Khi nào cuộc chiến ở Iran kết thúc?

Ngày 10-3, ông Trump tiếp tục “xoay” truyền thông với hàng loạt thông điệp trái chiều: khi thì tuyên bố cuộc chiến sắp kết thúc, lúc lại đe dọa đánh Iran “mạnh hơn 20 lần”.

Trong khi đó, Iran thẳng thừng bác bỏ mọi khả năng ngoại giao và cảnh báo xung đột sẽ để lại thiệt hại kinh tế khổng lồ. Câu hỏi về thời điểm kết thúc cuộc chiến vì thế ngày càng khó đoán định.

“Cuộc thám hiểm” chưa hồi kết

Những phát ngôn của ông Trump trong ngày 10-3 cho thấy sự lúng túng hiếm thấy từ một tổng thống Mỹ đang dẫn dắt một chiến dịch quân sự. Trả lời Đài CBS khi giá dầu chạm mốc 120 USD/thùng, ông Trump khẳng định cuộc chiến sẽ kết thúc “rất sớm”.

Chỉ vài giờ sau, ông lại đe dọa sẽ đánh Iran “mạnh hơn 20 lần” nếu Tehran dám chặn tàu chở dầu qua eo biển Hormuz. Cùng lúc đó, Lầu Năm Góc đăng lên mạng xã hội rằng cuộc chiến “chỉ mới bắt đầu”.

Không dừng ở đó, ông Trump còn nhiều lần gọi xung đột là “một cuộc thám hiểm” – ngụ ý một chuyến đi ngắn, kết thúc khá nhanh chóng, thay vì dùng các từ ngữ như chiến dịch quân sự, chiến tranh hay xung đột.

Ông khẳng định cuộc chiến đã “gần như hoàn tất” và vượt tiến độ dự kiến, rằng quân đội Iran đã bị suy yếu đáng kể và “chẳng còn gì cả”. Thế nhưng, ông cũng thừa nhận Washington chưa hoàn thành mục tiêu khi nói: “Chúng ta đã thắng trên nhiều phương diện, nhưng chưa thắng đủ”. Mới cuối tuần trước, ông còn khẳng định chỉ khi Tehran “đầu hàng vô điều kiện” thì chiến sự mới kết thúc.

Ngay cả khi đề cập đến lãnh tụ tối cao mới của Iran, cũng là con trai của vị lãnh tụ tối cao Khamenei đã bị sát hại, ông Trump cũng tự mâu thuẫn: thừa nhận thất vọng, dù trước đó kiên quyết tuyên bố đây là điều không thể chấp nhận được.

Giới quan sát cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ đang cố tạo ấn tượng rằng Mỹ vẫn đang làm tốt, trong khi thực tế ông đã cảm nhận được “sức nóng” từ những tác động của chiến sự lên nền kinh tế.

Cây bút Anthony Zurcher của Đài BBC nhận định: “Điều đó cho thấy chắc rằng Tổng thống Mỹ thực sự đang lên kế hoạch kết thúc chiến dịch quân sự của mình”.

Chuyên gia Mustafa Hyder Sayed, thuộc Viện Pakistan – Trung Quốc, phân tích thêm: “Ông Trump khá thực dụng. Ông muốn đạt được một thỏa thuận, tuyên bố Mỹ đã đạt được mục tiêu và kết thúc chiến tranh.

Ông có thể định nghĩa lại chiến thắng rằng ông Khamenei đã bị giết, lực lượng vũ trang bị tiêu diệt, rồi khép lại cuộc chiến. Một cuộc xung đột trên bộ sẽ đồng nghĩa với thất bại chính trị trong nước và thua cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ”.

Tehran: Chúng tôi quyết định cái kết

Trong khi ông Trump loay hoay với thông điệp của mình, Trung Đông vẫn bao trùm trong khói lửa với các cuộc tấn công ngày càng leo thang. Israel tuyên bố sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào lãnh tụ tối cao mới của Iran.

Về phía Tehran, quan điểm được bày tỏ theo một cách hoàn toàn khác. Trả lời phỏng vấn Đài CNN ngày 9-3 (giờ địa phương), ông Kamal Kharazi – Cố vấn đối ngoại của lãnh tụ tối cao Iran – khẳng định Tehran đã chuẩn bị cho một cuộc chiến trường kỳ và sẵn sàng tiếp tục tấn công các quốc gia vùng Vịnh.

“Tôi không thấy còn chỗ cho ngoại giao nữa. Bởi vì Donald Trump đã lừa dối và không giữ lời hứa, và chúng ta đã trải nghiệm điều này trong hai lần đàm phán, họ đã tấn công chúng tôi khi đang đàm phán”, ông Kharazi nói.

Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran (IRGC) cũng lên tiếng thách thức trực tiếp, tuyên bố sẽ không để một giọt dầu nào chảy khỏi Trung Đông chừng nào Washington và Tel Aviv còn tiếp tục tấn công.

“Chính chúng tôi sẽ quyết định kết cục của cuộc chiến. Các phương trình và tương lai của khu vực hiện nằm trong tay lực lượng vũ trang của chúng tôi. Lực lượng Mỹ sẽ không chấm dứt cuộc chiến”, IRGC tuyên bố.

Những lời lẽ thách thức từ Tehran, cùng với việc bổ nhiệm lãnh tụ tối cao mới – người được các nhà phân tích đánh giá là theo đường lối cứng rắn và có quan hệ mật thiết với IRGC – đã làm dấy lên lo ngại rằng xung đột có thể kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng, và để lại bất ổn sâu sắc về sau.