Một máy bay đậu tại căn cứ quân sự của Mỹ tại Greenland (Ảnh: Reuters).
Bà Naaja Nathanielsen, quan chức phụ trách Công nghiệp, Tài nguyên thô, Khai khoáng, Năng lượng, Thực thi pháp luật và Bình đẳng của Greenland, nói với USA Today rằng đề xuất của Tổng thống Trump là một “lằn ranh đỏ”.
Ông Trump nói với New York Post cuối tuần trước rằng Mỹ muốn giành quyền kiểm soát đối với phần đất mà họ đặt Căn cứ Không gian Pituffik, nơi quân đội Mỹ tiến hành các hoạt động phòng thủ tên lửa và giám sát không gian.
“Chúng tôi sẽ có mọi thứ mình muốn. Chúng tôi đang có một số cuộc trao đổi thú vị”, Tổng thống nói thêm.
Tuy nhiên, bà Nathanielsen, nhắc lại quan điểm của Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, rằng việc hòn đảo “từ bỏ chủ quyền hiện không phải là điều được đưa ra bàn thảo”.
Tuần trước, ông Trump tuyên bố đã đạt được “khuôn khổ” của một thỏa thuận về Greenland với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte trong cuộc gặp ở Davos, Thụy Sĩ. Tổng thống cũng rút lại ý định áp thuế 10% đối với một số quốc gia châu Âu vì họ ủng hộ chủ quyền của Greenland.
Thỏa thuận nói trên, hiện vẫn chưa được hoàn tất, dự kiến sẽ cho phép Mỹ được tiếp cận ưu tiên đối với các nguồn khoáng sản của lãnh thổ thuộc Đan Mạch này, đồng thời cập nhật thỏa thuận năm 1951 giữa Mỹ và Greenland.
Thỏa thuận cách đây hàng chục năm cho phép quân đội Mỹ hoạt động trong các khu vực phòng thủ được chỉ định tại hòn đảo này.
Bà Nathanielsen cho biết chính quyền của bà chưa nhận được thông tin cụ thể gì liên quan tới thỏa thuận mà ông Trump đang bàn bạc về tương lai hòn đảo. Chi tiết của thỏa thuận chưa được công bố.
Bà Nathanielsen cho hay chính quyền hòn đảo của bà chỉ trao đổi với NATO sau khi ông Trump và ông Rutte đã gặp nhau tại sự kiện ở Davos, Thụy Sĩ.
Bà nhấn mạnh rằng NATO “không có thẩm quyền hay nhiệm vụ” để thảo luận về chủ quyền của Greenland. Những phát biểu này phù hợp với tuyên bố của Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen. Ngày 22/1, bà Frederiksen nói rằng Đan Mạch có thể đàm phán với Mỹ về hầu như mọi vấn đề liên quan đến Greenland, nhưng “chúng tôi không thể đàm phán về chủ quyền của mình”.
Ông Rutte cho biết ông không nêu vấn đề chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland trong các cuộc thảo luận với ông Trump. Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng nói rằng ông không ủng hộ bất kỳ thỏa thuận nào với Washington có thể trao đi chủ quyền của các căn cứ quân sự Mỹ tại Greenland.
Greenland – “tàu sân bay” không thể chìm của NATO giữa vùng biển chiến lược
Trước đây, Mỹ từng có nhiều căn cứ và hàng nghìn binh sĩ tại Greenland. Hiện nay, Mỹ chỉ còn một căn cứ: Căn cứ Không gian Pituffik ở tây bắc Greenland, nơi khoảng 150 quân nhân vận hành một địa điểm radar theo dõi phục vụ phòng thủ tên lửa cho lãnh thổ Mỹ và giám sát không gian.
Theo các điều khoản của thỏa thuận quốc phòng hiện hành giữa Mỹ và Đan Mạch, Lầu Năm Góc được phép, với sự đồng ý của Greenland và Đan Mạch, mở rộng hiện diện quân sự tại hòn đảo. Ông Trump nhiều lần lập luận rằng Mỹ cần Greenland để đối phó với các mối đe dọa từ các đối thủ.
Bà Nathanielsen cho biết trong cuộc phỏng vấn rằng Greenland sẽ “không có vấn đề gì” với ý tưởng NATO thiết lập một sứ mệnh thường trực tại Greenland nhằm tăng cường an ninh Bắc Cực.
“Chúng tôi nghĩ đó sẽ là một giải pháp tốt. Chúng tôi vẫn cần hiểu rõ Mỹ đang nhìn thấy những vấn đề gì và ở đâu”, bà nói.
Bà Nathanielsen cho biết các lời cảnh báo của ông Trump đã gây ra sự lo lắng sâu sắc tại Greenland, và bà không tin rằng điều này sẽ sớm biến mất. Người dân Greenland cũng lo ngại rằng tổng thống Mỹ có thể lại thay đổi chiến thuật, hoặc thay đổi suy nghĩ.
“Nhiệm vụ của chúng tôi, với tư cách là các chính trị gia là cố gắng đưa mọi thứ trở lại đúng quỹ đạo và thông qua đối thoại để tìm cách xử lý vấn đề này”, bà nói thêm.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/greenland-vach-lan-ranh-do-khi-my-muon-kiem-soat-can-cu-tren-dao-20260128092209650.htm
