Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến Nhà Trắng ngày 11-12 (giờ địa phương) với lời kêu gọi mở rộng phạm vi đàm phán giữa Mỹ và Iran. Phát biểu trước khi có chuyến thăm thứ sáu tới Mỹ để gặp Tổng thống Donald Trump trong vòng một năm qua, Thủ tướng Netanyahu cho biết sẽ trình bày với nhà lãnh đạo Mỹ về những “nguyên tắc cốt lõi” cho việc đàm phán với Iran. Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết thêm ông Netanyahu muốn tiến trình đàm phán bao gồm cả nội dung hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và việc Tehran hậu thuẫn các nhóm vũ trang như Hamas của Palestine hoặc Hezbollah ở Lebanon.
Israel từ lâu đòi hỏi Iran chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium, thu hẹp chương trình tên lửa đạn đạo và cắt đứt quan hệ với các nhóm vũ trang trong khu vực. Đáp lại, Tehran luôn bác bỏ những yêu cầu này, khẳng định chỉ chấp nhận một số hạn chế nhất định đối với chương trình hạt nhân nếu được dỡ bỏ trừng phạt. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhấn mạnh trong mọi cuộc đàm phán, Tehran sẽ tiếp tục yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt tài chính và khẳng định các quyền hạt nhân của mình, bao gồm cả quyền làm giàu uranium. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho rằng Mỹ phải “hành động một cách độc lập trước các sức ép từ bên ngoài, đặc biệt là từ Israel”.
Cuộc gặp lần này giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Netanyahu diễn ra không lâu sau khi Washington và Tehran tiến hành thương thảo gián tiếp tại Oman hôm 6-2 về chuyện nối lại đàm phán hạt nhân. Tổng thống Mỹ cho rằng Iran muốn đạt được thỏa thuận nhưng tiếp tục cảnh báo Tehran có thể phải đối mặt với các cuộc tấn công quân sự nếu không chấp nhận những yêu cầu của ông, từ vấn đề làm giàu uranium đến chương trình tên lửa đạn đạo. “Phải là một thỏa thuận tốt. Không vũ khí hạt nhân, không tên lửa” – ông nhấn mạnh khi trả lời phỏng vấn kênh Fox Business Network hôm 10-2.
Bộ trưởng Ngoại giao Oman Badr al-Busaidi tiếp ông Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, tại thủ đô Muscat hôm 10-2Ảnh: AP
Cảnh báo của ông Donald Trump được đưa ra vào thời điểm ông Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Tối cao Iran, gặp Quốc vương Oman Haitham bin Tariq Al Said để trao đổi về kết quả các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Tehran và Washington vào tuần trước. Hãng thông tấn nhà nước Oman cho biết Quốc vương Haitham bin Tariq và ông Larijani đã thảo luận các biện pháp nhằm đạt được một thỏa thuận “cân bằng và công bằng” giữa Iran và Mỹ, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quay lại bàn đối thoại để thu hẹp khác biệt và thúc đẩy hòa bình, an ninh ở khu vực cũng như trên toàn cầu.
Ông Donald Trump cho biết phía Mỹ đã có các cuộc trao đổi “rất tốt” về vấn đề Iran và dự kiến có thêm những cuộc trao đổi nữa trong tuần này. Tương tự, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi nói sẽ có các cuộc tham vấn về “những bước đi tiếp theo” nhưng thừa nhận mức độ mất lòng tin giữa hai nước vẫn là “thách thức nghiêm trọng” đối với tiến trình đàm phán. Bộ trưởng Araghchi cũng phát tín hiệu Tehran sẽ giữ vững lập trường về việc phải được phép làm giàu uranium – một điểm bất đồng lớn với ông Donald Trump.
Ông Naysan Rafati, chuyên gia của Tổ chức Khủng hoảng quốc tế (có trụ sở tại Bỉ) nhận định với AP rằng các tín hiệu từ cả hai phía đều cho thấy “sự lạc quan thận trọng” – chưa thể nói là đã “nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm” nhưng ít nhất các bên “đã có thể bắt đầu đào một đường hầm”.
Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, triển khai tàu sân bay, tàu khu trục tên lửa dẫn đường và các hệ thống phòng không. Trong khi đó, nhiều quốc gia Ả Rập và Hồi giáo kêu gọi các bên kiềm chế, cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công hay trả đũa nào cũng có thể làm khu vực thêm bất ổn.
Giá dầu chịu tác động
Giá dầu tăng trong phiên giao dịch châu Á hôm 11-2 trong bối cảnh các nhà giao dịch chờ thêm tín hiệu rõ ràng về diễn biến quan hệ Mỹ – Iran. Giá dầu thô Brent giao dịch quanh mức 70 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu thô WTI tiến gần mức 65 USD/thùng.
Sự bất ổn trong quan hệ Mỹ – Iran đẩy giá dầu lên do nỗi lo về nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) hôm 10-2 nhận định thị trường đã phản ứng trước sự thiếu rõ ràng trong chính sách gần đây của Mỹ với Iran, khiến giá dầu tăng nhẹ và biến động thất thường hơn. EIA dự báo sản lượng dầu thô của Iran vẫn ổn định nhưng cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ hoặc xung đột làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz đều có thể khiến sản lượng và xuất khẩu dầu của Trung Đông sụt giảm mạnh.
Theo hãng thông tấn Anadolu, EIA đã nâng dự báo giá dầu thô Brent trung bình lên 57,69 USD/thùng từ mức 55,87 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu thô WTI được điều chỉnh lên 53,42 USD/thùng từ mức 52,21 USD/thùng. EIA dự báo giá dầu năm 2026 sẽ giảm khoảng 18% so với mức năm 2025 do sản lượng dầu toàn cầu vượt quá nhu cầu, khiến lượng dầu tồn kho gia tăng. Tuy nhiên, cơ quan này cũng đánh giá chính sách của OPEC+, liên minh giữa Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các nước sản xuất đối tác, và việc Trung Quốc tiếp tục tích trữ chiến lược sẽ góp phần hạn chế đà giảm giá dầu.
Xuân Mai
Nguồn: https://nld.com.vn/my-iran-lac-quan-than-trong-196260211210746413.htm
