Đốt cháy tuổi thơ trong lò luyện thi Hàn Quốc

Trong một lớp học tiếng Anh, những đứa trẻ mẫu giáo Hàn Quốc ngọ nguậy không yên. Các em không học bảng chữ cái, mà là khởi động sớm cho cột mốc mang tính quyết định vào hơn 10 năm nữa: kỳ thi tuyển sinh đại học.

“Hãy viết một đoạn văn từ 5-8 câu, sử dụng 5 từ đồng nghĩa với từ to lớn”, cô giáo Keri yêu cầu. Các bé bắt đầu làm bài tập theo yêu cầu.

Những học sinh trong lớp của Keri Schnabel, cô giáo người Mỹ 31 tuổi, nằm trong nhóm ngày càng đông trẻ em Hàn Quốc theo học chương trình giáo dục tư nhân từ sớm. Các chương trình này gần như luôn tập trung vào việc nâng cao khả năng tiếng Anh, ngôn ngữ quan trọng cho con đường sự nghiệp sau này.

Trong nhiều năm, cuộc sống của Lee Kyong-min chỉ xoay quanh việc đưa đón hai cô con gái từ trường học đến các trung tâm học thêm rồi về nhà. Lee, cựu chuyên viên về lĩnh vực quảng cáo, và chồng cô, người làm trong ngành tài chính, đã cố gắng cho con theo học ở những nơi tốt nhất có thể.

7 ngày một tuần, cô đợi các con đến tận đêm khuya tại những quán cà phê chật kín phụ huynh. Đôi khi, cô bắt gặp những đứa trẻ nhỏ tuổi phải vừa làm bài tập vừa ăn tối ngay tại quán cà phê trước khi vội vã vào ca học tiếp theo.

Các lớp học thêm hiện tại xuất hiện khắp Hàn Quốc, đáp ứng nhu cầu của nhiều phụ huynh mong muốn con cái có thể đỗ vào những trường đại học tốt nhất.

Khi con gái hỏi tại sao phải dành quá nhiều thời gian học thêm, Lee nói với các con rằng điều đó cần thiết vì thành tích học tập đồng nghĩa với cơ hội và cơ hội sẽ mang lại cuộc sống hạnh phúc. Tuy nhiên, niềm tin của cô vào quan điểm này bắt đầu lung lay khi con gái lớn, lúc đó khoảng 8 tuổi, hỏi rằng “mẹ ơi, hồi xưa mẹ học dốt lắm ạ?”.

“Tôi nhận ra rằng con bé thấy tôi không hạnh phúc. Tôi cảm thấy như mình vừa bị giáng một đòn mạnh vào đầu”, cô Lee nói.

Giờ đây người mẹ này tự hỏi bản thân đang vẽ ra viễn cảnh cuộc sống và hạnh phúc như thế nào cho các con. Đây cũng là câu hỏi mà nhiều phụ huynh Hàn Quốc phải đối mặt.

Theo dữ liệu của chính phủ, 80% học sinh Hàn Quốc đang tham gia các khóa học thêm. Dù dân số trong độ tuổi đi học sụt giảm trong những thập kỷ qua, thị trường này vẫn tăng trưởng lên mức kỷ lục 20,3 tỷ USD trong năm 2024.

Trẻ em Hàn tham gia các khóa học thêm, luyện thi ngày càng sớm. Tại một quận ở Seoul, trẻ mới 4 tuổi đã tham gia kỳ thi đầu vào các trường mẫu giáo dạy tiếng Anh. Một số trẻ tham gia lộ trình ôn luyện vào trường y ngay từ cấp tiểu học.

Ngay cả ở quốc gia vốn quen với sự cạnh tranh gay gắt vào đại học như Hàn Quốc, thực trạng này vẫn gây lo ngại. Ủy ban Nhân quyền Hàn Quốc cho biết việc bắt trẻ mẫu giáo phải trải qua những kỳ thi có tính chất quyết định cao là vi phạm quyền trẻ em. Các nhà lập pháp, những người đổ lỗi cho các trung tâm luyện thi gây ra cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên, khẳng định sẽ can thiệp.

Tuy nhiên, Lee không cho rằng thực tế này dễ thay đổi. Bản thân cô cũng mâu thuẫn khi đưa con vào guồng quay giáo dục. Một phần cô mong muốn các con có nền giáo dục phong phú và không lệ thuộc vào cuộc cạnh tranh đại học. Nhưng phần khác lại muốn chúng nằm trong số những người chiến thắng.

Năm 2013, cô đã cho các con gái, khi đó mới 4-5 tuổi, theo học trường mẫu giáo dạy tiếng Anh. Cô cũng cho biết chúng đã theo học nhiều khóa học thêm ở Daechi, khu phố giàu có thuộc quận Gangnam của Seoul. Đây là nơi tập trung khoảng 1.200 lò ôn luyện như vậy.

