Tên lửa Iran rời bệ phóng (Ảnh: PressTV).
Gần 2 tuần sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã đánh mạnh vào kho vũ khí của Iran, và hiện tốc độ các đòn trả đũa của Tehran dường như đang có dấu hiệu chậm lại.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết hôm 10/3 rằng Iran đã phóng số lượng tên lửa thấp nhất trong vòng 24 giờ. “Chúng tôi đã đạt được tiến triển đáng kể trong việc giảm số lượng các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV từ Iran”, ông nói.
Chỉ riêng tại các quốc gia Vùng Vịnh, Iran đã phóng hơn 2.100 UAV, 500 tên lửa đạn đạo và 20 tên lửa hành trình kể từ khi chiến sự bắt đầu ngày 28/2, theo thống kê của NYT. Nhiều cuộc tấn công khác cũng đánh vào Israel, nhưng chính phủ nước này không công bố dữ liệu về số lượng vũ khí bay tới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, ngày càng có nhiều dấu hiệu cho thấy Iran đang giảm dần cường độ tấn công. Họ viện dẫn một số lý do như kho dự trữ vũ khí suy giảm; tiết kiệm vũ khí trong trường hợp chiến sự kéo dài; hoặc Tehran đang có những bất ngờ mới chưa tung ra.
Tập kích “cầm chừng”
Trong 2 ngày đầu của cuộc chiến, Iran đã tiến hành khoảng 100 cuộc tấn công vào Israel, theo dữ liệu do Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia tại Tel Aviv tổng hợp. Con số này sau đó giảm xuống chỉ còn vài cuộc mỗi ngày.
Sự chậm lại này cũng phản ánh trong số liệu từ một số quốc gia vùng Vịnh, những nước bị Iran nhắm mục tiêu vì đặt cơ sở quân sự của Mỹ.
“Các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo đã giảm 90% so với thời điểm ban đầu. Các UAV tấn công một chiều cũng giảm 83% kể từ khi chiến dịch bắt đầu”, ông Hegseth nói hôm 10/3.
Mỹ đăng video tập kích bệ phóng tên lửa, UAV của Iran (Video: Quân đội Mỹ).
Một lý do có thể kể tới là kho vũ khí của Iran đã bị ảnh hưởng sau các cuộc tập kích quy mô lớn của Mỹ – Israel. Chỉ sau hơn một tuần giao tranh, quân đội Israel tuyên bố rằng 75% bệ phóng tên lửa của Iran đã bị phá hủy. Rất khó để xác minh độc lập con số này nhưng việc Iran bị hao hụt kho tên lửa do bị đối thủ tấn công cũng không phải là không hợp lý.
Mặt khác, theo ông Danny Citrinowicz, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia, sự chậm lại có thể phản ánh nỗ lực của Iran nhằm tiết kiệm tên lửa cho một cuộc chiến kéo dài.
“Họ đã chuẩn bị và nhiều khả năng đang co cụm để chuẩn bị cho một cuộc chiến dài”, ông Citrinowicz nói về Iran.
Fabian Hoffmann, nhà nghiên cứu tiến sĩ tại Oslo Nuclear Project và là chuyên gia về công nghệ tên lửa, cho biết rất khó xác nhận độc lập số lượng cuộc tấn công của Iran và loại vũ khí được sử dụng vì mỗi quốc gia báo cáo khác nhau. Tuy nhiên điều rõ ràng là năng lực của Iran “chưa thể về số 0″.
Ryan Bohl, nhà phân tích cấp cao về Trung Đông và Bắc Phi tại công ty tình báo rủi ro RANE, nhận định Iran dường như đang tìm cách “phân tán các cuộc tấn công” trong nỗ lực bào mòn tiềm lực đối thủ.
“Iran đang sử dụng tên lửa theo cách hơi khác so với năm 2025. Họ dường như phóng chúng với tốc độ ổn định và nhằm vào nhiều mục tiêu khác nhau, thay vì tiến hành các cuộc tấn công ồ ạt vào một địa điểm duy nhất. Thay vì chỉ cố gây ra thiệt hại lớn nhất có thể, họ có vẻ đang tìm cách làm cạn kiệt nguồn tên lửa đánh chặn của Mỹ và các đồng minh”, James Devine, phó giáo sư tại Khoa Chính trị và Quan hệ Quốc tế của Đại học Mount Allison, cho biết.
Iran vẫn còn bất ngờ cho Mỹ – Israel?
