Iran lên kịch bản sẵn sàng cho nguy cơ chiến tranh với Mỹ

Ông Ali Larijani – quan chức an ninh quốc gia hàng đầu Iran (Ảnh: NYT).

Đầu tháng 1 vừa qua, khi phải đối mặt với các cuộc biểu tình bạo loạn trên toàn quốc và mối đe dọa tấn công từ phía Mỹ, Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei đã tin tưởng giao phó việc điều hành cho một phụ tá trung thành và đáng tin cậy: đó là ông Ali Larijani, quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của nước này.

Kể từ đó, ông Larijani, 67 tuổi, một chính trị gia kỳ cựu, cựu chỉ huy trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) và hiện là người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, đã thực sự đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự an toàn của đất nước.

Phạm vi trách nhiệm của ông Larijani đã tăng lên đều đặn trong vài tháng qua. Ông từng chịu trách nhiệm giải quyết ổn thỏa các cuộc biểu tình gần đây. Hiện tại, ông kiểm soát tình hình ở trong nước, liên lạc với các đồng minh mạnh như Nga và các bên trung gian trong khu vực như Qatar và Oman, đồng thời giám sát các cuộc đàm phán hạt nhân với Washington.

Ông được cho là cũng đang vạch ra các kế hoạch dự phòng cho Iran trong trường hợp xảy ra chiến tranh tiềm tàng với Mỹ khi Washington đang tập trung nhiều lực lượng trong khu vực.

“Chúng tôi đã sẵn sàng cho đất nước mình”, ông Larijani nói trong một cuộc phỏng vấn với báo Al Jazeera khi đến thăm thủ đô Doha của Qatar trong tháng này.

Vị chính trị gia này nói thêm rằng: “Chúng tôi chắc chắn sẽ mạnh mẽ hơn trước. Chúng tôi đã chuẩn bị trong 7-8 tháng qua, đã tìm ra điểm yếu của mình và khắc phục. Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh và cũng sẽ không bắt đầu chiến tranh. Nhưng nếu bị ép buộc, chúng tôi sẽ đáp trả”.

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại từ Tehran, chuyên gia Nasser Imani cho rằng, ông Khamenei có mối quan hệ lâu dài và thân thiết với ông Larijani, và nhà lãnh đạo tối cao đã tin cậy ông trong thời điểm khủng hoảng quân sự và an ninh nghiêm trọng này.

“Nhà lãnh đạo tối cao hoàn toàn tin tưởng Larijani. Ông ấy tin rằng ông Larijani là người phù hợp cho thời điểm nhạy cảm này vì thành tích chính trị, trí tuệ sắc bén và kiến ​​thức của ông ấy. Lãnh tụ Tối cao Iran dựa vào ông ấy để báo cáo về tình hình và đưa ra lời khuyên thực tế. Vai trò của ông Larijani sẽ rất nổi bật nếu xảy ra thời chiến”, ông Imani nói. 

Theo 6 quan chức cấp cao và các thành viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Khamenei đã chỉ thị ông Larijani và một số cộng sự chính trị và quân sự thân cận khác phải đảm bảo rằng Cộng hòa Hồi giáo không chỉ đứng vững sau các kịch bản không kích của Mỹ và Israel, mà còn trong bất kỳ âm mưu ám sát nào nhằm vào giới lãnh đạo cấp cao, trong đó có chính ông Khamenei.

Chỉ thị liên quan được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng hành động quân sự chống Iran có thể sắp xảy ra, giữa lúc Washington gia tăng đáng kể lực lượng quân sự trong khu vực. Theo trang tin Axios của Mỹ, ông Trump đã được trình các phương án quân sự, trong đó có những kịch bản nhắm vào ông Khamenei, con trai ông là Mojtaba Khamenei – người được coi là ứng viên kế nhiệm tiềm năng – cùng các giáo sĩ cấp cao khác.

Ngoài ra, Lãnh tụ Tối cao Khamenei còn ban hành một loạt chỉ thị. Ông đã chỉ định 4 cấp bậc kế nhiệm cho mỗi vai trò chỉ huy quân sự và chính phủ do đích thân ông bổ nhiệm. Ông cũng yêu cầu tất cả những người giữ vai trò lãnh đạo phải đề cử tối đa 4 người thay thế và đã ủy quyền cho một nhóm nhỏ những người thân tín đưa ra quyết định trong trường hợp liên lạc với ông bị gián đoạn.

Trong thời gian hồi tháng 6/2025 khi bùng nổ 12 ngày chiến tranh với Israel, ông Khamenei đã nêu tên 3 ứng cử viên có thể kế nhiệm. Đây là những cái tên chưa bao giờ được công khai danh tính. Nhưng ông Larijani gần như chắc chắn không nằm trong số đó vì ông không phải là một giáo sĩ Shia cấp cao – một tiêu chuẩn cơ bản đối với bất kỳ người kế nhiệm nào.