Khổ sở vì chuyển nhầm tiền vào tài khoản người khác

Hôm 12.1, cơ quan chức năng khởi tố Nguyễn Thế Lữ (36 tuổi, trú tại Quảng Trị) về hành vi chiếm giữ trái phép tài sản. Lữ bị cáo buộc được chuyển nhầm tiền gần 500 triệu đồng vào tài khoản nhưng nhất định không chịu trả lại cho chủ sở hữu.

Trước khi Lữ bị khởi tố, chủ nhân số tiền là bà N.T.T đã nhiều lần đến nhà đề nghị trả lại, thậm chí cơ quan chức năng xác nhận đúng là có việc chuyển nhầm, nhưng Lữ vẫn không hợp tác, chây ì. Quá bất lực, người phụ nữ chỉ còn biết nộp đơn tố giác.

Bế tắc khi đòi lại tiền chuyển nhầm

Vụ việc trên là điển hình cho nỗi khổ của những người không may chuyển nhầm tiền vào tài khoản của người khác. Từ một phút lơ đãng, họ rơi vào hành trình đi đòi lại tiền đầy khổ ải.

Trường hợp bà N.T.T tại Quảng Trị dẫu sao vẫn còn “may mắn” vì biết được thông tin (tên tuổi, địa chỉ…) của người được chuyển nhầm, để mà đến đòi, đòi không được thì tố giác. Nhiều vụ việc khác, người chuyển nhầm chỉ có thông tin về họ tên, số tài khoản của người được chuyển nhầm, khiến việc liên hệ, đòi lại tiền vô cùng gian nan.

Năm 2021, mẹ chị H.P (trú tại Hà Nội) mắc bệnh nặng. Thấy gia cảnh khó khăn, đồng nghiệp gom góp gần 30 triệu đồng, chuyển vào tài khoản chị P. để ủng hộ. Vui mừng vì có thêm nguồn trang trải viện phí cho mẹ, chị P. liền chuyển khoản cho người thân. Thế nhưng, chị P. lại ấn sai một số trong dãy số, khiến tiền chuyển nhầm vào tài khoản của người khác.

Hoảng hốt, chị P. lập tức liên hệ với ngân hàng. Ngân hàng thông báo rằng, họ không thể thu hồi lại khoản tiền đã chuyển, nên sẽ hỗ trợ liên hệ với người được chuyển nhầm để đề nghị người được chuyển nhầm phối hợp trả lại.

Ròng rã hơn 2 năm sau đó, chị P. nhiều lần liên hệ với phía ngân hàng, song đều chung một câu trả lời: phải chờ thêm vì chưa liên lạc được với người được chuyển nhầm tiền.

“Tôi có hỏi thì ngân hàng cho biết số tiền mình chuyển nhầm vẫn nằm im trong tài khoản của người được chuyển nhầm, nhưng vì chưa thể liên hệ với họ nên đành bất lực. Tôi phải đi vay tiền để lo viện phí cho mẹ”, chị P. kể.

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Trưởng Văn phòng luật sư Kết nối, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, nhận định hoàn cảnh của chị P. là “đặc trưng” cho các tình huống chuyển nhầm tiền vào tài khoản người khác.

Theo luật sư, chuyển nhầm tiền không thuộc trường hợp ngân hàng được quyền chủ động trích tiền từ tài khoản người thụ hưởng. Việc này chỉ có thể thực hiện khi chủ tài khoản thụ hưởng đồng ý.

Thêm vào đó, ngân hàng có nghĩa vụ bảo mật thông tin của khách hàng, nên chỉ có thể hỗ trợ người chuyển nhầm bằng cách liên hệ (chứ không được cung cấp thông tin) với người được chuyển nhầm để đề nghị hoàn trả.

“Việc này phụ thuộc vào khả năng liên hệ được hay không của ngân hàng và quan trọng nhất là thiện chí của người được chuyển nhầm. Nếu không liên hệ được, hoặc người được chuyển nhầm không muốn trả, ngân hàng cũng không thể trích tiền để trả cho người chuyển nhầm”, luật sư nêu.

Giải pháp nào người chuyển nhầm “bớt khổ”?

Tiếp tục phân tích, luật sư Hùng nói, khó khăn lớn nhất của người chuyển nhầm tiền là không có thông tin của người được chuyển nhầm. “Có số điện thoại, địa chỉ thì còn biết mà chủ động liên hệ hoặc tìm đến thuyết phục, nhưng ngân hàng bảo mật nên rất khó có những thông tin này”, ông cho hay.

Vì không có thông tin, việc đòi lại tiền hoàn toàn phụ thuộc vào “sự nhiệt tình” của phía ngân hàng và “lòng tốt” của người được chuyển nhầm tiền.

Giả sử người chuyển nhầm tiền trình báo cơ quan công an, song sự việc chưa rõ ràng, chưa thể xác định người được chuyển nhầm có ý định chiếm giữ, chưa có dấu hiệu của tội phạm, nên rất khó để thụ lý giải quyết.

Hoặc, người chuyển nhầm muốn khởi kiện ra tòa để yêu cầu người được chuyển nhầm trả lại tiền thì cũng không hề dễ dàng, bởi phải xác định được thông tin của người bị kiện nhằm đảm bảo điều kiện để tòa thụ lý. Thế nhưng, thông tin mà người chuyển nhầm có chỉ là họ tên và số tài khoản, không hề có địa chỉ cư trú.

Từ thực tế đã nêu, luật sư Hùng kiến nghị nên nghiên cứu, bổ sung quy định theo hướng cơ quan công an sẽ thụ lý giải quyết các vụ việc chuyển nhầm tiền. Điều kiện kèm theo là người chuyển nhầm phải cung cấp đầy đủ thông tin về giao dịch chuyển tiền đã thực hiện (tên chủ tài khoản và số tài khoản, giấy tờ tùy thân, số tiền đã chuyển nhầm, thời gian giao dịch, ảnh chụp màn hình hoặc biên lai giao dịch, lý do chuyển nhầm tiền…).

“Nếu công an thụ lý, họ sẽ có thẩm quyền đề nghị phía ngân hàng cung cấp thông tin và mời các bên đến làm việc. Trường hợp cố tình trình báo sai sẽ bị xử lý nghiêm”, ông Hùng đề xuất.

Về phía Ngân hàng Nhà nước, nên có nghiên cứu, bổ sung quy định ngân hàng được chủ động hoàn trả tiền cho người chuyển nhầm khi có xác nhận của cơ quan chức năng.