Hóa đơn điện tử có thể tăng gấp 10 lần thiết kế

Thông tin trên được Bộ Tài chính nêu tại dự thảo tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ về sửa đổi, bổ sung Nghị định 123 về hóa đơn, chứng từ. Tại dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung này, Bộ Tài chính đề xuất mở lại cơ chế hóa đơn tổng theo ngày hoặc tháng nhằm giảm áp lực hạ tầng công nghệ cho cơ quan thuế và doanh nghiệp, đặc biệt, giảm áp lực tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Bộ Tài chính cho rằng, số hóa đơn điện tử của cơ quan thuế đang nhận hiện nay đã tăng gấp 3 lần so với thiết kế ban đầu. Với tình hình này, ước tính của cơ quan thuế là số lượng hóa đơn điện tử có thể sẽ vọt lên 60 tỉ hóa đơn trong một năm – gấp 10 lần hệ thống được thiết kế, vượt xa công suất thiết kế của hệ thống hóa đơn điện tử cả về khả năng tiếp nhận, xử lý và lưu trữ. Điều này có thể ảnh hưởng đến các hoạt động lập hóa đơn của toàn ngành kinh tế.

Thực tế, hiện nay nhiều ngân hàng, các công ty chứng khoán chưa thực hiện việc xuất hóa đơn cho từng giao dịch đối với khách hàng là cá nhân không kinh doanh do chưa đáp ứng được hạ tầng công nghệ thông tin. Bộ Tài chính cho biết đã nhận được công văn của Tập đoàn Vingroup, một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải và Hiệp hội Vận tải kiến nghị về việc cho phép lập hóa đơn tổng đối với cá nhân không kinh doanh trong lĩnh vực trông giữ xe, vận tải hành khách (bằng xe buýt, xe taxi) do có hệ thống quản lý giao dịch đến từng cá nhân để góp phần làm giảm số lượng hóa đơn.

Văn phòng Chính phủ cũng chuyển một số văn bản của một số doanh nghiệp trong lĩnh vực chiếu phim (Công ty CP Phim Thiên Ngân) và một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử (Grab, Shoppee, SPX Express, Foody) về kiến nghị lập hóa đơn tổng cho cá nhân không hoạt động kinh doanh đối với hoạt động chiếu phim và bán lẻ sản phẩm đi kèm (như bắp, nước, bánh); dịch vụ thương mại điện tử (bao gồm các dịch vụ thương mại điện tử và hoạt động bưu chính, vận chuyển trực tiếp cho sàn thương mại điện tử).

Nghị định số 70/2025 đã bỏ quy định lập hóa đơn tổng, yêu cầu các doanh nghiệp phải lập hóa đơn lẻ cho hàng triệu giao dịch nhỏ khiến doanh nghiệp, hộ kinh doanh tăng mạnh chi phí, nhân lực, áp lực lưu trữ dữ liệu… Do đó, Bộ Tài chính đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép lập hóa đơn tổng đối với dịch vụ ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, dịch vụ chuyển tiền qua ví điện tử, dịch vụ ngừng và cấp điện trở lại của đơn vị phân phối điện, dịch vụ trông giữ xe, và kinh doanh vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, bằng xe taxi.

Sau 7 tháng (1.6 – 31.12.2025) bỏ quy định hóa đơn tổng, Bộ Tài chính cho biết, tổng số hóa đơn điện tử đã tiếp nhận là 3.714.945.596 hóa đơn điện tử và hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền là 2.764.810.456 (trung bình 925.679.436 hóa đơn/tháng, trong khi số hóa đơn điện tử trong năm 2024 là 459.563.435 hóa đơn/tháng).

Như vậy, từ sau khi áp dụng lập hóa đơn bán lẻ cho mọi giao dịch mua bán, lượng hóa đơn bình quân trong 1 tháng tăng gấp 2 lần, trong khi đó, hệ thống công nghệ thông tin chưa đáp ứng kịp.