Giảm thuế, phí… có ghìm được giá vé máy bay?

Giá vé dịp 30-4 và hè nhấp nhổm tăng

Với giá nhiên liệu tăng mạnh, các hãng hàng không cho biết áp lực lên giá vé máy bay là khó tránh khỏi, nhất là khi tháng 4 bắt đầu bước vào cao điểm nghỉ lễ 30-4, 1-5 và mùa hè.

Khảo sát cho thấy mặt bằng giá vé đã bắt đầu nhích lên ở một số chặng nội địa. Chặng Hà Nội – Đà Nẵng của Vietnam Airlines trong tháng 4 dao động khoảng 3 – 5 triệu đồng/khứ hồi, sang tháng 6 khoảng 3,5 – 7 triệu đồng/khứ hồi với hạng phổ thông tiêu chuẩn. Với Vietjet, giá vé cùng chặng phổ biến ở mức 2,5 – 4,5 triệu đồng/khứ hồi, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Loạt đề xuất gỡ khó cho xăng dầu, nhiên liệu hàng không

Ngày 9-3, Chính phủ ban hành nghị định 72, sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu. Theo đó, thuế MFN với xăng không pha chì và nguyên liệu pha chế xăng được giảm từ 10% xuống 0%; dầu diesel và nhiên liệu hàng không giảm từ 7% xuống 0%…, có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30-4-2026.

Trước đó, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng sớm đề xuất với các bộ ngành liên quan và báo cáo Chính phủ, Quốc hội nhiều giải pháp.

Cụ thể, đề xuất miễn 100% thuế bảo vệ môi trường với nhiên liệu hàng không đến hết tháng 5-2026; đưa nhiên liệu hàng không vào diện được giảm thuế VAT từ 10% xuống mức phù hợp; cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu với vé máy bay nội địa theo mức giá thực tế; giảm 50% một số loại phí hàng không như cất hạ cánh, điều hành bay; xem xét điều chỉnh giá trần vé máy bay nội địa khi cần thiết để duy trì khai thác…

Doanh nghiệp du lịch “ngồi trên lửa”

“Sáng nay bên mình phải họp gấp. Có những tour sắp khởi hành, phải tính toán xem làm gì trong khi cứ đi là lỗ. Mọi thứ cần cân nhắc kỹ, vừa đảm bảo uy tín với khách, vừa không đặt việc làm ăn vào thế quá rủi ro”, ông Phạm Quý Huy, Giám đốc Công ty du lịch Kiwi Travel, chia sẻ.

Theo ông Quý Huy, sau Tết Nguyên đán 2026, thị trường du lịch đang có nhiều tín hiệu tích cực. Không khí tiêu dùng phục hồi, người dân chi tiêu thoáng hơn so với các năm trước, doanh nghiệp bắt đầu khởi sắc trở lại. Mùa hè và các dịp lễ sắp tới cũng được kỳ vọng là giai đoạn thuận lợi cho ngành du lịch.

“Đầu năm ký được nhiều hợp đồng, khí thế lắm. Nhưng đột ngột giá xăng dầu leo thang do ảnh hưởng từ chiến sự ở Trung Đông, khiến nhiều kế hoạch bị ảnh hưởng nặng”, ông Huy nói và cho biết sẽ phải tính toán lại giá với các tour chưa ký hợp đồng hoặc đang trong quá trình thương lượng. Tuy nhiên, mức thay đổi cũng phải cân nhắc kỹ, vì nếu tăng quá cao khách hàng sẽ không dám đặt tour.

Với những tour đã ký hợp đồng, doanh nghiệp thiệt hại nặng do không thể thay đổi mức giá. Trong khi đó, chi phí vận chuyển lại chịu áp lực lớn. Chẳng hạn, với mức xăng như hiện nay, cộng thêm một số khoản phát sinh khác, doanh nghiệp có thể lỗ từ 6 – 10 triệu đồng cho một xe du lịch 45 chỗ chạy tuyến TP.HCM – Nha Trang.

Các tour biển đảo càng chịu ảnh hưởng do phụ thuộc nhiều vào tàu, thuyền và ca nô, chưa kể việc di chuyển bằng đường hàng không cũng đang đứng trước thách thức. “Mỗi lần hãng hàng không thay đổi giá vé là bên lữ hành rất lo. Trước đây từng có đợt tăng 40 – 50%, đợt này dự đoán cũng sẽ nhích lên rất mạnh”, ông Huy nói.

Theo các công ty du lịch, các hãng hàng không hay đơn vị vận chuyển thường có điều khoản giá phụ thuộc vào chi phí nhiên liệu, nên khi giá xăng dầu biến động, giá vé hoặc giá dịch vụ có thể thay đổi theo. Tuy nhiên, khi bán tour trọn gói cho khách, doanh nghiệp du lịch – lữ hành lại rất khó áp dụng cơ chế này.

“Chi phí di chuyển chiếm khoảng 30% giá tour. Khi giá xăng biến động, nhiều khoản khác cũng bị kéo theo như thực phẩm, khách sạn, dịch vụ ăn uống…, khiến tổng giá tour tăng đáng kể”, lãnh đạo một công ty du lịch bày tỏ lo lắng.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp lữ hành cho biết đang “ngồi trên lửa”. Một số đoàn khách lớn phải thương lượng lại để hai bên cùng chia sẻ một phần chi phí. Tuy nhiên cũng có những hợp đồng buộc doanh nghiệp phải chấp nhận lỗ.

Theo các doanh nghiệp, lữ hành vốn là ngành rất nhạy cảm với các biến động bên ngoài. “Du lịch phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hàng không, vận chuyển, nhiên liệu… Khi các bên này thay đổi giá, lữ hành bị tác động ngay. Nhưng khi bán tour cho khách lại rất khó thay đổi”, ông Huy nói.

Căng thẳng tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu biến động, kéo theo chi phí khai thác của các hãng hàng không tăng lên. Điều này khiến không chỉ tour trong nước mà cả tour quốc tế cũng có xu hướng tăng giá.

“Ăn Tết xong đau hết cả đầu”, chị Phí Thị Bích Ngọc, Giám đốc Công ty du lịch Nplus Adventure (đơn vị thường tổ chức các tour Bắc Phi, Trung Đông…), chia sẻ.

Theo chị Bích Ngọc, khi giá xăng tăng, chi phí di chuyển trên mỗi km cũng tăng theo, kéo theo nhiều dịch vụ liên quan đội giá đáng kể. Các tour chuẩn bị mở bán buộc phải điều chỉnh theo giá vé máy bay và chi phí vận chuyển đường bộ.

Trong khi đó, những tour đã bán và chốt giá từ trước vẫn phải giữ nguyên mức cũ, đồng nghĩa doanh nghiệp chấp nhận giảm lợi nhuận, thậm chí có nguy cơ thua lỗ.

Tuy nhiên, chị Bích Ngọc lưu ý không phải tất cả thị trường trên thế giới đều chịu tác động từ việc tăng giá nhiên liệu, nên một số tour hiện vẫn chưa bị ảnh hưởng rõ rệt. Dù vậy, nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài, đây sẽ là thách thức lớn đối với ngành du lịch.

Không chỉ chi phí tour tăng, mà tâm lý du khách cũng bị tác động, đặc biệt với những người chuẩn bị khởi hành. Bên cạnh đó, các thông tin thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội cũng khiến một số điểm đến vốn không bị ảnh hưởng bởi xung đột lại sụt giảm lượng khách.