Hàng trăm người dân vùng biên giới Sơn La mắc gan nhiễm mỡ, xơ gan

Hoạt động tư vấn sức khỏe miễn phí cho người dân vùng biên giới Sơn La nằm trong chuỗi Chương trình Tết Nhân ái 2026 do báo Dân trí tổ chức. Tại đây, hàng trăm người dân xã Yên Sơn đã được chăm sóc y tế, siêu âm, đo độ xơ hóa gan, nội soi tai – mũi – họng và cấp phát thuốc miễn phí.

Từ 13h30, sân Trường Tiểu học và THCS Đông Bâu, xã Yên Sơn, tỉnh Sơn La đã đông kín. Biết tin có đoàn bác sĩ từ Hà Nội lên thăm khám, tư vấn sức khỏe, các cụ ông, cụ bà là đồng bào Xinh Mun, Thái, Mông… đã có mặt từ rất sớm.

Dù trời lạnh nhưng bà con vẫn kiên nhẫn xếp hàng, trên tay cầm giấy khám, ánh mắt dõi theo từng cử chỉ của các bác sĩ.

Xã Yên Sơn hiện có 901 hộ nghèo và cận nghèo. Đời sống người dân nơi đây gặp nhiều khó khăn do điều kiện hạ tầng còn hạn chế, một số bản còn thiếu nước sinh hoạt.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Sơn cho biết, hoạt động khám, tư vấn sức khỏe miễn phí trong Chương trình Tết Nhân ái 2026 do báo Dân trí tổ chức là việc làm thiết thực đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, vốn còn gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận các cơ sở y tế tuyến trên.

“Thông qua việc kiểm tra bằng các loại máy siêu âm, máy nội soi tai – mũi – họng, máy FibroScan đo xơ hóa gan… được mang từ Hà Nội tới, bà con có thể sớm biết tình trạng sức khỏe của mình để có hướng chữa trị phù hợp. Được các bác sĩ khám và tư vấn kĩ càng, bà con thêm phần an tâm đón Tết cổ truyền”, ông Tuấn Anh cho biết.

Theo chia sẻ của các bác sĩ, đường sá xa xôi khiến việc tiếp cận các dịch vụ y tế của người dân nơi biên cương càng thêm khó khăn. Nhiều người dân còn chủ quan, không đi khám lại sau khi đã uống hết thuốc, khiến nhiều bệnh không được điều trị triệt để. 

Bà Nguyễn Thị Thân (xã Yên Sơn, tỉnh Sơn La) nhiều năm nay sống chung với chứng trào ngược dạ dày và sỏi thận, thường xuyên phải đi viện tái khám. Mỗi lần như vậy, bà lại áy náy khi con phải xin nghỉ làm cả ngày để đưa mẹ vượt quãng đường xa đi khám bệnh.

Nghe tin các bác sĩ tuyến trung ương về khám bệnh, tư vấn ngay gần nhà, từ sớm, bà Thân đã có mặt tại sân Trường Tiểu học và THCS Đông Bâu, kiên nhẫn xếp hàng chờ đến lượt.

“Bác sĩ hỏi han tôi nhẹ nhàng lắm, không hề cáu gắt. Khi hướng dẫn cách dùng thuốc, bác sĩ đều giải thích rất kỹ, từng loại một”, bà Thân xúc động nói.

Qua siêu âm ổ bụng, BS CKI Từ Thị Thủy, Bệnh viện Đa khoa Lý Nhân (Ninh Bình), phát hiện 1 trường hợp cụ ông có khối u bất thường khoảng 10cm ở gan. Đáng chú ý, cụ ông mắc viêm gan B từ lâu, nhưng chưa điều trị bằng thuốc kháng virus. Sau khi kiểm tra khối u, các bác sĩ đã khuyến cáo cụ ông nên đến cơ sở y tế tuyến trên để kiểm tra chuyên sâu.

