Hộ kinh doanh kê khai, tính thuế, sử dụng hóa đơn theo mức doanh thu

Thông tin về một số chính sách mới quan trọng đối với hộ và cá nhân kinh doanh, bà Phạm Thị Minh Hiền – Phó trưởng Ban Chính sách, Cục Thuế – cho biết theo quy định, từ 1-1-2026, ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh được nâng từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm. 

Theo đó, hộ và cá nhân kinh doanh chỉ phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (VAT) khi doanh thu trên 500 triệu đồng.

Thông tin được chia sẻ tại hội thảo với chủ đề “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?” nhằm tiếp tục hỗ trợ và đồng hành hộ kinh doanh hiểu đúng chính sách, thực hiện và yên tâm kinh doanh. Hội thảo do báo Tuổi Trẻ phối hợp với Cục Thuế (Bộ Tài chính) tổ chức chiều 15-1. 

Doanh thu trên 500 triệu đồng mới nộp thuế

Về cách tính thuế VAT, với doanh thu trên 500 triệu đồng, hộ kinh doanh phải nộp thuế theo tỉ lệ % trên doanh thu, tùy theo ngành nghề, như phân phối, cung cấp hàng hóa có tỉ lệ 1%; dịch vụ áp dụng mức 5%; sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa 3%…

Đối với thuế TNCN, mức thuế được chia theo nhóm doanh thu. Cụ thể, với doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ lựa chọn 2 cách tính thuế. Một là áp dụng thuế suất theo ngành nghề kinh doanh trên phần doanh thu vượt 500 triệu đồng, như phân phối, cung cấp hàng hóa là 0,5%; dịch vụ 2%; sản xuất, vận tải 1,5%… Hoặc cách thứ hai, hộ kinh doanh áp dụng thuế suất 15% trên thu nhập tính thuế (doanh thu – chi phí).

Ví dụ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu 800 triệu đồng. Thuế VAT là tỉ lệ tính thuế theo ngành nghề kinh doanh x 800 triệu đồng; Thuế TNCN (800 triệu đồng – 500 triệu đồng) = 300 triệu đồng x tỉ lệ thuế suất của ngành nghề kinh doanh.

Với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 3 tỉ đồng đến 50 tỉ đồng, thuế TNCN được tính theo thuế suất 17% x thu nhập tính thuế (doanh thu – chi phí). Trường hợp doanh thu trên 50 tỉ đồng, mức thuế suất 20% x thu nhập tính thuế.

Chi phí được trừ phải có hóa đơn chứng từ

Về cách xác định doanh thu thuế TNCN, bà Hiền cho hay hiện Bộ Tài chính đang hoàn thiện thông tư hướng dẫn. Doanh thu là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà hộ kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Về các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập tính thuế, đây là nội dung được nhiều hộ kinh doanh, nhất là nhóm có doanh thu trên 3 tỉ đồng đặc biệt quan tâm. Theo bà Hiền, chi phí được trừ là các khoản thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ, pháp luật về kế toán và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thanh toán từng lần từ 5 triệu đồng trở lên.

Doanh thu trên 1 tỉ phải sử dụng hóa đơn điện tử

Liên quan đến sử dụng hóa đơn điện tử và thời hạn kê khai thuế, bà Hiền cũng cho biết hiện Bộ Tài chính cũng dự kiến theo mức doanh thu. Theo đó, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống không phải sử dụng hóa đơn điện tử. Thời hạn kê khai thuế 1 lần/năm, hạn cuối là ngày 31-1 năm dương lịch tiếp theo. 

Riêng năm 2026 kê khai 2 lần/năm (31-7-2026 và 31-1-2027). Trường hợp phát sinh doanh thu thực tế >500 triệu đồng, hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế kể từ quý phát sinh doanh thu trên 500 triệu đồng.

Với doanh thu từ 500 triệu – 1 tỉ đồng, không bắt buộc hộ kinh doanh phải sử dụng hóa đơn điện tử mà cơ quan thuế khuyến khích với những trường hợp đáp ứng điều kiện hạ tầng và có nhu cầu triển khai. Còn doanh thu trên 1 tỉ đồng, hộ kinh doanh bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử.

“Thông tư 152 hướng dẫn chi tiết cách thức ghi sổ. Hộ có thể tự làm kế toán, hoặc thuê làm sổ sách kế toán” – bà Hiền nhận định.

Bán hàng trên sàn thương mại điện tử doanh thu trên 3 tỉ đồng: xác định nghĩa vụ thuế ra sao?

Trả lời câu hỏi về trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng trên sàn thương mại điện tử có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, bà Phạm Thị Minh Hiền cho biết nội dung này đã được đề cập trong phần tham luận trước đó.

Theo bà Hiền, căn cứ các quy định hiện hành, đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, thuế suất áp dụng là 17% trên thu nhập tính thuế.

Trường hợp trong năm, sàn thương mại điện tử đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay thì đến cuối năm, cá nhân kinh doanh vẫn có quyền thực hiện quyết toán lại nghĩa vụ thuế.

Bà Hiền nhấn mạnh, theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh thuộc diện nộp thuế theo phương pháp doanh thu trừ chi phí. Do đó, khi quyết toán cuối năm, người nộp thuế được rà soát, tổng hợp toàn bộ các khoản chi phí phát sinh trong năm có liên quan trực tiếp đến hoạt động bán hàng trên sàn thương mại điện tử.

Các khoản chi phí này, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định, sẽ được đưa vào xác định lại thu nhập chịu thuế. Trên cơ sở đó, cá nhân kinh doanh thực hiện quyết toán để xác định chính xác số thuế phải nộp, bao gồm cả trường hợp đã được sàn thương mại điện tử khấu trừ, kê khai thay trong năm.

Đại diện cơ quan thuế cho biết thêm, nội dung chi tiết liên quan đến nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử hiện cũng đang được đưa vào dự thảo quy định của Chính phủ. Khi Chính phủ ban hành hướng dẫn cụ thể, cơ quan thuế sẽ tiếp tục thông tin, phổ biến đến hộ, cá nhân kinh doanh để bảo đảm việc thực hiện thống nhất và đúng quy định.