F2 nhà Biti’s, Bảo Tín Mạnh Hải kể khó khi kế thừa gia sản, làm cha mẹ dỗi

Thế khó của những nhà lãnh đạo kế thừa

Giữa bối cảnh môi trường kinh doanh biến động, áp lực lên vai thế hệ kế thừa càng thêm nặng. Thế hệ kế thừa của các gia đình doanh nhân nhông chỉ đòi hỏi phải ứng dụng được khoa học công nghệ để đổi mới sáng tạo, thích nghi với loạt những “cơn khủng hoảng” mà còn làm sao để duy trì được văn hoá, bản sắc mà thế hệ trước đã tạo dựng, hướng đến phát triển bền vững trong thời đại mới.

Chia sẻ tại sự kiện SME Forum 2026 diễn ra mới đây tại TPHCM, ông Vũ Hùng Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải – Tập đoàn Bảo Tín, đã có những chia sẻ về câu chuyện thực tế của mình.

Ông nói, rào cản lớn nhất của các doanh nghiệp gia đình Việt Nam chính là sự thiếu hụt “văn hóa giấy tờ”. Các quyết định quan trọng thường không được văn bản hóa, mà chỉ nằm trong đầu của một vài cá nhân, dẫn đến sự thiếu nhất quán và khó kiểm soát. Khi kế thừa gia nghiệp, ông Sơn cho biết để chuyên nghiệp hóa, ông nói đã kiên quyết chuyển đổi sang mô hình quản trị minh bạch bằng văn bản, quy trình và các con số kế hoạch cụ thể.

“Người kế nghiệp phải có lòng can đảm để đối diện với những xung đột lợi ích ngay trong chính gia đình mình, có thể bố mẹ sẽ phật ý, sẽ dỗi…”, ông Sơn nói, và khẳng định luôn áp dụng các tiêu chuẩn đánh giá nhân sự công bằng cho cả người thân.

Các diễn giả chia sẻ tại SME Forum 2026 diễn ra tại TPHCM (Ảnh: BTC).

Ông nói thêm, thông thường, con người thường có xu hướng trình bày rõ ràng mọi điều với người khác, nhưng với người nhà lại hay xuất hiện tâm lý “du di”. Tại Bảo Tín Mạnh Hải, dù nói chuyện với bố mẹ, ông Sơn cho biết cũng cần phải có một kế hoạch trình bày cụ thể, thuyết phục.

Với bà Vưu Lệ Quyên – Giám đốc điều hành Biti’s – việc thay đổi cách quản trị doanh nghiệp lâu năm là thách thức lớn bà phải đối mặt. Tại Biti’s, bà Quyên cho biết bản thân khi nhận lại vai trò vận hành việc đầu tiên là thay đổi thói quen quản trị kiểu “top – down” (áp đặt từ trên xuống) – văn hoá này đã ăn sâu vào tổ chức suốt hơn ba thập kỷ.

Thay thế, bà Quyên phát triển văn hóa hạnh phúc, làm sao để mỗi ngày nhân viên đến công ty đều gắn kết và cảm thấy hạnh phúc. Bà cho biết, đây là một quá trình gặp nhiều lực cản, đặc biệt là việc thay đổi tư duy của hàng ngàn công nhân sản xuất lâu năm.

Nhìn chung, cơ hội thị trường luôn tồn tại, nhưng thách thức lớn nhất là khả năng thực thi chiến lược với kỷ luật vận hành và quản trị hiệu suất hiệu quả.

Doanh nghiệp không thiếu chiến lược, nhưng lại gặp thách thức trong thực thi

Bà Nguyễn Thị Minh Giang, Nhà sáng lập và Tổng giám đốc Newing, cho biết nhiều doanh nghiệp hiện nay không thiếu chiến lược nhưng lại gặp thách thức trong thực thi, làm sao để hệ thống đủ vững đủ mạnh và đi được đường dài.

“Khi quy mô tăng lên, mọi điểm yếu trong vận hành và quản trị sẽ lộ rõ. Thịnh vượng vì vậy không chỉ là tăng trưởng, mà là năng lực duy trì tăng trưởng một cách nhất quán và bền vững”, bà chia sẻ. 

Đặc biệt với các ngành sản xuất và tiêu dùng, áp lực thường dồn lên chuỗi cung ứng và năng lực quản trị hiệu suất, những yếu tố ít được nhìn thấy nhưng có vai trò quyết định. Do đó, tăng trưởng doanh nghiệp cần có góc nhìn rộng hơn về quản trị, vận hành và ứng phó nhanh với biến động, không riêng chỉ số tăng trưởng ngắn hạn.

Bà Nguyễn Thị Minh Giang, Nhà sáng lập và Tổng giám đốc Newing (Ảnh: BTC).

Các chuyên gia tại sự kiện theo đó chỉ ra 3 trụ cột, nhóm năng lực chính để công ty, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng trưởng bền vững bao gồm mở rộng, đổi mới và chinh phục.

Ở trụ cột mở rộng, vấn đề đặt ra làm thế nào để tăng sản lượng, mở thị trường mà không làm “gãy” hệ thống vận hành. 

Ở trụ cột đổi mới, câu chuyện xoay quanh tái cấu trúc và chuyển giao thế hệ trong doanh nghiệp gia đình được cho là mô hình phổ biến tại Việt Nam. Theo chuyên gia, để làm mới mô hình kinh doanh nhưng vẫn giữ được giá trị cốt lõi là bài toán không dễ, đặc biệt khi thị trường biến động nhanh.

Trụ cột chinh phục nhấn mạnh vai trò lãnh đạo trong thời điểm khủng hoảng hoặc thay đổi lớn.