Tại hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” ngày 12/3 do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) Mai Xuân Thành cho biết chính sách mới về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh đã bước vào giai đoạn triển khai vào thực tế.
“Trong giai đoạn đầu tiên của phương thức kê khai đối với hộ kinh doanh, trọng tâm của cơ quan thuế không phải là vấn đề kiểm tra, xử phạt, mà là tập trung vào hỗ trợ thực chất, để bà con có thể thực hiện đúng ngay từ kỳ kê khai đầu tiên”, ông Thành nói.
Theo ông Thành, việc chuyển đổi phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh từ thuế khoán sang kê khai là một cải cách quan trọng, được thực hiện theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Ảnh: VGP).
Chuyển từ thuế khoán sang kê khai: Nhiều hộ kinh doanh vẫn vướng
Tại hội thảo, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) Nguyễn Thị Cúc cho biết có ý kiến cho rằng 99% hộ đã triển khai được từ thuế khoán sang kê khai, nhưng trên thực tế, nhiều hộ cá nhân kinh doanh vẫn gặp vướng mắc.
Theo bà Cúc, hiện nay, có những hộ kinh doanh theo mô hình rất phức tạp, đó là vừa có sạp chợ truyền thống, vừa cho thuê nhà, cho thuê xưởng, vừa bán hàng trên sàn thương mại điện tử. Hoạt động của họ trên các sàn thương mại điện tử cũng khác nhau. Có sàn có chức năng thanh toán và khấu trừ thuế, có sàn thì không. Ngoài ra còn có những người livestream bán hàng để hưởng hoa hồng, hoặc tự bán hàng trên mạng xã hội.
“Nếu người bán livestream có đăng ký kinh doanh thì nộp thuế khoảng 7%. Nhưng nếu không đăng ký kinh doanh, thu nhập từ hoa hồng sẽ bị tính theo thuế thu nhập cá nhân từ 5% đến 35%, tùy mức thu nhập. Sự khác biệt này khiến nhiều người lo lắng và lúng túng”, bà nêu.
Một vấn đề khác được bà Cúc chỉ ra là việc xuất hóa đơn đúng thời điểm. Có sàn thương mại điện tử khấu trừ thuế nhưng lại không nhận hóa đơn, trong khi người bán vẫn phải xuất hóa đơn. Khi sàn chuyển tiền về cho cá nhân sau khi khấu trừ thuế thì việc xuất hóa đơn có thể bị chậm, dẫn đến nhiều băn khoăn.
Một khó khăn khác được bà Cúc chỉ ra là hóa đơn cho hàng hóa đầu vào trước năm 2025. Trước đây, nhiều hộ mua hàng không có hóa đơn chứng từ. Song theo Nghị định 68, vấn đề này đã có hướng xử lý, ví dụ như tự xác định lại hàng tồn kho. Tuy nhiên vẫn còn vướng mắc.
“Ví dụ, với các hộ kinh doanh khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, tài sản lớn nhất không phải là vật tư mà là tài sản cố định như nhà, khách sạn. Những tài sản này đã khấu hao bao nhiêu năm, còn bao nhiêu năm khấu hao để đưa vào chi phí khi chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập, hiện vẫn cần hướng dẫn cụ thể”, bà Cúc nêu.
“Theo quan điểm cá nhân tôi, với những tài sản lớn như vậy, có thể hướng dẫn các hộ thuê công ty hoặc trung tâm định giá để xác định giá trị tài sản, lập bảng kê gửi cơ quan thuế để làm căn cứ khấu hao phần còn lại”, bà nhấn mạnh.
Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) Nguyễn Thị Cúc trình bày tham luận tại Hội thảo (Ảnh: VGP).
Một vấn đề khác mà các hộ rất băn khoăn là truy thu thuế. Mặc dù Nghị định 68, Thông tư 18 và công văn của cơ quan thuế đều khẳng định không truy thu, nhưng nhiều người vẫn lo lắng.
Hiện nay có rất nhiều người, kể cả cán bộ, công chức, bán hàng online ngoài giờ và trước đây chưa kê khai thuế.
“Nếu bây giờ bắt đầu kê khai thì họ lo liệu có bị truy thu các năm trước hay không. Ví dụ, tại Hưng Yên, có hộ kinh doanh doanh thu thực tế là 80 tỷ đồng, nhưng đang khai thuế 3 tỷ đồng. Bây giờ họ không muốn trốn thuế, muốn khai đúng nhưng lại sợ bị truy thu các năm trước, có thể lên tới 5-7 năm. Như vậy, tình trạng giấu doanh thu sẽ tiếp tục tồn tại”, bà Cúc chỉ ra.
Do đó, theo bà Cúc, ở thời điểm chuyển đổi này, cần có cách tiếp cận linh hoạt: với những trường hợp không buôn lậu, không sản xuất hàng giả, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng thì nên khuyến khích họ kê khai trung thực từ bây giờ, chấp nhận bỏ qua một số sai sót trước đây để tạo điểm dừng, giúp hệ thống trở nên minh bạch hơn.
Ngoài ra, bà Cúc chỉ ra cơ quan thuế nói không truy thu, trừ trường hợp gian lận, trốn thuế. Tuy nhiên, khái niệm này khi áp dụng giữa các cơ quan khác nhau lại có thể khác nhau.
Bà cho ví dụ: “Cơ quan quản lý thị trường có thể xác định hàng hóa là hàng giả, hàng nhái, đặc biệt tại một số chợ như Ninh Hiệp, nhiều mặt hàng gắn nhãn thương hiệu nước ngoài nhưng thực chất là hàng nhái. Khi đó, các cơ quan như quản lý thị trường hoặc cơ quan điều tra có thể xử lý, trong khi cơ quan thuế lại không truy thu”.
Bà Cúc đề nghị cần có hướng dẫn thống nhất giữa các cơ quan chức năng, có thể dưới dạng thông tư liên bộ, để xác định rõ trường hợp nào được miễn truy thu, trường hợp nào phải xử lý.
Cơ quan thuế cam kết hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai ngay từ lần đầu
Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết gần 10 tháng qua, với tất cả sự nỗ lực của ngành thuế, chúng tôi theo sát diễn biến, nắm bắt được những lo lắng, băn khoăn của bà con, hộ kinh doanh và chia sẻ, giải đáp kịp thời. Tuy nhiên, từng giai đoạn có phát sinh những băn khoăn, lo lắng tiếp theo.
Ngành thuế cùng với các nhà cung cấp giải pháp, các đại lý tư vấn thuế, đại lý tư vấn kế toán… sẽ tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh đến khi bà con thành thục và thực hiện tốt kê khai trên nền tảng ứng dụng cũng như cổng của cơ quan thuế.
“Chúng tôi cam kết và đề nghị cơ quan thuế có mặt ngày hôm nay tiếp tục chú ý những băn khoăn của bà con cô bác, kịp thời hướng dẫn hộ kinh doanh thực hiện tốt lần khai đầu tiên”, ông nhấn mạnh.
Ông Mai Xuân Thành thì khẳng định thời gian tới, hệ thống công nghệ của ngành thuế sẽ tiếp tục được nâng cấp theo hướng thông minh, thân thiện và hỗ trợ tốt hơn cho các hộ kinh doanh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/ho-kinh-doanh-lo-truy-thu-va-vuong-hoa-don-go-the-nao-20260312184312557.htm
