Iran đăng ảnh vệ tinh máy bay “Mắt thần” của Mỹ bị phá hủy hoàn toàn (Ảnh: X).
Ảnh vệ tinh do truyền thông Iran công bố cuối tuần qua cho thấy một máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry trên một đường lăn tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả rập Xê út trước và sau cuộc tấn công.
Những hình ảnh vệ tinh này khớp với các bức ảnh chụp từ mặt đất vốn đã được lan truyền trên mạng trước đó cho thấy máy bay bị thiêu rụi một phần và không thể sửa chữa.
Các bức ảnh chụp ở mặt đất lan truyền trên mạng xã hội cho thấy phần đuôi đặc trưng của một chiếc E-3 Sentry với vòm radar xoay bị hư hại và thân máy bay bị cháy rụi, xung quanh là mảnh vỡ và bọt chữa cháy.
Máy bay “Mắt thần” của Mỹ bị phá hủy hoàn toàn (Ảnh: Facebook).
Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tối 27/3 tuyên bố tiến hành một cuộc không kích gây thiệt hại nặng nề nhất đối với lực lượng không quân Mỹ trong nhiều thập niên qua.
Lực lượng Không gian Vũ trụ IRGC đã ra tuyên bố vào ngày 29/3 khẳng định máy bay E-3 Sentry của Mỹ đã bị “phá hủy hoàn toàn”.
Theo tuyên bố, cuộc tấn công đã sử dụng một đợt phối hợp tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái, xuyên thủng thành công hệ thống phòng thủ đa tầng của căn cứ không quân Prince Sultan tại Ả rập Xê út.
Cuộc tấn công đã dẫn đến việc phá hủy hoàn toàn một máy bay giám sát AWACS E-3 Sentry trị giá 700 triệu USD của Mỹ, vốn là tài sản chủ chốt trong việc chỉ huy, điều khiển và giám sát trên không.
Ngoài ra, 2 máy bay tác chiến điện tử EC-130H Compass Call đã bị hư hỏng nặng, trong khi nhiều máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker bị vô hiệu hóa, làm giảm đáng kể khả năng tác chiến của lực lượng chiếm đóng Mỹ trong khu vực.
Các nhà phân tích quân sự mô tả cuộc tấn công trả đũa này là một bước ngoặt chiến lược trong cuộc xung đột hiện nay giữa Iran với Mỹ và Israel. Độ chính xác và quy mô của chiến dịch cho thấy năng lực ngày càng tăng của Lực lượng Không gian Vũ trụ IRGC.
Khi cuộc xung đột bước sang tuần thứ năm, việc mất đi các nền tảng giá trị cao này, đặc biệt là chiếc E-3 Sentry hiếm có và không thể thay thế, dường như đã thay đổi căn bản các tính toán của Mỹ.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hiện buộc phải đánh giá lại tính bền vững của chiến dịch không kích và sửa đổi các quy trình phòng thủ căn cứ trên khắp vịnh Ba Tư.
Căn cứ Prince Sultan, nằm cách Riyadh khoảng 80km về phía đông nam, đóng vai trò là nền tảng cho sự hiện diện quân sự của Mỹ tại vịnh Ba Tư kể từ đầu những năm 1990. Các đường băng, hầm trú ẩn máy bay kiên cố và sân đỗ rộng lớn của nó là nơi đồn trú của các tài sản không quân Mỹ cung cấp tình báo, giám sát, trinh sát, tiếp dầu trên không và hỗ trợ tác chiến điện tử cho các hoạt động khắp Tây Á.
Theo thỏa thuận hợp tác quốc phòng lâu đời của Mỹ với Ả rập Xê út, căn cứ này hoạt động như một địa điểm vận hành tiền phương cho một số nền tảng nhạy cảm nhất trong kho vũ khí Mỹ.
Trong bối cảnh Mỹ mở chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, căn cứ Prince Sultan càng trở nên quan trọng hơn. Từ cơ sở này, các máy bay E-3 Sentry đã theo dõi các đợt phóng tên lửa của Iran, phối hợp các đợt tấn công nhắm vào các cơ sở của IRGC và duy trì nhận thức về chiến trường trong một không gian đầy rẫy máy bay không người lái, các mối đe dọa đạn đạo và các lực lượng ủy nhiệm.
E-3 Sentry không chỉ là một máy bay quân sự đơn thuần, nó phục vụ như một trạm radar bay có khả năng theo dõi đồng thời hàng trăm mục tiêu trên không trong khi điều phối các hoạt động của tiêm kích trên những khoảng cách rộng lớn.
Việc mất đi dù chỉ một chiếc E-3 cũng ảnh hưởng đến sức mạnh không quân Mỹ. Không quân Mỹ chỉ còn vận hành khoảng 16 chiếc E-3 sau nhiều năm cho nghỉ hưu và tiêu hao.
Không giống như tiêm kích hay máy bay ném bom có thể sản xuất số lượng lớn, máy bay E-3 là tài sản phức tạp, số lượng ít, đòi hỏi nhiều năm để chế tạo và tích hợp. Đội bay này vốn đã già cỗi, trong khi máy bay thay thế E-7 Wedgetail dự kiến không thể đi vào phục vụ đủ số lượng trong nhiều năm tới.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/iran-dang-anh-ve-tinh-may-bay-mat-than-cua-my-bi-pha-huy-hoan-toan-20260330092723785.htm
