
Kỹ thuật vật của Nga được xem là hiệu quả nhất nhì thế giới – Ảnh: UFC
Vật là kỹ năng “phải có” nhất trên võ đài
Những cuộc tranh luận “ai mạnh hơn”, “môn võ nào mạnh nhất”, hay “đòn vật nào mạnh nhất” luôn rất khó để đi tìm lời giải. Nhưng kể từ khi võ đài tổng hợp MMA phát triển mạnh trong hai thập niên qua, giới chuyên môn bắt đầu có một thước đo thực tế.
Đơn giản chính là thống kê xem các hệ vật quốc gia nào xuất hiện nhiều nhất và hiệu quả nhất trong các giải đấu đỉnh cao.
Khi nhìn vào dữ liệu từ các tổ chức MMA lớn, đặc biệt là UFC, có thể thấy một xu hướng khá rõ ràng: các hệ vật của Nga, Mỹ, Iran và Nhật Bản – Brazil đang chiếm ưu thế rõ rệt.
Trước hết, cần hiểu rằng MMA là môi trường đặc biệt phù hợp để kiểm nghiệm sức mạnh của vật.
Trong khi quyền anh hay kickboxing chỉ đánh đứng, thì MMA cho phép quật ngã, kiểm soát và khóa siết dưới đất.
Vì vậy võ sĩ có nền tảng vật thường nắm lợi thế chiến thuật lớn. Theo thống kê được trang phân tích FightMatrix và nhiều nghiên cứu về chiến thuật MMA trích dẫn, hơn một nửa các nhà vô địch UFC trong giai đoạn 2000-2020 có nền tảng chính từ vật hoặc các môn grappling liên quan.
Nếu xét theo quốc gia, ảnh hưởng lớn nhất hiện nay đến từ hệ vật của Nga, đặc biệt là vùng Kavkaz.
Trong khoảng một thập niên gần đây, hàng loạt võ sĩ đến từ Dagestan và các khu vực lân cận đã tạo ra một phong cách vật gần như thống trị MMA.

Người Nga đời đời hùng mạnh ở hệ võ vật – Ảnh: SB
Họ kết hợp vật tự do, sambo và kỹ thuật kiểm soát dưới đất để áp đảo đối thủ. Cựu vô địch hạng nhẹ Khabib Nurmagomedov là ví dụ điển hình.
Trong sự nghiệp tại UFC, Khabib đạt tỉ lệ quật ngã thành công hơn 45%, một con số rất cao ở cấp độ đỉnh cao, đồng thời gần như bất bại khi đã đưa đối thủ xuống sàn.
Thành công của Khabib kéo theo một thế hệ võ sĩ Dagestan khác trỗi dậy, khiến nhiều chuyên gia MMA gọi phong cách này là “sambo-wrestling pressure”.
Nga, Mỹ, Iran hay Nhật Bản?
Bên cạnh Nga, hệ vật của Mỹ cũng có ảnh hưởng cực lớn. Mỹ sở hữu hệ thống vật học đường và đại học đồ sộ, với hàng nghìn vận động viên thi đấu mỗi năm trong hệ thống NCAA.
Chính hệ thống này đã cung cấp nguồn võ sĩ khổng lồ cho MMA. Nhiều nhà vô địch UFC xuất thân từ vật đại học Mỹ, trong đó nổi bật có Daniel Cormier hay Kamaru Usman.
Theo phân tích của trang MMAJunkie về lý lịch các nhà vô địch UFC, vật NCAA là một trong những nền tảng phổ biến nhất của các võ sĩ thành công trong lồng bát giác.
Một cái tên khác thường bị bỏ qua nhưng lại rất đáng chú ý là Iran. Iran là một trong những cường quốc vật tự do lớn nhất thế giới và môn vật được xem gần như “quốc võ” của nước này.
Dù số lượng võ sĩ Iran trong UFC chưa nhiều do yếu tố địa chính trị và thị trường, nhưng các võ sĩ Iran xuất hiện trong MMA thường có nền tảng vật cực kỳ vững chắc.
Theo Liên đoàn Vật thế giới United World Wrestling, Iran thường xuyên nằm trong nhóm dẫn đầu huy chương tại các giải vô địch thế giới, điều cho thấy chiều sâu của hệ thống đào tạo vật ở quốc gia này.
Một yếu tố thú vị là cách các hệ vật này được chuyển hóa trong MMA. Võ sĩ Nga thường kết hợp vật với sambo, tạo ra phong cách quật ngã liên tục và kiểm soát áp lực cao.
Võ sĩ Mỹ lại nổi bật ở thể lực và khả năng giữ thế kiểm soát trên sàn. Trong khi đó, truyền thống vật của Iran được đánh giá rất mạnh ở kỹ thuật quật ngã và phòng thủ trước các đòn vật của đối thủ.
Cũng không thể bỏ qua BJJ – với triết lý dựa trên nhu thuật Nhật Bản, kết hợp với võ cổ truyền Brazil, sở hữu những đòn siết, bẻ, khóa trong tư thế nằm cực kỳ hiệu quả, được mệnh danh là “ông vua kiểm soát mặt sàn”.
Dù vậy nhiều chuyên gia cho rằng không nên xem đây là cuộc cạnh tranh tuyệt đối giữa các quốc gia.

Các kỹ thuật BJJ cũng rất phổ biến ở MMA – Ảnh: UFC
Thực tế của MMA hiện đại cho thấy các võ sĩ hàng đầu thường học nhiều hệ vật khác nhau. Một võ sĩ có thể xuất thân từ vật NCAA, sau đó học thêm Brazilian Jiu-Jitsu để hoàn thiện kỹ năng khóa siết dưới đất.
Chính sự giao thoa này khiến MMA trở thành môi trường thử nghiệm liên tục cho các trường phái vật.
Nhìn tổng thể, nếu dùng võ đài MMA làm thước đo thực tế, có thể thấy ba hệ vật có ảnh hưởng mạnh nhất hiện nay là Nga, Mỹ và Iran.
Nga nổi bật với phong cách sambo-wrestling áp lực cao, Mỹ có hệ thống đào tạo vật khổng lồ từ thể thao học đường, còn Iran sở hữu truyền thống vật lâu đời và kỹ thuật quật ngã tinh luyện.
Sự cạnh tranh giữa ba trường phái này đang định hình cách chiến đấu của MMA hiện đại, và cũng khiến câu hỏi “đòn vật của nước nào mạnh nhất thế giới” tiếp tục là chủ đề tranh luận hấp dẫn trong làng võ.
Vì sao cả vùng Tây Á chỉ mình Iran giỏi võ?
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề
Nguồn: https://tuoitre.vn/don-vat-cua-quoc-gia-nao-manh-nhat-the-gioi-20260305125102686.htm

