Khánh Ly: ‘Tôi không sợ cái chết’

Sau khi từ Mỹ về TP HCM dự các hoạt động tưởng nhớ 25 năm nhạc sĩ Trịnh Công qua đời, nghệ sĩ ra Hà Nội, dự buổi giới thiệu cuốn sách chân dung của mình. Ở tuổi 81, bà cho biết sức khỏe đi xuống sau bạo bệnh, khiến chân đau, tai không còn nghe rõ. “Tôi không cảm được nhạc và biểu diễn như trước”, bà nói.

Con gái Khánh Ly vốn không đồng ý cho bà về nước vì lo cho sức khỏe của mẹ. Nhưng bà thuyết phục: “Mẹ phải đi để trả mối ân tình cho những người yêu quý mẹ. Mẹ không muốn đến khi sang thế giới bên kia vẫn còn nợ những mối duyên này. Xong việc, mẹ sẽ trở về, sống bình an với con”.

Tại buổi ra mắt sách, danh ca nhắc nhiều đến cái chết và những ký ức về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Bà đọc lời bài hát Những con mắt trần gian của ông: “Đường trần rồi khăn gói. Mai kia chào cuộc đời”. Ông từng nói với bà: “Chúng ta không mong được sinh ra trong cuộc đời này nhưng khi chúng ta rời đi, sẽ có người nhớ chúng ta”.

Với bà, cái chết là điều con người không thể lựa chọn, cần đón nhận bằng sự bình thản: “Tôi là người Công giáo, một sợi tóc rơi xuống không ngoài ý Chúa. Chúa gọi về thì mình về. Khi nào Chúa gọi thì tôi đi. Đi sớm, đi muộn cũng là đi. Sớm chưa chắc đã là không may. Muộn chưa hẳn đã là hạnh phúc. Cái may mắn là được ra đi trong một giấc ngủ. Chỉ có người ở lại khổ”.

Khánh Ly nói về cái chết

Bà nhắc lại bài học từ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: “Sống trong đời sống cần có một tấm lòng”. Khi còn trẻ, không hiểu điều ông muốn truyền đạt, bà nghĩ bụng: “Mình cần tiền để nuôi con, để mua đôi giày, cái áo đẹp, chứ cần gì tấm lòng”. Qua nhiều năm, bà mới đồng cảm tư tưởng của ông bởi đến “ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau”.

Về cuốn sách chân dung Hát cùng nguồn cội, Khánh Ly nói không tưởng tượng được một người “ít học” như mình lại có được cuốn sách dày dặn, đầy đủ về cuộc đời, sự nghiệp. Sách gồm tám chương, lần lượt tái hiện hành trình từ tuổi thơ ở Hà Nội, những năm tháng lập nghiệp, cuộc gặp định mệnh với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đến quãng đời viễn xứ. Trong đó, chương viết về mối tri âm giữa Khánh Ly và Trịnh Công Sơn được xem là điểm nhấn, với nhiều bút tích, tư liệu lần đầu công bố.

Khánh Ly hát vài câu trong bài ‘Ngẫu nhiên’

Một phần quan trọng của cuốn sách dành cho giai đoạn âm nhạc phản chiến, đặc biệt là các ca khúc thuộc dòng Da Vàng, mang thông điệp hòa bình và thân phận con người. Ngoài ra, gần 100 văn nghệ sĩ và nhân vật có ảnh hưởng trong đời sống văn hóa Việt Nam xuất hiện qua ký ức của bà. Hình ảnh người cha – nhân vật lớn trong cuộc đời Khánh Ly – được khắc họa rõ nét.

Ở chương cuối, Khánh Ly chia sẻ suy ngẫm về đời sống sau biến cố sức khỏe. Bà viết: “Danh vọng, tiền tài rồi cũng qua đi. Đừng chất thêm nỗi khổ cho mình, cho nhau và cho cuộc đời này”.

Danh ca Khánh Ly khóc khi thăm nhà Trịnh Công Sơn sau 25 năm

Ca sĩ tên thật là Nguyễn Thị Lệ Mai, 81 tuổi. Bà xuất hiện lần đầu tiên trên sân khấu năm 1959 và trở thành ca sĩ chuyên nghiệp năm 1962 khi ở tuổi 17. Khánh Ly gặp Trịnh Công Sơn lần đầu năm 1964, khi bà đang hát ở Đà Lạt. Năm 1967, hai người gặp lại ở Sài Gòn. Từ đây, họ bắt đầu một trong những sự kết hợp nghệ thuật nổi tiếng nhất lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Sau năm 1975, Khánh Ly theo gia đình sang Mỹ định cư. Cuối tháng 9/2012, bà về nước biểu diễn. Năm 2022, danh ca thực hiện tour diễn cuối trong sự nghiệp – Như một lời chia tay, với chuỗi đêm nhạc ở TP HCM, Đà Lạt, Nha Trang, Hà Nội, Đà Nẵng.

Hà Thu