Đặt mình ở trung tâm
Hà Nội được định vị phát triển theo mô hình “chùm đô thị hướng tâm” tại Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm. Trong mô hình này, Thủ đô giữ vai trò đô thị hạt nhân, trung tâm chính trị, kinh tế, khoa học – công nghệ và kết nối quốc tế; xung quanh là mạng lưới các đô thị vệ tinh cùng chia sẻ chức năng phát triển và giảm áp lực cho khu vực nội đô.
Cụ thể, tại hướng bắc, Thái Nguyên được xác định là trung tâm y tế, giáo dục – đào tạo chất lượng cao của vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Trong khi đó, Sông Công và Phổ Yên phát triển công nghiệp công nghệ cao, hình thành chuỗi sản xuất gắn với các tổ hợp điện tử – bán dẫn.
Không gian phát triển của Hà Nội được mở rộng và liên kết, gắn kết chặt chẽ với các tiểu vùng (Ảnh: Hữu Nghị).
Hướng đông bắc, TP Bắc Ninh cùng Từ Sơn và Thuận Thành đóng vai trò trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ, kết hợp bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống.
Ở hướng đông nam, Văn Giang phát triển chuỗi đô thị sinh thái, thương mại – dịch vụ cao cấp, kết nối trực tiếp với Gia Lâm, trong khi Mỹ Hào và khu vực Phố Nối là trụ cột công nghiệp – dịch vụ dọc Quốc lộ 5.
Hướng nam và hướng tây hình thành các cực công nghiệp, y tế, du lịch và nghỉ dưỡng với các đô thị vệ tinh, tạo thành mạng lưới hỗ trợ đa chức năng cho Thủ đô.
Phía đông, TP Hải Phòng là đô thị trung chuyển chiến lược và trung tâm dịch vụ hỗ trợ công nghiệp quan trọng trên hành lang quốc lộ 5 và cao tốc 5B, kết nối Hà Nội với cảng biển. Đô thị Chí Linh, đô thị du lịch tâm linh, sinh thái (Côn Sơn – Kiếp Bạc), kết nối với trục văn hóa Đông Bắc.
Vai trò dẫn dắt
Trong định hướng phát triển dài hạn, Hà Nội không chỉ là trung tâm hành chính – chính trị quốc gia mà còn được xác định là đầu tàu dẫn dắt Vùng Thủ đô trên nhiều lĩnh vực then chốt, từ kinh tế, công nghệ, hạ tầng đến giáo dục, y tế, văn hóa và môi trường.
Vai trò này được xây dựng trên nguyên tắc phân công liên kết vùng, trong đó Hà Nội giữ các chức năng có giá trị gia tăng cao, còn các địa phương lân cận cùng tham gia vào chuỗi phát triển.
Vai trò dẫn dắt của Hà Nội trên các lĩnh vực then chốt (Ảnh: Hữu Nghị).
Trước hết, về kinh tế, tài chính và dịch vụ cao cấp, Hà Nội định hướng chuyển dịch mạnh sang các chức năng quản trị, tài chính, ngân hàng, thương mại và dịch vụ chất lượng cao, từng bước nhường dư địa sản xuất công nghiệp đại trà cho các tỉnh lân cận.
Thành phố được kỳ vọng trở thành trung tâm tài chính, dịch vụ logistics và thương mại mang tầm khu vực, trong khi các tỉnh như Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình phát triển các khu công nghiệp, kho bãi logistics vệ tinh, hỗ trợ trực tiếp cho trung tâm này.
Ở lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo, Hà Nội được xác định là “bộ não” của Vùng Thủ đô. Thành phố tập trung các trung tâm R&D, cơ sở nghiên cứu thử nghiệm, thiết kế chế tạo, phát triển công nghệ lõi và công nghệ nguồn.
Trên cơ sở đó, các địa phương lân cận như Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng tiếp nhận sự lan tỏa để hình thành các trung tâm sản xuất, lắp ráp điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ và sản xuất thông minh. Mô hình phân công này hướng tới hình thành vành đai công nghiệp – đô thị – dịch vụ công nghệ cao dọc theo các tuyến Vành đai 4 và Vành đai 5.
Về hạ tầng giao thông, Hà Nội giữ vai trò đầu mối kết nối quan trọng nhất của vùng với cả nước và quốc tế. Việc hoàn thiện các tuyến vành đai, các trục hướng tâm, xuyên tâm giúp tăng cường liên kết với Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Nguyên.
Song song, Hà Nội phát triển các tuyến đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng theo mô hình TOD, kết nối với các đô thị vệ tinh, giảm áp lực dân số nội đô. Các tuyến đường sắt tốc độ cao và việc rà soát, mở rộng quy mô sân bay Nội Bài, cùng với nghiên cứu sân bay thứ hai của Vùng Thủ đô, sẽ củng cố vai trò trung chuyển hàng hóa và hành khách.
Trong lĩnh vực giáo dục, y tế và văn hóa, Hà Nội tiếp tục là trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao và y tế chuyên sâu của cả vùng. Thành phố định hướng giãn bớt các cơ sở đào tạo, bệnh viện ra các đô thị vệ tinh, hình thành mạng lưới vệ tinh tại các tỉnh lân cận nhằm giảm tải cho nội đô. Khu Đại học Quốc gia Hòa Lạc được xác định là hạt nhân đào tạo – nghiên cứu lớn.
Về văn hóa du lịch, Hà Nội giữ vai trò cửa ngõ đón khách quốc tế, đồng thời phân phối dòng khách tới các điểm đến trọng điểm trong vùng, hình thành trục văn hóa sông Hồng kết nối liên tỉnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/bat-dong-san/ha-noi-tu-dat-minh-o-dau-trong-chum-do-thi-huong-tam-20260206075856703.htm