Một người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 10/3 nói rằng Mỹ đã sai khi tuyên bố các vụ phóng tên lửa Iran đang giảm. Theo hãng tin Tasnim, các tên lửa đang được sử dụng hiện nay lớn hơn và mạnh hơn so với những loại được bắn trong giai đoạn đầu của cuộc chiến. Iran bắt đầu khai hỏa tên lửa đầu đạn 1 tấn, 2 tấn, có thể gây ra mức tàn phá lớn.
Iran tập kích tên lửa vào loạt mục tiêu Mỹ – Israel (Video: PressTV).
Các tên lửa đạn đạo tầm ngắn Fatah-110 của Iran dường như đã được sử dụng với số lượng đáng kể, trong khi các mẫu tầm trung tiên tiến hơn như Khorramshahr-4 và Fattah-1, loại mà Tehran tuyên bố là siêu vượt âm, cho đến nay mới chỉ được sử dụng hạn chế.
Theo các chuyên gia, phản ứng của Iran cho thấy mức độ tinh vi và tầm vươn của vũ khí nước này, cũng như khả năng đánh trúng mục tiêu chiến lược với độ chính xác cao.
Kho tên lửa của Iran, được các chuyên gia đánh giá là một trong những kho lớn và đa dạng nhất ở Trung Đông, nằm ở trung tâm chiến lược quân sự của nước này. Trong cuộc xung đột hiện nay, Iran phụ thuộc nhiều vào kho tên lửa đạn đạo tầm ngắn để tấn công các thành phố và căn cứ quân sự quanh Vịnh Ba Tư, nhiều mục tiêu cách bờ biển Iran khoảng 160km.
Tầm bắn hạn chế đôi khi lại là lợi thế trong chiến đấu: khi bắn liên tiếp trong thời gian ngắn, chúng giảm thời gian cảnh báo và khiến các cuộc tấn công phủ đầu trở nên khó khăn hơn.
“Người Iran có rất nhiều tên lửa đạn đạo tầm ngắn trong các căn cứ tên lửa chưa bị ảnh hưởng trong những vòng xung đột trước với Israel”, Sam Lair, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin, cho biết.
Trong cuộc chiến 12 ngày giữa Israel và Iran vào tháng 6 năm ngoái, các đòn tấn công qua lại đã làm cạn đáng kể kho tên lửa tầm xa của Iran, ông nói. Nhưng tên lửa tầm ngắn, phù hợp với mục tiêu trong Vịnh Ba Tư, vẫn phần lớn còn nguyên.
Iran cũng tăng cường sử dụng vũ khí gây tàn phá trên diện rộng, như tên lửa gắn đầu đạn chùm. Ngoài ra, Iran cũng là một cường quốc về UAV. Theo các chuyên gia, các đòn trả đũa của Iran cho thấy vai trò ngày càng chi phối của UAV trong chiến tranh hiện đại.
Những cuộc tấn công “cầm chừng” cũng có thể là dấu hiệu cho thấy hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Iran phân tán theo hướng phi tập trung.
Arash Azizi, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Đại học Boston, Mỹ nhận định: “Iran đã tiêu hao đáng kể nguồn lực quân sự, nhưng họ vẫn có thể phân bổ đủ, thậm chí tiếp tục sản xuất, để duy trì chiến đấu trong một thời gian. Năng lực UAV của họ đặc biệt đáng kể và vẫn đang tiếp tục. Thực tế họ đang tiến hành một cuộc chiến kiểu du kích”.
Có thể Iran đang chờ thời cơ để tạo bất ngờ cho Mỹ với các loại vũ khí mà họ chưa sử dụng. Iran đã xây dựng các căn cứ ngầm được gọi là “thành phố tên lửa” để che giấu và bảo vệ kho vũ khí của mình khỏi các cuộc tấn công. Mỹ đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở này trong cuộc chiến hiện nay bằng máy bay B-2.
“Không thể biết chính xác những gì đã bị phá hủy và những gì còn tồn tại. Điều này đúng với cả các thành phố tên lửa lẫn các bệ phóng nói chung. Mỹ hiện tuyên bố các cuộc tấn công của Iran đã giảm mạnh, nhưng chưa rõ đó là do chiến thuật hay do năng lực quân sự của Iran đã thay đổi đáng kể”, chuyên gia Devine nói.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/iran-tap-kich-cam-chung-tiet-kiem-hoa-luc-hay-chien-thuat-giau-bai-20260312115022319.htm
