Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị ra đời không chỉ mang ý nghĩa của một văn bản định hướng lớn, mà còn được xem như dấu mốc mở ra một giai đoạn chuyển mình mới của ngành y tế Việt Nam.
Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với phóng viên báo Dân trí nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, Anh hùng Lao động, Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Anh Trí- đại biểu Quốc hội khóa XIV và XV (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội), nguyên Viện trưởng Viện Huyết học và Truyền máu Trung ương nhận định, một bức tranh rộng hơn về sự chuyển mình của ngành y tế đã thành hình.
Chúng ta đang chuyển từ tư duy lấy chữa bệnh làm trung tâm sang coi trọng phòng bệnh, từ cách chăm sóc rời rạc sang quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời, đồng thời mở rộng trách nhiệm từ riêng ngành y sang sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
– Có thể nói, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị là một nghị quyết đề cập một cách toàn diện nhất đến vấn đề chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Đặt trong bối cảnh Ngày Sức khỏe toàn dân năm nay, tôi chỉ muốn nhấn mạnh hai ý rất quan trọng.
Ý thứ nhất là nghị quyết đã đề cao vấn đề chăm sóc sức khỏe nhân dân trong một hoàn cảnh mới, một điều kiện mới, và trong một kỷ nguyên mà đất nước đang vươn mình mạnh mẽ.
Điều đó rất có ý nghĩa, bởi chăm sóc sức khỏe nhân dân không còn chỉ được nhìn như một nhiệm vụ riêng của ngành y tế, mà đã được đặt vào tầm chiến lược, gắn với sự phát triển chung của đất nước trong giai đoạn mới.
Ý thứ hai, theo tôi, là rất quan trọng, đó là sự chuyển hướng rất rõ từ trọng tâm là khám, chữa bệnh sang trọng tâm là phòng bệnh. Đây là một nội dung có ý nghĩa đặc biệt lớn. Trước nay, chúng ta vẫn rất chú trọng điều trị, nhưng bây giờ nghị quyết đã nhấn mạnh mạnh mẽ hơn đến phòng bệnh, đến việc chủ động bảo vệ sức khỏe, chủ động phát hiện sớm nguy cơ, chăm sóc sức khỏe từ trước khi bệnh xảy ra.
Đó là một bước chuyển rất đúng và rất trúng.
Ngay trong Ngày Sức khỏe toàn dân hôm nay, khẩu hiệu đã thể hiện rất rõ tinh thần ấy: “Chủ động phòng bệnh – Vì một Việt Nam khỏe mạnh”.
Tôi cho rằng sự gắn kết đó rất chặt chẽ, rất có ý nghĩa, và cũng cho thấy tinh thần của nghị quyết không dừng ở định hướng, mà đã được đưa ngay vào thực tiễn.
Chính vì vậy, tôi cho rằng đây là một ngày rất ý nghĩa.
– Sau khi Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị được ban hành, Chính phủ đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng Nghị quyết 282/NQ-CP, đề ra một số giải pháp đột phá nhằm tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân. Tiếp đó, Quốc hội cũng ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách, tạo hành lang pháp lý để triển khai hiệu quả Nghị quyết 72.
Trong nghị quyết của Quốc hội, theo tôi, đã có đầy đủ những nội dung rất quan trọng, tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung là chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân tốt hơn trong giai đoạn mới.
Đặc biệt ở những nội dung sau:
Nhấn mạnh đến vấn đề phòng bệnh, lấy phòng bệnh là chính; chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân trong suốt vòng đời.
Mục tiêu được thực hiện thông qua những chính sách rất cụ thể như vaccine, khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh tật. Điểm rất quan trọng là Nhà nước bảo đảm kinh phí để người dân được thụ hưởng. Người dân được làm những dịch vụ trên miễn phí, Nhà nước bảo đảm kinh phí để để người dân được hưởng quyền lợi đó.
Cho nên, theo tôi, đây là một bước chuyển rất lớn.
Và, tôi thấy việc triển khai là rất nhanh. Hôm nay, cả nước đã ra quân triển khai việc khám sức khỏe và làm xét nghiệm sàng lọc cho nhân dân ở Hà Nội, TPHCM và các tỉnh thành khác.
Như vậy là rất nhanh! Đó là điều làm tôi rất mừng!
