Danh ca Khánh Ly vừa trở về Việt Nam để giới thiệu dự án phim tư liệu âm nhạc nhiều tập cùng cuốn sách Hát cùng nguồn cội – Chân dung Khánh Ly.
Trải qua những thăng trầm của một đời nghệ sĩ, lần trở về này, với nữ danh ca không nhằm tìm lại hào quang sân khấu, mà là dịp để bà nhìn lại hành trình đã qua và lưu giữ những ký ức âm nhạc của mình.
Khánh Ly chia sẻ tại buổi công bố dự án phim tư liệu âm nhạc nhiều tập cùng cuốn sách “Hát cùng nguồn cội – Chân dung Khánh Ly” (Ảnh: Lương Duy Tiến).
Trong buổi ra mắt tối 2/3 tại Hà Nội, Khánh Ly chia sẻ nhiều hơn về những chiêm nghiệm trong đời sống, về cái chết và cả những ký ức về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.
Bà thừa nhận, ở tuổi 81, sau bạo bệnh vào năm ngoái, sức khỏe bản thân đã đi xuống rõ rệt: Chân đau, tai không còn nghe rõ và không còn cảm nhận được âm nhạc hay biểu diễn như trước.
Dù vậy, nữ danh ca vẫn giữ cho mình một tâm thế bình thản trước cái chết.
“Ai cũng sợ chết, nhưng sợ thì nó cũng đến thôi. Tôi chỉ sợ khi nhắm mắt lại, mình chưa yêu đủ, chưa hát hết những gì muốn hát…
Nên thôi, sống sao để khi mình đi rồi, người ở lại vẫn nhớ đến mình bằng một điều gì đó ấm áp”, bà nhẹ nhàng chiêm nghiệm.
Với Khánh Ly, cái chết là điều không thể lựa chọn và cần được đón nhận bằng sự an nhiên: “Đi sớm, đi muộn cũng là đi. Sớm chưa chắc đã là không may. Muộn chưa hẳn đã là hạnh phúc. Cái may mắn là được ra đi trong một giấc ngủ. Chỉ có người ở lại khổ”.
Sự bình thản còn đến từ mong muốn được “trả nợ ân tình”. Con gái bà từng phản đối việc mẹ về nước vì lo lắng cho sức khỏe, nhưng bà đã thuyết phục: “Mẹ phải đi để trả mối ân tình cho những người yêu quý mẹ. Mẹ không muốn đến khi sang thế giới bên kia vẫn còn nợ những mối duyên này. Xong việc, mẹ sẽ trở về, sống bình an với con”.
Khánh Ly tâm sự rằng, bà luôn nghĩ nợ tiền bạc thì đến một ngày nào đó, nếu trời thương, mình có thể trả được. Nhưng một lời cảm ơn thì đôi khi nó thường quá, nói mãi rồi cũng thành sáo rỗng.
Nữ danh ca cho biết, với bản thân, im lặng và ghi nhớ trong lòng thì quý hơn. Khánh Ly vốn ít chia sẻ vì nói ra sợ lại thành vụng về, không biết diễn đạt thế nào cho đúng, cảm ơn suông thì nhẹ tênh, mà im lặng quá thì lại dễ gây hiểu lầm.
“Nhưng trong lòng mình, tôi luôn tự hỏi: Làm sao để trả cho hết những ân tình này?
Tôi cứ thắc mắc mãi, vì sao Hà Nội và Sài Gòn, Huế lại yêu tôi đến thế? Có đôi khi tôi trộm nghĩ, hay vì người ta yêu quý anh Sơn nhiều quá, mà bây giờ anh không còn nữa, nên mọi người “yêu đỡ” tôi? Yêu người này để nhớ về người kia chăng?
Tôi không còn đi tìm tiền bạc hay cơ hội, ở tuổi 81 này, tôi chỉ muốn tìm lại chính mình – một người đàn bà bình thường được sống trong tình yêu thương của mọi người”, Khánh Ly bộc bạch.
Danh ca Khánh Ly chia sẻ về cuộc đời và cái chết ở tuổi 81 (Ảnh: Lương Duy Tiến).
Danh ca cũng chia sẻ thẳng thắn rằng, ở tuổi này, bà không còn muốn kể về những hào quang rực rỡ mà chỉ muốn nói về sự thật. Bà quan niệm nói dối là điều khó nhất vì “nói hai lần khó mà giống nhau”, còn sự thật dù có thể làm tổn thương nhưng sẽ giúp lòng nhẹ nhàng hơn.