Lee lớn lên ở Daechi và không lạ gì danh tiếng của nơi này. Dù vậy, cô vẫn bị sốc bởi vòng lặp thi cử vô tận đang chờ đợi các con mình.

Quan trọng nhất là các “bài kiểm tra trình độ” hay kỳ thi đầu vào do trung tâm học thêm (hay còn được gọi là hagwon) tổ chức cho trẻ từ 4 tuổi. Một số bài kiểm tra cạnh tranh đến mức phụ huynh phải gửi con đến ôn luyện ở một hagwon khác chỉ để đi thi vào đó.

“Người ta thường nói nếu muốn cho con vào trường y, bạn cần cho con ‘cày đi cày lại’ 6 lần toàn bộ chương trình toán cho đến hết cấp 3”, cô Lee nói.

Nỗi lo âu vẫn bao trùm quanh kỳ thi tuyển sinh đại học Suneung, bài kiểm tra “sinh tử” mà phạm vi và độ khó đã vượt xa chương trình học tiêu chuẩn ở trường.

“Học sinh ngày nay về cơ bản đều phải gánh vác hai khối lượng công việc riêng biệt: điểm số ở trường và việc chuẩn bị cho kỳ thi Suneung”, Gu Bon-chang, cựu giáo viên và hiện là giám đốc chính sách của tổ chức phi lợi nhuận World Without Worries about Shadow Education (Thế giới không lo âu về dạy thêm, học thêm), nói.

Hàn Quốc có một trong những tỷ lệ nhập học đại học cao nhất thế giới là 76%.

“Ở Hàn Quốc không có cơ hội thứ hai”, ông Soo-yong Byun, giáo sư Đại học Bang Pennsylvania, nhận xét. “Không chỉ là việc bạn học đại học ở đâu, mà còn là công việc đầu tiên bạn nhận được sau đó. Tất cả những điều này đều có tác động rất lớn đến khả năng thăng tiến của bạn khi trưởng thành”.

Một giáo viên tại chuỗi lò luyện tiếng Anh hàng đầu ước tính học sinh tiểu học của ông dành ít nhất 40 giờ một tuần chỉ cho các lớp học thêm. Ông cho biết bản thân bàng hoàng khi chấm một bài viết gần đây của học sinh, trong đó đứa trẻ 6 tuổi viết về nỗi sợ rằng cả gia đình sẽ không hạnh phúc nếu em không đạt thành tích học tập xuất sắc.

Kim Hye-jin, 37 tuổi, cũng cho con theo học lớp tiếng Anh tư nhân tại khu Daechi từ khi còn nhỏ. “Họ nói rằng trẻ con ngày nay không gặp bạn ở sân chơi nữa mà là ở lò luyện”, Kim nói. “Điều đó không thể tránh khỏi. Là cha mẹ, tôi chỉ có thể cố gắng đưa ra những quyết định tốt nhất có thể”.

Bà Kim và nhiều phụ huynh khác lo con mình sẽ kiệt sức. Nhưng họ cũng sợ con bị tụt lại phía sau so với bạn bè, hoặc bị loại khỏi hệ thống hứa hẹn mang lại nền giáo dục tinh hoa và cuộc sống thành công.

Peter Na, bác sĩ tâm thần tại Đại học Yale, bày tỏ lo ngại về sự gia tăng triệu chứng trầm cảm ở trẻ em Hàn Quốc dưới 10 tuổi. “Trầm cảm ở lứa tuổi dưới 10 không phải là điều phổ biến. Tôi nghĩ nó liên quan tới những áp lực học tập”, ông nói.

Seo Dong-ju, bác sĩ 41 tuổi ở Seoul, không tin rằng con đường luyện thi cạnh tranh khốc liệt là lựa chọn đúng cho con trai. Seo lo ngại về những tác động lâu dài về thể chất, tâm lý và xã hội của việc học hành quá mức đối với trẻ nhỏ.

“Tôi nghĩ nền văn hóa này cần phải thay đổi một cách căn bản”, ông nói.

Lee, hiện là chuyên gia tâm lý, cũng đã lựa chọn một con đường khác cho con. Năm 2024, vợ chồng cô quyết định cho con dừng tham gia các trung tâm học thêm cạnh tranh khắc nghiệt ở Hàn Quốc và ghi danh vào một trường nội trú tư thục tại Mỹ. Giờ đây, các con gái của cô đang phát triển tốt tại ngôi trường mới.

“Cứ học toán ở Daechi đến trình độ lớp 8 rồi sang Mỹ mà xem. Mọi người sẽ gọi bạn là thiên tài đấy”, cô nói.

Thanh Tâm (Theo NYTimes, Washington Post, Korea Herald)