Hàn vi chung bước, phú quý chia xa

Hai năm sau ly hôn, bà N. (48 tuổi) và ông C. (56 tuổi) lại đưa nhau ra tòa để phân chia tài sản chung. Không đồng tình với phán quyết ở phiên sơ thẩm hồi tháng 9-2025, bà N. tiếp tục làm đơn kháng cáo.

Tình cảm lụi tàn

Ngược về những ngày nắng cũ của năm 2004, khi ấy bà N. và ông C. về chung một nhà với bao hoài bão về một tổ ấm vẹn tròn. Hai năm sau, niềm hạnh phúc ấy được tiếp thêm điểm tựa khi cha mẹ chồng cho họ một mảnh đất hơn 500 m². Bản hợp đồng tặng cho năm ấy không chỉ là con chữ, mà là cả tình thương và kỳ vọng của đấng sinh thành dành cho đôi trẻ lập thân.

Khi ấy, mảnh đất chỉ là vạt đất trống, cỏ dại mọc đầy. Với bàn tay vun vén của người vợ và sự bôn ba của người chồng, họ vay ngân hàng, rút ra từ những đồng vốn tích lũy để chuyển mục đích sử dụng sang đất ở. Chẳng bao lâu, một dãy phòng trọ và một khu nhà xưởng đã hình thành. Đó không chỉ là tài sản mà là minh chứng cho một thời đồng cam cộng khổ, cùng đổ mồ hôi để xây dựng tương lai cho con cái.

Đặc thù công việc khiến ông C. thường xuyên phải đi làm ăn xa. Ở nhà, một mình bà N. quán xuyến mọi việc, từ chăm sóc con cái đến quản lý, trông coi và thu tiền thuê trọ. Bà là người trực tiếp đối mặt với những hư hỏng của dãy phòng, những phiền toái của khách thuê và cũng chính bà là người tích cóp từng đồng để duy trì cuộc sống gia đình.

Thế nhưng, khoảng cách địa lý và những áp lực cuộc sống đã đẩy họ ra xa nhau. Khi kinh tế đã vững, tài sản chung được định giá lên tới hơn 8 tỉ đồng thì cũng là lúc tình cảm bắt đầu lụi tàn. Năm 2023, bản án ly hôn được tuyên, khép lại một chương đời nhưng lại mở ra cuộc chiến phân chia tài sản.

Phép thử “lý – tình”

Đứng trước HĐXX phúc thẩm, bà N. yêu cầu được hưởng 40% giá trị tài sản chung. Lý lẽ của bà giản đơn mà chua chát: “Suốt bao năm, ông ấy đi biền biệt, một tay tôi vun vén, chăm sóc mảnh đất này. Nếu không có tôi trông coi, liệu dãy phòng trọ này có còn nguyên vẹn đến hôm nay?”. Luật sư của bà cũng nhấn mạnh rằng theo luật, công việc nội trợ và chăm sóc gia đình phải được coi là lao động có thu nhập.

Phía bên kia, ông C. lại đưa ra những “bằng chứng thép” về nguồn gốc tài sản. Ông khẳng định mảnh đất vốn là của cha mẹ mình cho riêng nhưng vì tình nghĩa mới để tên cả hai. Ông trưng ra các chứng từ cho thấy mình đã chuyển nhượng các tài sản riêng khác để trả nợ ngân hàng cho khối tài sản chung này. Đặc biệt, ông còn nhắc lại một “thỏa thuận miệng” rằng toàn bộ khu đất sẽ để lại cho các con, và ông tố bà N. đã “lật kèo” khi khởi kiện đòi chia.

Căng thẳng leo thang khi bà N. tố cáo ông C. đã đuổi bà ra khỏi nhà, chiếm giữ toàn bộ tiền thu lợi từ dãy phòng trọ từ tháng 3-2025. Ngược lại, ông C. cho rằng mình mới là người đóng góp chính và bà N. đã nhận đủ phần của mình từ các khoản tài sản khác đã bán trước đó.

Không khí phòng xử như nén chặt bởi những lời buộc tội, nước mắt và các bằng chứng khô khốc đưa ra dồn dập, khiến chủ tọa nhiều lần phải can thiệp. Trên bục, HĐXX đối mặt với một bài toán nan giải: Làm sao định lượng “công sức vun vén” của người vợ và rạch ròi giữa tình nghĩa với quyền sở hữu tài sản đã gắn chặt suốt 2 thập kỷ.

Để đi tìm lời giải cho bài toán “lý – tình” này, thẩm phán chủ tọa phân tích: “Dù nguồn gốc đất từ cha mẹ ông C. nhưng việc tặng cho chung và quá trình tôn tạo của bà N. là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, việc ông C. chứng minh được đóng góp tài chính lớn hơn và nguồn gốc tài sản từ phía gia đình mình cũng là căn cứ pháp lý quan trọng để định hình phán quyết cuối cùng”.

Tòa nhận định việc chia cho ông C. 65% và bà N. 35% giá trị tài sản là phù hợp với thực tế đóng góp của mỗi bên. Điều này vừa ghi nhận công lao quản lý, nội trợ của người phụ nữ, vừa tôn trọng nguồn gốc tài sản và đóng góp tài chính vượt trội của người đàn ông.

Từ đây, chủ tọa tuyên giữ nguyên bản án sơ thẩm, bác đơn kháng cáo của bà N. Một tiếng thở dài khẽ khàng vang lên trong khán phòng. Theo đó, bà N. sẽ nhận phần tài sản trị giá hơn 2,7 tỉ đồng, bao gồm 4 phòng trọ phía sau để có nơi nương tựa. Ông C. nhận phần còn lại trị giá hơn 5,3 tỉ đồng và có trách nhiệm thanh toán cho vợ cũ khoản tiền chênh lệch hơn 52 triệu đồng.

Phiên tòa kết thúc bằng một bản án với những con số phân chia rạch ròi nhưng dường như chẳng có ai mỉm cười khi bước ra khỏi cánh cửa gỗ nặng nề của phòng xử. Bà N. bước xuống bậc thềm tòa án, đôi vai gầy dường như trĩu nặng hơn cả lúc mới đến. 40% hay 50%, có lẽ giờ đây cũng chỉ là những con số. Phía sau bà, ông C. cũng lặng lẽ rời đi với vẻ mặt mỏi mệt. Ông giữ được phần lớn tài sản của tổ tiên, nhưng cái giá phải trả là sự đối đầu cay nghiệt với người từng chung chăn gối.