Cho nên, khi nhận được giấy mời tham dự lễ mít tinh nhân Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), tôi rất vui.
Như vậy là chúng ta không chờ theo một lộ trình quá dài, mà đã bắt tay vào làm ngay. Ngay hôm nay, người dân đã được khám sức khỏe miễn phí.
Điều đó cho thấy sự quan tâm rất lớn của Đảng, của Nhà nước, đặc biệt là của Bộ Y tế, đối với công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Riêng trong vấn đề phòng bệnh cho nhân dân, tôi cho rằng sự vào cuộc ấy là hết sức quyết liệt. Và thực sự, tôi rất vui về điều đó.
– Thực lòng mà nói, tôi không nghĩ mình có thể đề xuất gì hay hơn nữa, bởi nghị quyết của Quốc hội đã bao trùm rất đầy đủ các nội dung cần thiết.
Khi thảo luận nghị quyết đó, tôi cũng là đại biểu Quốc hội và đã tham gia thảo luận rất kỹ, từ Ủy ban Văn hóa và Xã hội cho đến Hội trường Diên Hồng. Vì vậy, theo tôi, những vấn đề lớn, những nội dung quan trọng, những giải pháp cần thiết về cơ bản đều đã được bàn thảo và đặt ra khá đầy đủ rồi.
Nếu có một điều tôi muốn nhấn mạnh thêm, thì đó là phải triển khai sớm nhất tất cả những nội dung đã được bàn kỹ trong nghị quyết, để việc chăm sóc sức khỏe nhân dân sớm đi vào thực tế, sớm đem lại lợi ích cụ thể cho người dân.
Theo tôi, điều quan trọng nhất lúc này không phải là bàn thêm thật nhiều, mà là làm thật sớm, làm thật quyết liệt, làm đến nơi đến chốn những gì đã được xác định rõ.
Tôi vẫn luôn nghĩ rằng một đất nước văn minh là một đất nước mà nhân dân được chăm sóc sức khỏe tốt, để có sức khỏe tốt.
Khi người dân có sức khỏe tốt thì đất nước đó mới mạnh được, quốc gia đó mới có được nguồn lực quan trọng nhất để vươn mình, để đi lên, để trở thành một đất nước hùng cường.
Cho nên, theo tôi, việc thực hiện Nghị quyết 72 cũng như công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân nói chung cần nhất là sự khẩn trương, quyết liệt và thực chất trong tổ chức thực hiện, để những chủ trương đúng sớm trở thành kết quả cụ thể trong đời sống.
Trong Nghị quyết 72, và sau đó là quá trình thể chế hóa bằng nghị quyết của Quốc hội, có thể thấy khối lượng công việc đặt ra là rất lớn. Trong đó, có rất nhiều phần việc mới mẻ so với trước đây, từ nhận thức cho đến nội dung công việc cụ thể.
Chính điều đó cho thấy rằng nếu chỉ làm đơn phương, hoặc làm một cách qua loa, thiếu đồng bộ, thì không bao giờ có thể đạt được kết quả đầy đủ, và điều quan trọng hơn là không thể bảo đảm được tính bền vững.
Vì vậy, theo tôi, ở đây trước hết phải có sự thống nhất về nhận thức, rồi từ đó là quyết tâm chính trị của toàn Đảng, toàn dân trong vấn đề chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Tiếp theo, tất cả các bộ, ban, ngành đều phải vào cuộc. Không thể coi đây chỉ là việc của riêng ngành y tế. Và trong lĩnh vực y tế, cả y tế công lẫn y tế tư đều phải cùng tham gia vào công việc này.
Mặt nữa, nói cho cùng, tôi cho rằng chủ thể quan trọng nhất vẫn chính là người dân.
Trước hết, người dân phải thay đổi từ nhận thức đến hành động. Mỗi người phải biết chăm sóc sức khỏe của mình, tự bảo vệ sức khỏe cho mình, từ chế độ ăn uống, lao động, nghỉ ngơi, cho đến việc khám sức khỏe định kỳ.
Phải có lịch khám của cá nhân, phải có ý thức chủ động, chứ không thể để đến khi có chương trình thì tham gia, còn bình thường lại buông lỏng việc chăm sóc sức khỏe của mình.
Mặt khác, người dân cũng phải hưởng ứng tất cả những hoạt động liên quan đến bảo vệ môi trường, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng ngừa bệnh tật, khám chữa bệnh đúng cách… thì mới đạt hiệu quả.
