Gia tăng tín hiệu El Nino, nguy cơ lập kỷ lục nhiệt độ toàn cầu mới

Điều này có thể làm gia tăng nguy cơ Trái Đất thiết lập các kỷ lục nhiệt độ toàn cầu mới trong giai đoạn 2026 – 2028. Cụ thể, theo phân tích của tờ Washington Post, trong tháng 1/2026 đã ghi nhận hai đợt “bùng phát gió” mạnh bất thường tại khu vực Tây Thái Bình Dương, đẩy khối nước ấm lớn từ phía Nam đảo Guam dịch chuyển về phía Nam Mỹ. Các đợt gió này được đánh giá có cường độ kỷ lục và thường là tín hiệu sớm của quá trình chuyển pha sang El Nino – hiện tượng đặc trưng bởi nhiệt độ mặt nước biển cao hơn trung bình tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương.

Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa châu Âu (ECMWF) trong bản cập nhật mới nhất cũng dự báo El Nino có thể xuất hiện vào mùa hè năm nay. Dù hình thành tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương, tác động của El Nino lan rộng toàn cầu, ảnh hưởng đến mô hình mưa, bão và nhiệt độ tại nhiều châu lục.

Trước đó, El Nino hình thành năm 2023 và đạt đỉnh đầu năm 2024 đã góp phần khiến năm 2024 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận. Các mô hình dự báo hiện cho thấy nhiệt độ toàn cầu đầu năm 2026 cao hơn so với cùng kỳ năm 2023, làm dấy lên khả năng giai đoạn 2026 – 2028 có thể tiếp tục phá vỡ các kỷ lục trước đó.

Ông Kevin Trenberth, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Khí quyển Quốc gia Mỹ (NCAR), nhận định trong các năm El Nino, lượng nhiệt tích tụ trong đại dương – đặc biệt tại khu vực “Bể nước ấm Tây Thái Bình Dương” – sẽ giải phóng vào khí quyển, góp phần làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu. Năm 2025 cũng là năm thứ 9 liên tiếp ghi nhận kỷ lục mới về tổng lượng nhiệt đại dương.

Tuy nhiên, hiện tượng La Nina – pha lạnh của dao động ENSO – vẫn duy trì trong tháng 1/2026, theo Trung tâm Dự báo Khí hậu (CPC) thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA).

CPC dự báo xác suất 60% trạng thái trung tính ENSO sẽ xuất hiện trong giai đoạn tháng 2 – 4/2026 và duy trì qua mùa hè Bắc bán cầu. Khả năng El Nino phát triển vào cuối mùa hè hoặc sau đó được ước tính từ 50 – 60%, song các chuyên gia lưu ý dự báo thời điểm này thường có độ chính xác thấp hơn.

Về tác động, La Nina thường gắn với mưa nhiều hơn tại Tây Bắc Mỹ và Bắc Brazil, đồng thời có thể làm gia tăng hoạt động bão Đại Tây Dương. Ngược lại, El Nino thường làm tăng mưa tại miền Nam nước Mỹ, gây khô hạn tại Australia và Indonesia, đồng thời có xu hướng kìm hãm bão Đại Tây Dương.

Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng cường độ và phạm vi ảnh hưởng phụ thuộc vào độ mạnh, thời gian kéo dài của hiện tượng cũng như tương tác với các yếu tố khí hậu khác. Tuy nhiên, trong bối cảnh nồng độ khí nhà kính tiếp tục gia tăng, mỗi đợt El Nino mạnh có thể đẩy “mặt bằng nhiệt độ” toàn cầu lên một nấc thang mới, làm gia tăng thách thức đối với nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu toàn cầu.