Không ai sợ Tết bằng người đang thất nghiệp

Chỉ còn 3 ngày làm việc nữa thôi, chúng ta sẽ chính thức nghỉ Tết. Tuy nhiên với không ít người lúc này, Tết còn ở rất xa, hoặc thậm chí là đồng nghĩa với nỗi sợ. Lý do? Gói gọn trong 2 từ: Thất nghiệp.

Trong khi nhiều người đang than ngắn thở dài vì “thưởng Tết không như kỳ vọng”, thì có những người lại chỉ ước giá như mình có việc. Có việc để Tết đỡ áp lực với những câu hỏi của người thân, họ hàng, tựa như là “thế đang làm gì?”, “lương thưởng năm nay ra sao”,… Có người đã thất nghiệp hơn nửa năm, cũng có người thì cũng chỉ vừa mới đây, nhưng chẳng ai tránh được cảm giác lo lắng, bởi mới đầu năm 2026 mà đã chứng kiến nhiều thông tin cắt giảm nhân sự.

Chẳng còn chút tinh thần nào đón Tết nữa, giờ chỉ lo lỡ chẳng may ra Tết vẫn thất nghiệp tiếp thì sao…

Giống như tâm sự của một người 30 tuổi đã thất nghiệp 8 tháng trong câu chuyện dưới đây… Suốt chừng đó thời gian đã rải CV, đã có lời mời làm việc và cũng đã từ chối. Kết cục là giờ băn khoăn dằn vặt bản thân vì đã đặt kỳ vọng quá cao, để giờ này vẫn còn loay hoay trong mớ “bòng bong”: Không có tiền biếu Tết bố mẹ, trước đó thậm chí còn phải để bố mẹ cho 20 triệu để trang trải quãng thất nghiệp.

Hay như trường hợp này: Mới thất nghiệp 2 tuần nay thôi, ban đầu còn đủng đỉnh, nhưng đến khi nhìn đồng nghiệp cũ khoe đã tìm được bến đỗ mới, cảm giác căng thẳng, lo âu lại trồi lên

Phía dưới những bài đăng này, đa số đều chỉ biết động viên rằng ráng đợi qua Tết rồi tính tiếp. Bởi trước Tết cũng ít ai xin nghỉ việc nên thị trường lao động có phầm ảm đạm, ra Tết sẽ khởi sắc hơn. Việc cần làm ngay lúc này là đừng để bản thân chìm sâu vào tiêu cực, biết là không dễ đâu nhưng cũng chẳng còn cách nào khác.

“Ai cũng có lúc như vậy thôi. Nghĩ dài ra thì kiểu cuộc đời con người, nếu làm văn phòng thì hành trình ấy cũng 20-25 năm, chắc hiếm ai không có lúc thất nghiệp, lúc hoài nghi bản thân. Mình cũng từng như bạn, mình ở vị trí tương đương cấp C – Level luôn rồi ấy, nhưng đúng lúc cần tài chính nhất thì lại mất việc.

Mình có chán nản, hoài nghi, hằn học cuộc đời không? Thực sự là có chứ, khó tránh khỏi những cảm giác ấy lắm. Nhưng cũng phải chấp nhận thôi, chấp nhận để bước tiếp chứ cũng không chôn chân mãi ở đó được. Mình nhận làm việc part-time với mức thu nhập giảm 75%. Gửi CV 30 lần, 10 nơi gọi phỏng vấn, đỗ 7 nơi, nhưng tại vướng việc part-time do lúc đó đang dang dở nên mình từ chối. Sau 6 tháng chơi vơi, mình mới tìm được công việc tạm ổn. Cuộc sống đôi khi có những pha đi xuống như vậy đó. Ngoài cố gắng thì chẳng còn cách nào”

– Một người dốc lòng tâm sự.

“Cơ bản là gần Tết, không ai nghỉ nên cũng ít ai tuyển người, nên cảm giác nặng nề tiêu cực hơn bình thường. Ráng qua Tết rồi mình tìm việc tiếp, sẽ ổn thôi”

– Một người trấn an.

“Mong các bạn sẽ sớm vượt qua gia đoạn khó khăn này. Người còn việc hoặc đang có ý định nhảy việc thì cũng nên cân nhắc, đôi khi chúng ta không thực sự có nhiều lựa chọn và cơ hội như chúng ta đang nghĩ đâu. Miễn là không chậm lương, không bị đối xử bất công, môi trường không quá toxic thì thưởng có giảm cũng đã là may mắn hơn nhiều người rồi. Còn người đang thất nghiệp thì đúng là phải cố giữ tinh thần ở mức “đừng quá tiêu cực” để còn có sức đi tiếp. Nghe nó sáo rỗng nhưng mà thực tế là vậy đấy”

– Một người bày tỏ.