Trước những ý kiến trái chiều khi quyết định trở lại Việt Nam biểu diễn, nữ danh ca chọn cách không tranh luận. Bà cười nhẹ nhàng: “Càng giải thích càng sai. Tôi về là để hoàn thành một lời hứa với quê hương”. Với bà, công chúng chính là ban giám khảo công bằng nhất, mỗi người sẽ có cách nhìn và cách “chấm điểm” riêng cho một đời người.
Bà cũng không ngần ngại thừa nhận nỗi cô đơn của người nghệ sĩ: “Niềm vui thì dễ chia sẻ, còn nỗi buồn, đâu ai gánh giúp mình được. Mình phải tự chịu”. Trong những lúc cô độc hay mệt mỏi nhất, âm nhạc chính là nơi bà trú ngụ để được chữa lành.
Trong suốt buổi ra mắt sách, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn luôn được nhắc đến với tất cả sự xúc động. Mối nhân duyên bắt đầu từ cuộc gặp năm 1964 tại Đà Lạt và cuộc tái ngộ định mệnh năm 1967 tại Sài Gòn đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời bà.
Đêm 19/11/1967 tại Quán Văn, khi lần đầu cất lên ca khúc Diễm xưa, Khánh Ly đã chính thức gắn liền với hình ảnh “nữ hoàng chân đất” và giọng hát khàn đặc trưng.
Bà nhớ lại bài học mà nhạc sĩ họ Trịnh đã dạy: “Sống trong đời sống cần có một tấm lòng”.
Khi còn trẻ, bà từng không hiểu điều đó, chỉ nghĩ đến việc kiếm tiền nuôi con, mua giày dép, quần áo đẹp. Nhưng sau nhiều năm, đi qua bao dâu bể, bà mới thấu cảm được tư tưởng của ông, bởi đến cuối cùng “ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau”.
Âm nhạc của Trịnh Công Sơn đối với Khánh Ly không chỉ là những bài hát, mà là nơi bà tìm thấy ánh sáng để vượt qua những lúc tuyệt vọng. “Khi có một người yêu thương mình như thế, tại sao mình lại tuyệt vọng?”, bà nói.
Chia sẻ về cuốn sách chân dung Hát cùng nguồn cội, Khánh Ly cho hay, bà chưa từng nghĩ một người tự nhận là “ít học” như mình lại có ngày được khắc họa đầy đặn trong một cuốn sách dày dặn về cuộc đời và con đường nghệ thuật.
Cuốn sách gồm 8 chương, lần theo dấu mốc từ ký ức tuổi thơ ở Hà Nội, hành trình lập nghiệp nhiều gian khó, cuộc gặp gỡ định mệnh với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cho đến những năm tháng sống và làm nghề nơi xứ người.
Trong đó, chương viết về mối tri âm giữa Khánh Ly và Trịnh Công Sơn được xem là phần nổi bật nhất, khi công bố nhiều tư liệu, bút tích lần đầu ra mắt công chúng.
Cuốn sách còn dành một phần để khắc họa gần 100 văn nghệ sĩ và những nhân vật có ảnh hưởng trong đời sống văn hóa Việt Nam, hiện lên qua ký ức của Khánh Ly. Trong mạch hồi ức ấy, hình ảnh người cha – nhân vật có vai trò đặc biệt lớn trong cuộc đời bà – được khắc họa rõ nét và đầy xúc động.
Ở chương cuối, Khánh Ly lắng lại để chia sẻ những suy ngẫm về đời sống sau biến cố sức khỏe. Bà viết: “Danh vọng, tiền tài rồi cũng qua đi. Đừng chất thêm nỗi khổ cho mình, cho nhau và cho cuộc đời này”.
Hiện tại, Khánh Ly chọn cách sống chậm, dành thời gian đọc kinh, cầu nguyện và trân trọng mỗi sớm mai khi thức dậy. Bà chiêm nghiệm: “Không phải ai nhiều tiền cũng hạnh phúc. Có người rất giàu mà vẫn khổ”.
Khánh Ly tên thật là Nguyễn Thị Lệ Mai (SN 1945). Tên tuổi của bà đã gắn liền với các ca khúc của Trịnh Công Sơn như: Hãy yêu nhau đi, Diễm xưa, Hạ trắng…
Sau năm 1975, Khánh Ly theo gia đình sang Mỹ định cư. Cuối tháng 9/2012, bà về nước biểu diễn. Năm 2022, bà thực hiện tour diễn cuối trong sự nghiệp – Như một lời chia tay – với chuỗi đêm nhạc ở TPHCM, Đà Lạt, Nha Trang, Hà Nội, Đà Nẵng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giai-tri/khanh-ly-tuoi-81-sau-dot-quy-hat-cung-nguon-coi-khong-so-cai-chet-20260303184955551.htm

