Greenland – “tàu sân bay” không thể chìm của NATO giữa vùng biển chiến lược

Greenland có diện tích hơn 2 triệu km², phần lớn nằm trong Vòng Bắc Cực giữa Bắc Băng Dương và Đại Tây Dương. Về mặt địa lý, Greenland thuộc Bắc Mỹ, nằm phía đông bắc Canada và phía tây Iceland. Nhưng về chính trị, đây là lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch – quốc gia châu Âu có khoảng 6 triệu dân.

Dân số Greenland chỉ khoảng 57.000 người, chủ yếu là người Inuit, sinh sống rải rác dọc theo bờ biển, do khoảng 80% diện tích đảo bị bao phủ bởi dải băng Greenland. Thủ phủ Nuuk, nằm ở bờ tây nam, là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa lớn nhất, và là nơi sinh sống của khoảng 1/3 dân số.

Vị trí chiến lược

Greenland nằm giữa Bắc Mỹ và châu Âu, án ngữ các tuyến đường ngắn nhất nối 2 lục địa cả trên không lẫn trên biển. Hơn 90% lưu lượng hàng không xuyên Đại Tây Dương đi qua vùng không phận được giám sát từ khu vực Bắc Cực, với Greenland ở vị trí trung tâm.

Hòn đảo này nằm dọc “vùng GIUK”, hành lang hàng hải và hàng không chiến lược nằm giữa Greenland, Iceland và Anh, giữ vai trò kiểm soát các tuyến di chuyển giữa Bắc Cực và Đại Tây Dương. 

Trong Chiến tranh Lạnh, đây là tuyến phòng thủ then chốt của NATO để giám sát tàu ngầm Liên Xô. Ngày nay, tầm quan trọng của GIUK càng gia tăng khi các quốc gia đẩy mạnh sự hiện diện tại Bắc Cực.

Tại góc tây bắc Greenland, Căn cứ Không gian Pituffik (trước đây là Căn cứ Không quân Thule) là mắt xích then chốt trong hệ thống cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo, phòng thủ tên lửa và giám sát không gian của Mỹ và NATO. Được xây dựng từ thời Chiến tranh Lạnh, căn cứ này cho phép phát hiện sớm và theo dõi mọi hoạt động quân sự trên Bắc Cực.

Các chuyên gia quân sự so sánh Greenland với hình ảnh “tàu sân bay” không bao giờ chìm của NATO ở khu vực chiến lược

Trong khi đó, Đan Mạch, dù có chủ quyền, chỉ duy trì lực lượng quân sự hạn chế, chủ yếu là các đơn vị tuần tra bằng xe trượt tuyết, tàu hải quân giám sát bờ biển và Bộ chỉ huy chung Bắc Cực đặt tại Nuuk.

Giá trị kinh tế 

Đảo Greenland (Ảnh: AFP).