Iran dọa tấn công nhà máy nước, nguy cơ chiến tranh ‘khốc liệt hơn’ ở Trung Đông

Theo Hãng tin AFP, ngày 22-3, quân đội Iran đe dọa sẽ phá hủy các cơ sở hạ tầng quan trọng của vùng Vịnh đến mức “không thể phục hồi”, đặc biệt là các nhà máy khử muối, nếu Mỹ và Israel tiếp tục tấn công vào mạng lưới năng lượng của nước này.

Động thái trên được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở lại trong thời hạn 48 giờ.

“Nếu cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng của Iran bị xâm phạm, tất cả cơ sở hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và khử muối thuộc về Mỹ và Israel trong khu vực (Trung Đông) sẽ trở thành mục tiêu bị nhắm đến”, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Iran Khatam Al Anbiya tuyên bố.

Bộ trưởng Năng lượng Iran Abbas Aliabadi xác nhận các cuộc tấn công trước đó đã phá hủy nhiều phần của mạng lưới cấp nước và hàng chục cơ sở xử lý nước của Iran.

Sức nặng từ lời đe dọa của Iran

Theo Ngân hàng Thế giới, Trung Đông là một trong những khu vực khô hạn nhất toàn cầu. Lượng nước sẵn có tại đây chỉ bằng chưa đến 1/10 so với mức trung bình toàn cầu.

Điều đó khiến các nhà máy khử muối trở thành thiết yếu đối với nền kinh tế và nguồn cung nước uống trong khu vực.

Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature, khoảng 42% công suất khử muối trên thế giới nằm ở Trung Đông.

Theo một báo cáo năm 2022 của Viện Quan hệ quốc tế Pháp, nước khử muối chiếm 42% lượng nước uống tại UAE, 70% tại Saudi Arabia, 86% tại Oman và 90% tại Kuwait.

Nguồn cung nước khử muối càng có ý nghĩa chiến lược đối với các đô thị lớn như thành phố Dubai của UAE và thủ đô Riyadh của Saudi Arabia.

Một bức điện ngoại giao của Mỹ hồi năm 2008 tiết lộ Riyadh có thể phải sơ tán trong vòng một tuần nếu Nhà máy khử muối Jubail hoặc các đường ống dẫn nước bị hư hại nghiêm trọng.

Từ năm 2010, Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đã cảnh báo việc gián đoạn các cơ sở khử muối tại các quốc gia vùng Vịnh có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn bất kỳ ngành công nghiệp hay hàng hóa nào khác.

Đã có tiền lệ

Trước đó vào ngày 7-3, Iran cáo buộc Mỹ tấn công một nhà máy khử muối trên đảo Qeshm, cắt đứt nguồn nước sạch của 30 ngôi làng.

Ngày 8-3, Bộ Nội vụ Bahrain tuyên bố máy bay không người lái (drone) của Iran làm hư hại một nhà máy khử muối tại nước này, gọi đây là hành vi tấn công “bừa” vào cơ sở hạ tầng dân sự.

Theo các chuyên gia, bên cạnh các cuộc tấn công quân sự, các nhà máy khử muối còn dễ bị tổn thương do mất điện và ô nhiễm nước biển, bao gồm cả sự cố tràn dầu.

Ông Philippe Bourdeaux, Giám đốc Tập đoàn Veolia (Pháp) khu vực châu Phi và Trung Đông, tiết lộ: “Chính quyền một số quốc gia đã đặt các trận địa tên lửa xung quanh các nhà máy lớn nhất để đối phó mối đe dọa từ drone và tên lửa”.

Ông cho biết một số biện pháp bảo vệ đã được áp dụng. Các nhà máy khử muối thường được liên kết với nhau, điều này có thể hạn chế tác động nếu một nhà máy ngừng hoạt động.

Phần lớn các nước cũng dự trữ lượng nước đủ tiêu thụ trong khoảng 2-7 ngày, đủ để ngăn ngừa thiếu nước, miễn là tình trạng không kéo dài.

Kịch bản nếu xung đột leo thang

Theo chuyên gia kinh tế về nước Crauser Delbourg, các thành phố lớn có thể sẽ đối mặt với tình trạng di cư ồ ạt và buộc phải phân phối hàng hóa theo định mức.

Tình trạng thiếu nước cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế, ảnh hưởng đến du lịch, công nghiệp và các trung tâm dữ liệu, vốn tiêu thụ lượng nước lớn để làm mát.

Ông Crauser nhận định việc nhắm vào nguồn cung cấp nước có nguy cơ châm ngòi “một cuộc chiến khốc liệt hơn nhiều so với những gì chúng ta đang thấy hôm nay”.