Giàn bơm dầu được vẽ trên tranh tường ở thủ đô Caracas củaVenezuela – quốc gia có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới – Ảnh: AFP
Thay vì tăng theo kịch bản căng thẳng chính trị vốn có nguy cơ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, giá dầu giảm trong ngày 5-1. Ở châu Á, giá dầu Brent giảm nhẹ quanh 60 USD/thùng còn dầu WTI xuống quanh 57 USD/thùng. Dù vậy theo Hãng tin Reuters, vẫn còn những rủi ro về ngắn và trung hạn.
Nghịch lý giá dầu
Venezuela là một nghịch lý về năng lượng. Quốc gia này sở hữu khoảng 300 tỉ thùng dầu đã được chứng minh, tương đương gần một phần năm trữ lượng toàn cầu và nhiều hơn cả Saudi Arabia.
Do nhiều năm khủng hoảng, sản lượng dầu của Venezuela đã lao dốc mạnh từ mức hơn 3 triệu thùng/ngày vào đầu những năm 2000 xuống dưới 1 triệu thùng/ngày, chiếm chưa đến 1% tổng sản lượng toàn cầu. Caracas được đánh giá chỉ là kẻ tí hon trên thị trường xuất khẩu.
Vì vậy những gì diễn ra hiện nay tương phản rõ rệt với việc giá dầu tăng vọt xung quanh cuộc xung đột Israel – Iran năm ngoái. Giới phân tích vẫn đang cân đo giữa sự gián đoạn nguồn cung dầu ngắn hạn từ Venezuela và khả năng nước này sẽ góp phần làm tăng nguồn cung về dài hạn.
Trong bối cảnh nguồn cung khác trên thế giới vẫn khá dồi dào và sản lượng từ các nhà sản xuất ngoài OPEC tiếp tục ổn định, việc Venezuela tạm thời bị gián đoạn xuất khẩu trong ngắn hạn được đánh giá không đủ chấn động để tạo ra tình trạng thiếu hụt ngay lập tức.
Trong khi đó tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại, đặc biệt tại Trung Quốc và châu Âu, khiến nhu cầu dầu không còn nóng như trước.
Chuyên gia Kazuhiko Fuji, thuộc Viện Nghiên cứu kinh tế thương mại và công nghiệp Nhật Bản, nhận định rằng đợt tấn công của Mỹ không gây thiệt hại cho ngành công nghiệp dầu mỏ của quốc gia Nam Mỹ này.
“Ngay cả khi xuất khẩu của Venezuela, hơn 80% cho Trung Quốc – quốc gia đã tích trữ được lượng dự trữ dồi dào, bị gián đoạn tạm thời và việc tìm nguồn cung thay thế khó có thể gây áp lực lên thị trường”, ông Fuji nhận định.
Ngược lại, thị trường cũng nhìn nhận tích cực về kịch bản Venezuela phục hồi trong trung và dài hạn, nhất là khi Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố sẽ đưa các công ty Mỹ đến đầu tư.
Việc chính quyền Maduro sụp đổ được kỳ vọng có thể giúp nước này thoát các lệnh trừng phạt, dòng vốn quay trở lại, từ đó giúp sản lượng dầu Venezuela tăng lên.
Việc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro bị bắt giữ có thể là một cú sốc địa chính trị, nhưng đối với thị trường, đó không phải là một trận động đất giá dầu.
Nhà phân tích Lale Akoner đánh giá trên tờ Guardian
Rủi ro còn đó
Đến nay, cú sốc chính trị tại Venezuela vẫn được đánh giá không ảnh hưởng nặng nề như nếu xảy ra tại vùng Vịnh. Tuy nhiên căng thẳng có nguy cơ lan rộng khi ông Trump ngày 4-1 tuyên bố rằng Mỹ có thể sẽ tiếp tục tấn công nếu chính quyền hiện tại ở Venezuela không hợp tác với Washington.
“Mọi dự đoán đều trở nên vô nghĩa trong kịch bản chuyển giao quyền lực hỗn loạn như những gì đã xảy ra ở Libya hay Iraq”, chuyên gia Helima Croft của tổ chức RBC Capital cho biết.
Điều này phần nào lý giải tâm lý phòng thủ trên thị trường tài chính khi giá vàng, tài sản trú ẩn an toàn, tiếp tục tăng 2% lên mức 4.420 USD/ounce. Các cổ phiếu nhóm quốc phòng cũng tăng giá do kỳ vọng chi tiêu an ninh tăng lên theo căng thẳng địa chính trị.
Trong khi đó, kịch bản Venezuela sớm ổn định hay thậm chí tăng xuất khẩu dầu sẽ diễn ra nhanh chóng. “Bất kỳ sự phục hồi nào về sản lượng cũng sẽ đòi hỏi đầu tư đáng kể do cơ sở hạ tầng xuống cấp trầm trọng sau nhiều năm quản lý yếu kém và thiếu đầu tư”, nhà phân tích Giovanni Staunovo của tổ chức UBS nhận định với Hãng tin AFP.
Để Venezuela có thể sản xuất 5 triệu thùng dầu trong một thập niên tới, ước tính cần đến 100 tỉ USD và thời gian 10 năm.
Đầu tư số tiền lớn như vậy ở thời điểm hiện tại cũng không mấy hấp dẫn đối với các công ty, khi giá dầu đang bị kìm hãm bởi nguồn cung dư thừa. Đó là chưa kể các vấn đề về pháp lý và chính trị có thể là trở ngại.
“Ngay cả khi tình hình chính trị ổn định, đó cũng là một quá trình kéo dài nhiều tháng”, nhà phân tích Homayoun Falakshahi nói về quá trình Mỹ cần hợp tác với chính quyền mới của Venezuela trước khi các công ty năng lượng có thể tham gia.
“Anh không thể cứ thế bước vào Venezuela và khai thác dầu. Đó là một quy trình vô cùng khó khăn và phức tạp”, chuyên gia Michael Klare nhận định trên Đài CNN. Vì vậy, giới chuyên gia cho rằng giá dầu sẽ không biến động mạnh trong năm 2026.
Mỹ có phải lấy lại dầu “bị đánh cắp” từ Venezuela?
Dù Tổng thống Trump tuyên bố Washington sẽ thu hồi lại lượng dầu mỏ bị “đánh cắp”, bắt nguồn từ việc Venezuela quốc hữu hóa việc sản xuất dầu, nhưng các chuyên gia cho rằng Washington không có quyền pháp lý nào đối với trữ lượng dầu này.
“Ngay cả khi một chính phủ trước đây đã quốc hữu hóa bất hợp pháp tài sản dầu mỏ của các công ty Mỹ mà không bồi thường thỏa đáng, Venezuela cũng không hề ăn cắp bất kỳ loại dầu nào từ Mỹ” – ông José Ignacio Hernández, một học giả luật và nhà nghiên cứu về ngành công nghiệp dầu mỏ của Venezuela thuộc tư vấn Aurora Macro Strategies, nói với tờ Guardian.
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề
Nguồn: https://tuoitre.vn/gia-dau-sau-cu-soc-venezuela-20260106075237646.htm
