Cơn đau đầu của Fed
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đến áp lực giá cả kéo dài, mọi động thái của Fed đều có thể tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh tới dòng vốn, tỷ giá và thị trường chứng khoán toàn cầu.
Những phiên giao dịch gần đây ghi nhận chứng khoán châu Á khởi sắc khi giá dầu tạm thời hạ nhiệt. Tuy vậy, tâm lý thận trọng vẫn bao trùm khi cuộc họp chính sách của Fed được xem là yếu tố quyết định xu hướng tiếp theo của thị trường.
Tâm điểm chú ý hiện dồn vào biểu đồ dot plot – công cụ phản ánh kỳ vọng lãi suất của các quan chức Fed. Nếu trước đây thị trường còn đặt cược vào khả năng cắt giảm lãi suất trong năm, thì nay kịch bản giữ nguyên hoặc kéo dài chính sách thắt chặt đang được tính đến nhiều hơn.
Áp lực này phần lớn đến từ biến động giá năng lượng. Căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt quanh eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới – làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung, từ đó kích hoạt nguy cơ lạm phát quay trở lại và buộc Fed phải thận trọng hơn với việc nới lỏng chính sách.
Ở chiều ngược lại, các dữ liệu kinh tế Mỹ lại cho thấy bức tranh không đồng nhất. Thị trường lao động vẫn tương đối vững, nhưng một số chỉ số sản xuất và tiêu dùng đã có dấu hiệu chững lại. Điều này đặt Fed vào thế “tiến thoái lưỡng nan” bởi duy trì lãi suất cao có thể kìm hãm tăng trưởng, trong khi nới lỏng sớm lại tiềm ẩn rủi ro lạm phát bùng phát trở lại.
Chia sẻ với AFP, ông Gregory Daco, chuyên gia kinh tế trưởng tại EY-Parthenon nhận định đây chắc chắn là một tình thế khó khăn đối với Fed, vì các cú sốc về nguồn cung cực kỳ khó giải quyết khi chúng vừa đẩy lạm phát lên cao, vừa làm giảm sản lượng đầu ra.
Trong khi đó, bà Diane Swonk, chuyên gia kinh tế trưởng tại KPMG, cảnh báo rằng tùy thuộc vào thời gian kéo dài của chiến sự tại Iran, lạm phát có thể một lần nữa vượt ngưỡng 4%. Cùng quan điểm, ông Daco cũng cho rằng lạm phát đang có xu hướng rời xa mục tiêu 2% của Fed và điều này sẽ khiến nhiều quan chức Fed áp dụng lập trường cứng rắn hơn nữa.
Chủ tịch Fed Jerome Powell tại cuộc họp báo (Ảnh: Reuters).
Giá dầu và bất định khiến bài toán của Fed thêm khó
Xung đột tại Trung Đông nhiều khả năng sẽ khiến Fed nghiêng về kịch bản giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn. Tuy nhiên, điều thị trường quan tâm hơn là thông điệp mà cơ quan này phát đi cho giai đoạn tiếp theo.
Theo giới chuyên gia, có 3 yếu tố then chốt cần theo dõi. Thứ nhất là tuyên bố chính sách. Trước đó, một số quan chức Fed từng đề xuất loại bỏ những ngôn từ hàm ý rằng bước đi kế tiếp sẽ là hạ lãi suất. Nếu điều này trở thành hiện thực, đó có thể là dấu hiệu rõ ràng đầu tiên cho thấy chu kỳ nới lỏng đã kết thúc.
Thứ hai là báo cáo dự báo kinh tế hàng quý, nơi 19 thành viên Fed đưa ra nhận định về triển vọng lạm phát và lãi suất trong các năm tới. Và thứ ba là cuộc họp báo sau quyết định, khi Chủ tịch Fed Jerome Powell có thể làm rõ hoặc điều chỉnh cách thị trường diễn giải các tín hiệu trước đó.
Tác động của cuộc xung đột lên thị trường năng lượng khiến nhiệm vụ của Fed trở nên rủi ro hơn.
Trong ngắn hạn, mức độ bất định lớn đến mức Fed gần như chắc chắn sẽ “án binh bất động”, tương tự cách cơ quan này từng phản ứng trước các thông báo áp thuế vào năm ngoái. Khi đó, ông Powell đã nhiều lần nhấn mạnh quan điểm “chờ và quan sát” trong cuộc họp báo.
“Theo những người vốn đã lo ngại về lạm phát, giờ họ sẽ càng lo hơn. Nhưng với những người lo về thị trường lao động, tình hình này cũng làm gia tăng chứ không phải giảm bớt mối lo”, ông Jonathan Pingle, Kinh tế trưởng Mỹ tại UBS, nhận định trong báo cáo.
Một phần nguyên nhân nằm ở việc nền kinh tế đang phải hấp thụ nhiều cú sốc cùng lúc, khiến tác động của từng yếu tố trở nên khó tách bạch. Bên cạnh thuế quan và cú sốc giá dầu, các chính sách siết chặt nhập cư làm suy giảm nguồn cung lao động cũng tạo ra nghịch lý là tỷ lệ thất nghiệp gần như không tăng, dù tốc độ tạo việc làm khá yếu.
Trong bối cảnh đó, Fed không chỉ đối diện với bài toán kiểm soát lạm phát, mà còn phải cân bằng giữa tăng trưởng, việc làm và kỳ vọng thị trường trong một môi trường ngày càng nhiều biến động khó lường.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/fed-hop-lai-suat-thi-truong-toan-cau-nin-tho-cho-quyet-dinh-20260318185820215.htm
