Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trò chuyện với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một ngày 7/3 (Ảnh: Reuters).
Khi Tổng thống Donald Trump cuối tuần trước bày tỏ hy vọng rằng cuộc không kích mà ông đang phát động chống lại Iran sẽ làm thay đổi ban lãnh đạo của nước này, ông dường như đã “đặt cược” với những bài học trong lịch sử xung đột thế giới, theo Wall Street Journal.
Theo báo Mỹ, từ trước tới nay, các chiến dịch không kích của một quân đội dùng máy bay chiến đấu, tên lửa, bom đạn gây ra áp lực cho đối thủ, nhưng chưa bao giờ có tác động đủ lớn dẫn tới sự thay đổi đường hướng và ban lãnh đạo như Washington kỳ vọng sẽ xảy ra ở Iran.
Ông Trump không che giấu mong muốn Iran có thể thay đổi chính quyền để có những chính sách thân thiện hơn với Mỹ. Chỉ vài giờ sau khi phát động các cuộc không kích đầu tiên, ông đã kêu gọi người dân Iran nêu lên tiếng nói. Sau đó, vào ngày 5/3, ông muốn tham gia vào việc lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo của Iran.
Tuy nhiên, các lãnh đạo quân sự Mỹ đã tìm cách giảm bớt kỳ vọng trong các cuộc họp báo về những điều mà Washington có thể đạt được.
Theo họ, mục tiêu là loại khả năng tấn công của Iran, bao gồm tên lửa đạn đạo, UAV và các tàu có thể đe dọa lực lượng Mỹ cùng các đồng minh, đồng thời hoàn tất việc phá hủy những phần còn lại của chương trình hạt nhân của nước này. Tuy vậy, quân đội Mỹ không đưa ra bất cứ phát biểu nào về việc sẽ làm thay đổi ban lãnh đạo ở Iran.
Mỹ tung video khai hỏa tên lửa vào mục tiêu Iran (Video: Quân đội Mỹ).
Sự khác biệt cũng đã xuất hiện giữa mục tiêu của quân đội Mỹ và Israel. Elbridge Colby, quan chức phụ trách chính sách hàng đầu của Bộ Quốc phòng Mỹ, nói tại một phiên điều trần rằng Lầu Năm Góc đang theo đuổi “những mục tiêu giới hạn và hợp lý” bằng cách tập trung vào năng lực quân sự tấn công của Iran.
Khi các nghị sĩ đặt câu hỏi tại sao cuộc chiến lại bắt đầu bằng một cuộc không kích khiến cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng, ông Colby trả lời thẳng thắn: “Đó là các chiến dịch của Israel”.
Không kích từ lâu đã là cách quen thuộc để các chính quyền Mỹ thể hiện sức mạnh quân sự khi muốn giảm thiểu nguy cơ thương vong cho binh sĩ Mỹ và tránh bị sa lầy vào xung đột trên bộ.
Các quan chức quân sự Mỹ cho biết họ đã làm suy giảm đáng kể khả năng phóng tên lửa đạn đạo của Iran và đánh chìm phần lớn hải quân của nước này. Tuy nhiên, nếu mục tiêu là thay đổi ban lãnh đạo Iran, các chuyên gia cho rằng, các cuộc không kích không thể tạo ra tác động được như vậy.
Ông Frank Kendall, người từng giữ chức Bộ trưởng Không quân dưới thời Tổng thống Joe Biden, nói rằng sức mạnh không quân có thể làm được rất nhiều việc, nhưng thay đổi ban lãnh đạo không phải là một trong những điều đó.
Mặc dù hỏa lực mạnh mẽ từ Israel và Mỹ đang trút xuống Iran, các cuộc không kích cho đến nay vẫn không thể phá vỡ cấu trúc cốt lõi của ban lãnh đạo Iran, vốn được thiết kế để chống chịu mạnh mẽ trước các cú sốc lớn, ngay cả khi Lãnh tụ Tối cao của họ qua đời.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, được thành lập năm 1979 có khoảng 190.000 quân thường trực và tuyệt đối trung thành với ban lãnh đạo. Con số này tách biệt với hơn 300.000 binh sĩ của quân đội chính quy Iran và khoảng 600.000 dân quân Basij, theo ước tính của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế.
Sau khi cố Lãnh tụ Khamenei qua đời, Iran đã triệu tập một hội đồng gồm 88 thành viên và hội đồng này đã chọn con trai ông, Mojtaba Khamenei, làm Lãnh tụ mới.
IRGC và quân đội Iran vẫn hoạt động, tiếp tục các cuộc tấn công trả đũa Mỹ – Israel bất chấp chịu áp lực lớn từ các cuộc không kích của đối thủ. Điều đó cho thấy, mô hình tổ chức của Iran đã chống chịu được với những thay đổi lớn và họ rõ ràng đã có kế hoạch cho kịch bản này xảy ra, để đảm bảo họ không bị rối loạn trong tình huống nhạy cảm như hiện tại.
Iran sẵn sàng cho 6 tháng chiến sự khốc liệt, chờ tàu Mỹ đi qua Hormuz (Video: IRNA).
Điều đó dường như đặt Mỹ và một lựa chọn khó khăn: Tiếp tục không kích để làm suy yếu năng lực quân sự của Iran hay tính đến việc đưa lực lượng trên bộ vào để tìm cách làm thay đổi ban lãnh đạo, theo Wall Street Journal.
Hôm 4/3, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết việc đưa quân bộ binh Mỹ tới Iraq không nằm trong kế hoạch hiện tại, nhưng đến tối 7/3, ông Trump nói rằng điều đó có thể xảy ra nếu có “một lý do rất chính đáng”.
Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo, việc đưa lực lượng trên bộ vào Iran sẽ không phải là bài toán dễ dàng với Mỹ trước hàng loạt thách thức về mặt tác chiến, hậu cần. Nó cũng mang lại hàng loạt rủi ro cho nhân mạng binh sĩ cũng như nguy cơ sa lầy, điều mà chính quyền ông Trump nhiều lần khẳng định sẽ không xảy ra.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/gioi-han-chien-dich-khong-kich-cua-my-nham-vao-iran-20260309122449117.htm