Nói cách khác, để Nghị quyết 72 đi vào cuộc sống, phải có sự vào cuộc của cả hệ thống, nhưng đồng thời cũng phải bắt đầu từ sự thay đổi trong chính mỗi người dân.
Tôi nhận thức rất rõ rằng Đảng và Nhà nước hiện nay đang rất quyết tâm trong vấn đề này. Nhưng để đạt được hiệu quả thực chất, lâu dài và bền vững, thì sự phối hợp đồng bộ của toàn xã hội là điều hết sức quan trọng.
– Tôi cho rằng đây là một nhiệm vụ rất lớn của đất nước ta trong giai đoạn hiện nay và cả những năm tới. Chính vì vậy, Quốc hội cũng đã có những bước đi rất quan trọng về mặt chính sách.
Luật Dân số vừa được thông qua tại kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV có những nội dung rất đáng chú ý liên quan đến việc bảo đảm chăm sóc sức khỏe cho người dân theo suốt vòng đời.
Tức là việc chăm sóc sức khỏe không chỉ đặt ra khi con người đã lớn tuổi hay khi đã có bệnh, mà phải được tính từ khi một đứa trẻ mới hình thành trong bụng mẹ, rồi khi sinh ra, lớn lên qua các giai đoạn thiếu niên, thanh niên, trưởng thành, trung niên và đặc biệt là khi bước vào tuổi già.
Tôi cho rằng cách tiếp cận đó là rất đúng, rất cần thiết, bởi vấn đề dân số hiện nay không còn chỉ là số lượng, mà quan trọng hơn là chất lượng dân số.
Nếu chúng ta làm tốt được việc đó thì chất lượng dân số của Việt Nam sẽ được nâng lên rất nhiều. Khi chất lượng dân số tốt hơn, đó sẽ thực sự trở thành một nguồn lực rất quan trọng cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Riêng với vấn đề già hóa dân số, theo tôi, đây không chỉ là câu chuyện của riêng ngành y tế, mà đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ, đa ngành, từ chăm sóc sức khỏe thể chất đến chăm sóc đời sống tinh thần, từ hệ thống chính sách đến các điều kiện an sinh xã hội đi kèm.
Chúng ta phải chuẩn bị từ sớm, phải có tầm nhìn dài hạn và phải bắt tay làm ngay thì mới có thể chăm sóc tốt hơn cho nhân dân, nhất là người cao tuổi trong một xã hội đang già hóa nhanh như hiện nay.
– Tôi là một cán bộ y tế, nên hiểu rất sâu sắc điều này. Theo tôi, có hai nhóm vấn đề khiến tôi cảm thấy rất tự hào.
Thứ nhất, công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân hiện nay đang ngày càng toàn diện hơn. Toàn diện ở hệ thống tổ chức, ở đội ngũ cán bộ, ở chính sách pháp luật, ở trang thiết bị, ở thuốc men và ở cả độ bao phủ của bảo hiểm y tế. Đó là một bước tiến rất đáng ghi nhận.
Điểm thứ hai khiến tôi rất tự hào là trong khoảng 10 năm trở lại đây, đặc biệt là 5 năm gần đây, y học Việt Nam đã có những bước tiến rất lớn. Đó là thành tựu trong ghép tạng, trong ngoại khoa, trong điều trị ung thư, trong huyết học, trong tim mạch, sản phụ khoa và nhiều lĩnh vực khác.
Điều đáng mừng hơn nữa là nhiều thành công ấy được tạo nên bởi một đội ngũ cán bộ y tế trẻ, những bác sĩ rất trẻ nhưng rất giỏi. Và những thành công ấy không chỉ có ở các bệnh viện lớn, mà còn lan ra nhiều cơ sở y tế ở các tuyến khác, kể cả hệ thống y tế tư nhân. Tôi cho rằng đó là những bước tiến rất đáng tự hào của y tế Việt Nam.
Và chính những điều đó cũng cho thấy nền y tế của chúng ta đang có nền tảng để tiếp tục phát triển mạnh hơn trong thời gian tới.
Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/gsahld-nguyen-anh-tri-dat-nuoc-van-minh-la-khi-nhan-dan-duoc-cham-soc-tot-20260406191006753.htm
