 18% so với nhóm tiêu thụ thấp nhất.
Đáng chú ý, kết quả không ghi nhận mối liên hệ rõ ràng giữa mức tiêu thụ caffeine cao và các tác động tiêu cực.
Thay vào đó, lợi ích sức khỏe có xu hướng đạt ngưỡng ổn định, tức là mức tiêu thụ cao không mang lại hiệu quả vượt trội so với mức sử dụng vừa phải.
Kết quả này có sự khác biệt so với một số nghiên cứu trước đây, vốn ghi nhận rằng việc tiêu thụ trên 6 tách cà phê mỗi ngày có thể liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ cao hơn.
Uống cà phê với lượng lớn từng được ghi nhận có thể liên quan nguy cơ suy giảm trí nhớ (Ảnh: Thanh Bình).
Giống như nhiều nghiên cứu quan sát khác, nghiên cứu này chỉ ra mối liên hệ chứ chưa thể khẳng định chắc chắn rằng việc uống cà phê trực tiếp làm giảm nguy cơ sa sút trí tuệ.
Trong quá trình phân tích, nhóm nghiên cứu đã tính đến nhiều yếu tố lối sống khác như chế độ ăn uống, tiền sử bệnh lý và tiền sử gia đình.
Tuy vậy, các nhà khoa học cho rằng cần thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ mối liên hệ giữa caffeine và sa sút trí tuệ cũng như cơ chế sinh học có thể liên quan.
“Chúng tôi tiến hành so sánh giữa các nhóm có mức nguy cơ di truyền sa sút trí tuệ khác nhau và ghi nhận kết quả tương đồng. Điều này cho thấy việc tiêu thụ cà phê hoặc caffeine có thể mang lại lợi ích tương tự ở cả nhóm nguy cơ cao lẫn nhóm nguy cơ thấp”, Yu Zhang, tác giả của nghiên cứu cho biết.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/dieu-xay-ra-voi-nao-bo-khi-duy-tri-thoi-quen-uong-ca-phe-hang-ngay-20260210115121815.htm

