Đức – Pháp khởi động đàm phán về lá chắn hạt nhân cho châu Âu

Theo báo Telegraph, Đức và Pháp đang tiến hành đàm phán nhằm xây dựng năng lực răn đe hạt nhân cho châu Âu, hướng tới khả năng bảo vệ lục địa mà không phụ thuộc vào Mỹ.

Động thái diễn ra trong bối cảnh các đồng minh châu Âu trong NATO gia tăng nỗ lực tự đảm đương trách nhiệm quốc phòng, khi Washington dần chuyển trọng tâm an ninh về trong nước và khu vực Thái Bình Dương.

Châu Âu tìm thế tự chủ chiến lược

Phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich ngày 13-2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết Berlin đã bắt đầu thảo luận với Pháp về một năng lực răn đe hạt nhân chung cho châu Âu.

“Sáng kiến này sẽ được lồng ghép hoàn toàn vào cơ chế chia sẻ hạt nhân trong NATO. Chúng tôi sẽ không để tồn tại các khu vực có mức độ an ninh khác nhau tại châu Âu. Điều này không nhằm loại bỏ NATO”, ông nói.

Thủ tướng Đức nhấn mạnh châu Âu cần trở nên mạnh mẽ hơn để tái thiết lập quan hệ với Mỹ, đồng thời kêu gọi Washington “hàn gắn và khôi phục niềm tin” trong một kỷ nguyên chính trị đầy bất định.

Theo ông, Mỹ không thể hành động đơn độc khi trật tự thế giới cũ đang dần tan rã.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định châu Âu phải vươn lên thành một cường quốc địa chính trị, trong bối cảnh mối đe dọa từ Nga chưa có dấu hiệu suy giảm.

Ông bác bỏ những chỉ trích cho rằng lục địa này già cỗi, chậm chạp và nhấn mạnh đã đến lúc châu Âu chủ động xây dựng một cấu trúc an ninh vững chắc hơn.

Theo Hãng tin Reuters, các phát biểu trên cho thấy xu hướng các nhà lãnh đạo châu Âu tìm kiếm con đường độc lập hơn sau một năm đầy biến động trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, song vẫn nỗ lực duy trì liên minh với Washington.

‘NATO 3.0’ do châu Âu dẫn dắt

Khi Đức và Pháp thảo luận phương án giảm phụ thuộc vào kho hạt nhân của Mỹ, các nhà lãnh đạo cũng tính đến diện mạo của NATO khi vai trò của Washington thu hẹp.

Tại cuộc họp bộ trưởng quốc phòng ở Brussels (Bỉ) ngày 12-2, quan chức Lầu Năm Góc Elbridge Colby đề xuất ý tưởng “NATO 3.0”, theo đó châu Âu đảm nhận vai trò lớn hơn trong phòng thủ lục địa.

Ông cho rằng môi trường an ninh hiện nay đã thay đổi sâu sắc, khi cạnh tranh cường quốc trở lại và xung đột có thể bùng phát đồng thời ở nhiều khu vực.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte nhận định trong những năm tới, liên minh có thể mang diện mạo “do châu Âu dẫn dắt nhiều hơn”, dù Mỹ vẫn giữ vai trò trụ cột.

Hiện Anh và Pháp là hai cường quốc hạt nhân của châu Âu, nhưng chỉ Anh tham gia cơ chế răn đe hạt nhân chung của NATO.

Hai nước sở hữu khoảng 400 đầu đạn triển khai trên tàu ngầm, trong khi Mỹ có khoảng 1.670 đầu đạn đang triển khai và Nga khoảng 1.500.

Châu Âu vẫn phụ thuộc vào vũ khí hạt nhân chiến thuật do Mỹ triển khai tại Anh, Đức, Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm răn đe Nga.

Tuy nhiên, một cơ chế răn đe do châu Âu dẫn dắt trong tương lai sẽ vận hành ra sao và khác biệt thế nào so với cấu trúc hiện tại của NATO vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ.

Năm ngoái, ông Macron từng ám chỉ trong một cuộc phỏng vấn rằng châu Âu có thể tự phát triển các loại vũ khí hạt nhân chiến thuật của riêng mình.