Khi nỗi lo “không chỗ nằm” lớn hơn nỗi đau bệnh tật

Cơn sốt “bất động sản hậu sự” và nghịch lý người già nhịn ăn mua đất nghĩa trang

Mẹ tôi, cũng như nhiều người già khác, không thuộc diện nghèo đói. Với lương hưu tích cóp và sự phụ cấp ổn định từ con cái, mẹ hoàn toàn có thể có một tuổi già an nhàn với mức chi tiêu trung bình. Tuy nhiên, từ lâu rồi, tiêu chuẩn “tiêu dùng” của mẹ tôi đã bị bóp nghẹt.

Căn bếp nhà tôi vắng bóng hơi thịt cá, thay vào đó là những mớ rau héo mua rẻ lúc cuối chợ (chỉ khoảng 5.000 – 10.000 đồng/mớ), hay đĩa cá khô mặn chát. Mỗi khi tôi phàn nàn về chế độ ăn uống kham khổ, mẹ lại cười hiền từ: “Già rồi, ăn ít cho nhẹ bụng, ăn sang chỉ phí của” . Tôi cứ ngỡ mẹ thích lối sống thanh đạm, cho đến khi vô tình chạm vào “bí mật” trong cuốn sổ tiết kiệm bạc màu giấu kỹ dưới gối. Từng dòng con số nhảy mòn mỏi qua từng tháng: Gửi thêm 200.000 đồng, 500.000 đồng… Đây không phải tiền tiết kiệm dưỡng già, mà là khoản đặt cọc cho tương lai ở dưới mồ.

Khảo sát thực tế cho thấy, giá đất nghĩa trang tại các công viên tâm linh ngoại ô thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM không hề rẻ, dao động từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng một suất đơn, tùy thuộc vào vị trí, diện tích và các dịch vụ đi kèm. Đáng nói là, mức giá này có xu hướng tăng ổn định từ 10% – 20% mỗi năm , thậm chí còn “sốt” ở những khu vực có hướng đẹp.

Sự tự trọng khắc khổ: Chết cũng phải “tự túc”

Thế hệ của mẹ tôi có một nỗi sợ bản năng và sâu sắc: Nỗi sợ làm phiền. Mẹ đã chứng kiến cảnh những người bạn già ra đi, con cái vất vả ngược xuôi, loay hoay giữa cơn bão giá đất nghĩa trang tăng phi mã từng ngày. Với mẹ, một suất đất “vừa mắt” không chỉ là chỗ nghỉ ngơi, mà là tấm lá chắn cuối cùng mẹ dựng lên để bảo vệ các con khỏi sự rắc rối của chính cái chết của mình.

Mẹ sợ những cuộc tranh cãi về chuyện hậu sự, sợ cảnh con cái phải vay mượn để lo cho mẹ “mồ yên mả đẹp”. Vì cái sự “tự trọng” ấy, mẹ âm thầm thực hiện một cuộc đổi chác tàn nhẫn: Bòn rút sự sống hiện tại để đặt cọc cho tương lai ở dưới mồ. Mỗi viên thuốc mẹ nhịn không uống khi cơn đau khớp hành hạ, mỗi miếng ngon mẹ từ chối gắp, thực chất đều đã được quy đổi ra từng centimet đất lạnh lẽo ngoại ô.

Chúng ta thường tự hào vì đã báo hiếu nhưng lại quên mất việc tháo gỡ nút thắt sợ hãi trong lòng cha mẹ…

Có những đêm nhìn mẹ co quắp vì cơn đau lưng, tôi hốt hoảng đòi đưa mẹ đi viện, mẹ lại gạt phắt đi: “Vẽ chuyện, để dành tiền đó, sắp đủ suất ở nghĩa trang X rồi, vào viện lại hụt mất” .

Câu nói ấy như một nhát dao cứa thẳng vào lòng tôi. Hóa ra, trong tâm trí mẹ, cái thực thể “mẹ sau khi chết” lại quan trọng hơn cả hình hài “mẹ đang sống” ngay trước mặt chúng tôi. Chúng ta thường tự hào vì đã báo hiếu bằng quần áo đẹp, bằng những món quà đắt tiền, nhưng lại quên mất việc tháo gỡ nút thắt sợ hãi trong lòng cha mẹ.

Mẹ chọn “nhịn” để mua một chỗ nằm yên nghỉ, nhưng mẹ đâu biết rằng, khi mẹ tự rút ngắn quãng đời còn lại bằng sự khốn khó ấy, thì dù chỗ nằm có đẹp đến mấy, tâm hồn con cái cũng chẳng thể nào bình yên.

Đất mộ rồi sẽ xanh cỏ, nhưng thời gian của mẹ bên ta là hữu hạn

Thật bi kịch khi có những người con thành đạt, ở nhà lầu, đi xe sang, nhưng lại để cha mẹ phải tính toán chi li từng đồng cho “mảnh đất cuối cùng”. Đó không phải là sự tiết kiệm của người già, đó là sự thất bại lặng lẽ của đạo làm con.

Giá trị của sự hiếu thảo không nằm ở những mâm cao cỗ đầy, những vòng hoa hoành tráng hay những ngôi mộ đá tiền tỷ sau khi cha mẹ nhắm mắt. Nó nằm ở việc làm cho cha mẹ hiểu rằng: Dù mai này có thế nào, con cái vẫn luôn là điểm tựa, để cha mẹ không phải “ăn vợi” sức khỏe của mình vì lo xa quá mức.

Đất mộ rồi sẽ xanh cỏ, nhưng thời gian của mẹ bên ta là hữu hạn. Đừng để mẹ phải trả giá bằng sự kiệt quệ của hôm nay để đổi lấy một “ngôi nhà” yên lặng của ngày mai. Hãy yêu thương mẹ bằng sự thấu hiểu, trước khi mọi nỗ lực bù đắp chỉ còn là những kỷ niệm muộn màng.