“Cụ ông ở vùng sâu, vùng xa không có điều kiện đi khám để phát hiện bệnh sớm. Vì vậy, chương trình tư vấn sức khỏe có ý nghĩa rất lớn đối với trường hợp này. Việc phát hiện sớm khối u giúp cụ ông có thể điều trị bệnh kịp thời”, BS Thủy cho hay. 

Ông Vì Văn Lá (xã Yên Sơn, tỉnh Sơn La) từng nghĩ rằng những cơn đau bụng âm ỷ của mình là do ăn uống khó tiêu. “Tôi không uống rượu bia nên càng thêm chủ quan, không đi kiểm tra sức khỏe kỹ. Tham gia chương trình tư vấn sức khỏe, tôi được các bác sĩ thông báo bị gan nhiễm mỡ.

Tôi cảm thấy an tâm phần nào khi phát hiện bệnh sớm, nếu để nặng hơn thì việc điều trị sẽ rất tốn kém. Các bác sĩ dặn dò tôi cần thay đổi chế độ ăn uống, vận động nhẹ nhàng và vẫn phải đến bệnh viện để kiểm tra kỹ hơn”, ông Lá cho biết.

Kết thúc buổi tư vấn sức khỏe, bác sĩ nội trú Dương Thị Hường, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, thông tin:

“Khoảng 90% người dân tham gia khám sức khỏe được phát hiện gan nhiễm mỡ độ 2, độ 3. Nguyên nhân chủ yếu do chế độ ăn nhiều dầu mỡ, thiếu cân bằng dinh dưỡng. Đặc biệt, người dân uống nhiều rượu, thường xuyên làm việc nặng nhọc, khiến nhiều loại bệnh về chuyển hóa âm thầm tiến triển trong cơ thể”.

Theo BS Hường, gan nhiễm mỡ sẽ làm suy giảm chức năng gan, xơ gan và dẫn đến nhiều bệnh khác. Điều quan trọng nhất để hạn chế tình trạng gan nhiễm mỡ là phải thay đổi chế độ ăn, tập thể dục và đi khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện, sàng lọc kịp thời.

Qua siêu âm, các bác sĩ cũng phát hiện nhiều bà con có bất thường ở ổ bụng. Một số người dân được phát hiện mắc u xơ tử cung, u nang buồng trứng, sỏi thận, sỏi mật, sỏi túi mật…

Những bệnh này nếu không được sàng lọc, phát hiện sớm có thể gây ra những cơn đau kéo dài, tiến triển thành viêm, nhiễm trùng và nguy cơ dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn.

Bên cạnh hoạt động tư vấn sức khỏe cho người dân và tầm soát viêm gan B, C, ký sinh trùng cho học sinh Trường Tiểu học và THCS Đông Bâu, Chương trình Tết Nhân ái 2026 của báo Dân trí tại xã Yên Sơn, tỉnh Sơn La đã trao 100 suất quà Tết (mỗi suất 500.000 đồng) tới 100 hộ dân đặc biệt khó khăn từ nguồn ủng hộ của bạn đọc.

Đồng thời, báo Dân trí phối hợp với Đồn Biên phòng Chiềng On tặng thêm mỗi hộ 1 chăn ấm và 10kg gạo, góp phần san sẻ khó khăn để bà con yên tâm đón Tết.

Hiện nay, chi phí nội soi tai – mũi – họng khoảng 200.000 đồng/lượt, siêu âm khoảng 100.000 đồng/lượt, đo xơ hóa gan khoảng 400.000 đồng/lượt. Với hơn 300 người dân được thụ hưởng các dịch vụ y tế từ Chương trình Tết Nhân ái 2026, tổng giá trị ước tính khoảng 210 triệu đồng.

Ngoài ra, các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương còn ủng hộ nhiều phần thuốc, que thử viêm gan B, C và bánh kẹo tặng bà con nhân dân và các em học sinh tại xã Yên Sơn.