“Mình xin chia sẻ quan điểm và một chút kinh nghiệm vì mình có 7 năm làm HR rồi. Đúng là sau Tết sẽ có nhiều công ty tuyển dụng hơn so với dịp trước Tết, nhưng cũng không phải cứ sau Tết là dễ tìm việc hơn đâu, vì lúc đó mức độ cạnh tranh cũng cao lắm. Chưa kể năm rồi nhiều chỗ cắt giảm trước Tết nữa, thì ra Tết cũng không biết thế nào”

– Một người chia sẻ góc nhìn khác.

Người thất nghiệp, người chán việc: Nghĩ khác đi 1 chút để thấy tình hình không bế tắc đến thế!

Câu chuyện này khá giống với câu nói:

“Trong chán, ngoài thèm”

. Nghĩa là người có việc thì đang cảm thấy “oải” vì đủ thứ, từ khối lượng công việc quá nhiều, đến mức độ lương thưởng không như kỳ vọng, tất cả gộp lại thành một hơi thở dài, một sự thầm suy tính

“hay nghỉ việc đi cho rồi”

.

Trong khi đó, người đang thất nghiệp – đặc biệt là đã thất nghiệp lâu, lại chỉ ước giá như tìm được việc. Chỉ cần có việc, không nợ lương và lương “KHÔNG QUÁ THẤP” thì thưởng ít hay kể cả không có thưởng cũng không sao. Có việc trở thành lối thoát cho cả sức khỏe tài chính lẫn sức khỏe tinh thần.

Vậy nghĩ sao cho đúng, để bản thân không suy sụp, không tiêu cực vì chuyện công việc nói chung?

1. Trạng thái hiện tại chỉ là MỘT GIAI ĐOẠN

Nhiều người suy sụp vì vô thức đánh đồng trạng thái hiện tại với “chuyện cả đời”: Đang thất nghiệp thì nghĩ từ nay về sau mình chỉ có thể là người kém cỏi, đang chán việc thì tin cả đời đi làm chỉ có bế tắc.

Thực tế, trạng thái hiện tài – dù có việc hay không có việc, cũng chỉ là một giai đoạn trong hành trình sự nghiệp tính bằng vài thập kỷ. Thất nghiệp lúc này có thể là quãng nghỉ bắt buộc để nhìn lại hướng đi, cập nhật kỹ năng, hoặc chuyển sang một môi trường phù hợp hơn.

Và một công việc đang khiến bạn mệt mỏi chưa chắc đã là chọn sai nghề, sai môi trường, biết đâu đó cũng chỉ là một giai đoạn hơi “quá tải” – điều ai cũng gặp đôi ba lần khi đi làm.

Khi nhìn mọi thứ như giai đoạn thay vì một “trạng thái vĩnh viễn”, bạn sẽ bớt tự gắn nhãn tiêu cực cho bản thân. Đoạn này hơi khó, hơi gập ghềnh – ok có thể đúng, nhưng nó không đại diện cho toàn bộ con đường phía trước, bởi đã “đi” đến đâu mà biết!

2. Tách “giá trị bản thân” ra khỏi “tình trạng công việc”

Rất nhiều áp lực tinh thần đến từ việc đồng nhất mình với công việc. Không có việc làm không có nghĩa là bạn vô dụng, đang làm một công việc lương chưa cao cũng không có nghĩa là bạn kém giá trị.

Công việc chỉ là 1 trong nhiều yếu tố, nhiều khía cạnh khác nhau của một người. Khi hiểu điều này, bạn sẽ bớt tự trách và bớt so sánh bản thân một cách cực đoan với người khác. Việc cần làm là giữ cho mình tinh thần tích cực: duy trì thói quen sinh hoạt kỷ luật, học thêm kỹ năng mới, mở rộng mối quan hệ, chăm sóc sức khỏe,… Những thứ đó mới là nền tảng lâu dài của giá trị bản thân, chứ không chỉ là trạng thái nghề nghiệp.

3. Tập trung vào phần mình kiểm soát được, thay vì xoáy vào điều mình không thay đổi được

Càng rảnh rỗi hoặc càng chán việc, đầu óc càng dễ nghĩ tiêu cực: sao người khác thăng tiến nhanh, sao mình gửi CV mãi chưa ai gọi, sao công ty không ghi nhận nỗ lực,… Những suy nghĩ này phần lớn xoay quanh yếu tố bên ngoài, mà bạn gần như không điều khiển được.

Cách nghĩ lành mạnh hơn là kéo sự tập trung về những việc rất cụ thể và trong tầm tay: hôm nay mình gửi thêm được mấy CV chất lượng, CV/portfolio thêm chút nào chưa, hay trong công việc hiện tại mình làm tốt hơn hôm trước ở điểm nào,… Khi có các “điểm tiến bộ” nhỏ mỗi ngày, cảm giác bất lực sẽ giảm đi rõ rệt. Bạn có thể vẫn chưa tìm được công việc mới, hoặc vẫn chưa hết chán công ty hiện tại, nhưng ít nhất là bạn biết mình không đứng yên.

Cảm giác đang tiến lên, dù chậm, chính là liều thuốc tốt nhất để không bị suy sụp vì chuyện công việc.