Gỡ điểm nghẽn nguồn nhân lực

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, tại các trung tâm kinh tế như TP HCM, các doanh nghiệp (DN) công bố kế hoạch tuyển dụng lao động cả năm cần hàng trăm nghìn lao động ở nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, điểm nghẽn đang nổi lên không còn là thiếu số lượng lao động mà là thiếu hụt lao động có kỹ năng phù hợp với yêu cầu mới của DN.

Theo chuyên gia và số liệu thị trường, trong năm 2026, nhu cầu nhân lực kỹ thuật và tay nghề cao tiếp tục dẫn đầu xu hướng tuyển dụng, nhất là trong các ngành sản xuất – cơ khí – điện – tự động hóa, logistics – kho vận, công nghệ thông tin và thương mại điện tử, du lịch – dịch vụ – bán lẻ. Đây đều là những lĩnh vực đòi hỏi nhân lực không chỉ biết làm việc đơn thuần mà còn phải “thức thời” với công nghệ số và thao tác dữ liệu trong công việc.

Bức tranh nhân lực cho thấy DN ngày càng ưu tiên tuyển lao động có kỹ năng chuyên môn, tư duy công nghệ và khả năng làm việc đa nhiệm, thay vì chỉ tuyển số lượng lớn lao động giản đơn. Các vị trí giản đơn và thâm dụng lao động truyền thống đang dần được thay thế bởi yêu cầu về kỹ năng số, kỹ năng phân tích dữ liệu và tư duy phản biện.

Một yếu tố khác tác động mạnh đến nhu cầu nhân lực là chuyển đổi số và sự lan rộng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động sản xuất – kinh doanh. Theo nhiều khảo sát, AI không chỉ mở ra cơ hội nghề mới mà còn nâng cao mức lương cho nhân sự có kỹ thuật và kiến thức số. Nhiều công ty dự báo mức lương cho nhân lực AI, phân tích dữ liệu và chuyển đổi số sẽ tăng từ 15% – 25% trong năm 2026, là một điểm hút lớn đối với lao động chất lượng cao.

Báo cáo thị trường cũng cho thấy nhiều ngành nghề khác tăng trưởng mạnh về nhu cầu tuyển dụng như: các chuyên ngành trong tài chính – fintech – ngân hàng, logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu, du lịch và dịch vụ khách hàng cao cấp, sản xuất công nghệ cao và bán dẫn…

Trước bối cảnh thị trường lao động chuyển dịch mạnh, người lao động (NLĐ) cần chủ động nâng cao năng lực để giữ vững vị thế cạnh tranh. Trước hết là kỹ năng số, từ sử dụng các nền tảng số trong công việc đến hiểu biết về tự động hóa, AI và phân tích dữ liệu – những kỹ năng đang trở thành tiêu chuẩn cho nhiều vị trí tuyển dụng hiện nay.

Ngoài ra, ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh, được xem là công cụ then chốt mở cánh cửa cơ hội nghề nghiệp chất lượng cao, đặc biệt trong các môi trường làm việc đa quốc gia và kết nối khu vực. Bên cạnh kỹ năng chuyên môn, các kỹ năng mềm như tư duy phản biện, giao tiếp hiệu quả, thích ứng linh hoạt và tự học liên tục là điểm cộng lớn trong mắt nhà tuyển dụng.

Nhìn chung, năm 2026 mở ra nhiều cơ hội việc làm mới nhưng cũng yêu cầu NLĐ phải không ngừng học hỏi, nâng cấp kỹ năng để không bị tụt hậu. Ai biết kết hợp tốt kỹ năng số, ngoại ngữ và khả năng thích ứng công nghệ sẽ dễ dàng tiếp cận cơ hội việc làm tốt hơn, đồng thời tăng thu nhập bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.