Căng thẳng bùng phát quanh khu vực eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày – đang tạo ra một “phép thử” lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo Bloomberg, khi chi phí vận tải và giá dầu thô vượt mốc 100 USD/thùng, một mặt bằng giá nhiên liệu mới đang dần được thiết lập.
Tại châu Á, khu vực nhập khẩu năng lượng lớn, người tiêu dùng và chính phủ đang chủ động có những bước đi điều chỉnh nhịp nhàng để thích ứng với biến động chung.
Giá nhiên liệu đang tăng mạnh trên khắp châu Á khi chiến sự Iran leo thang làm gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông (Ảnh: The Philippine Herald).
Bức tranh giá bán lẻ: Linh hoạt điều tiết, tăng trợ lực
Theo phân tích từ The Wall Street Journal, đà tăng của giá dầu thô đã phản ánh trực tiếp lên bảng giá tại các trạm nhiên liệu khắp châu Á.
Tại Nhật Bản, thị trường đang làm quen với mức giá xăng tăng khoảng 25%, chạm mốc cao nhất kể từ giữa năm 2022. Thay vì để người dân tự gánh chịu sức ép, chính phủ nước này cho biết đang xem xét các công cụ linh hoạt, bao gồm khả năng sử dụng kho dự trữ năng lượng để bình ổn thị trường.
Tại Hàn Quốc, nhằm giảm tải gánh nặng cho nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thương mại, chính phủ nước này đã quyết định áp trần giá nhiên liệu bán lẻ – một biện pháp hiếm hoi được tái sử dụng sau gần ba thập kỷ. Đi kèm với đó, một gói ổn định thị trường trị giá 100.000 tỷ won (khoảng 96 tỷ USD) đang được triển khai, giúp kiểm soát lạm phát và giữ chi phí đi lại của người dân trong ngưỡng an toàn.
Ở góc độ tiêu dùng sinh hoạt, năng lượng đun nấu cũng ghi nhận sự điều chỉnh. Tại Ấn Độ, Tập đoàn Indian Oil Corp đã điều chỉnh giá khí gas hóa lỏng (LPG) tăng khoảng 7%, đưa giá mỗi bình 14,2 kg tại New Delhi lên mức 913 rupee (khoảng 14 USD). Ngay cả một số dịch vụ công như hỏa táng bằng khí đốt tại thành phố Pune cũng tạm thời được khuyến khích chuyển sang dùng điện để tối ưu hóa nguồn cung.
Thay đổi thói quen tiêu dùng, tối ưu hóa nguồn cung
Ghi nhận của Reuters cho thấy bên cạnh các biện pháp tài khóa, nhiều quốc gia đang định hình lại thói quen sinh hoạt cộng đồng để giảm sự phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Philippines là một ví dụ tiêu biểu về tính linh hoạt. Nhằm tiết kiệm nhiên liệu, nước này bắt đầu áp dụng tuần làm việc 4 ngày đối với một số cơ quan nhà nước, hướng tới mục tiêu giảm 10-20% mức tiêu thụ điện và xăng dầu công.
Tương tự, tại Pakistan, đi cùng với quyết định tăng giá nhiên liệu thêm 55 rupee/lít (khoảng 0,28 USD) để sát với giá thế giới, chính phủ đã chủ động giảm nhịp độ di chuyển xã hội: cho phép làm việc từ xa, đóng cửa trường học trong hai tuần và tạm ngừng hoạt động 60% xe công vụ.
Tại một số quốc gia Nam Á, để đảm bảo nguồn cung đến tay mọi người dân một cách công bằng, các biện pháp phân phối thông minh đã được áp dụng. Tại Bangladesh, hệ thống bán lẻ thiết lập định mức linh hoạt, chẳng hạn xe máy đổ tối đa 2 lít mỗi lần, nhằm tránh tình trạng một nhóm người mua tích trữ quá mức.
Trong khi đó, chính phủ Sri Lanka liên tục minh bạch thông tin, khẳng định lượng dự trữ trong nước vẫn đủ đáp ứng từ 35-37 ngày tới, giúp người dân an tâm duy trì nhịp sống bình thường.
Người dân xếp hàng chờ đổ xăng tại một trạm nhiên liệu ở Quezon, Philippines, trong bối cảnh giá xăng tăng mạnh (Ảnh: AFP).
Đa dạng hóa nguồn năng lượng
Đứng trước xu hướng giá mới, các nền kinh tế cũng đang mở rộng phương án dự phòng. Với Indonesia, quốc gia Đông Nam Á này chọn cách tăng cường “tấm khiên” bảo vệ người tiêu dùng bằng ngân sách trợ giá năng lượng lên tới 381,3 nghìn tỷ rupiah (khoảng 32 tỷ USD). Nước này cũng lên kế hoạch đẩy nhanh tỷ lệ sử dụng nhiên liệu sinh học B50 để từng bước tự chủ năng lượng.
Đánh giá về bức tranh tổng thể, bà June Goh, chuyên gia thị trường dầu tại Sparta (Singapore), nhận định việc các chính phủ can thiệp bằng trợ giá hoặc áp trần là những nỗ lực rất lớn để chia sẻ gánh nặng với người dân.
Trong khi đó, chuyên gia Edward C. Chow từ Chevron cho rằng, việc mặt bằng giá nhiên liệu thay đổi là quy luật vận động tất yếu.
Những điều chỉnh linh hoạt từ chính sách đến thói quen tiêu dùng hiện tại đang chứng minh khả năng thích ứng linh hoạt của các nước châu Á, giúp các nền kinh tế duy trì sự ổn định giữa những biến số toàn cầu.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/gia-xang-cac-nuoc-chau-a-bien-dong-ra-sao-giua-suc-nong-trung-dong-20260311103819954.htm
