Không cho vợ triệt sản vì sợ thành ‘đàn ông’

Bác sĩ Đồng Thu Trang, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cho biết tình trạng bất đồng quan điểm về kế hoạch hóa gia đình diễn ra khá phổ biến trong thời gian gần đây. Theo kết quả Điều tra biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình năm 2020, cả nước ghi nhận hơn 120.000 ca đình sản nữ, cao gấp 12 lần nam giới. Tuy nhiên, đằng sau con số này, nhiều phụ nữ vẫn phải âm thầm chịu đựng áp lực mang thai ngoài ý muốn do chồng thiếu hiểu biết y khoa.

Như chị Lan, 38 tuổi, hiện gánh vác việc chăm sóc 4 đứa con nhỏ. Nỗi lo sợ lớn nhất của chị mỗi tháng không phải áp lực tài chính mà là tình trạng chậm kinh. Chồng chị, anh Tùng, 40 tuổi, phản đối dùng bao cao su do cảm giác vướng víu và cấm vợ uống thuốc tránh thai vì e ngại tác dụng phụ gây nám da. Khi chị đề xuất phương pháp thắt ống dẫn trứng, anh lập tức gạt đi. Anh mắng vợ sẽ đánh mất sự nữ tính, trở nên cộc cằn và khô hạn. Thái độ gay gắt của chồng đẩy chị vào trạng thái căng thẳng, sụt cân và mất ngủ triền miên.

Quá lo lắng, chị lén đến Bệnh viện Phụ sản Hà Nội xin can thiệp. Tại đây, bác sĩ Trang phân tích người phụ nữ từng trải qua ba lần sinh mổ bằng phương pháp gây tê nên sức khỏe đã suy giảm đáng kể. Bác sĩ giải thích thủ thuật thắt ống dẫn trứng đòi hỏi quá trình nội soi tương đương một cuộc đại phẫu, do đó y bác sĩ thường chỉ định thực hiện ngay trong lúc mổ lấy thai. Trước tình hình này, bác sĩ khuyên gia đình chọn giải pháp triệt sản nam nhằm bảo vệ sức khỏe người vợ.

Tương tự, chị Hoa cũng hứng chịu sự lạnh nhạt từ chồng khi ngỏ ý thắt ống dẫn trứng sau lần sinh bé thứ ba. Chồng chị quan niệm hành động này đi ngược lại quy luật tự nhiên và khăng khăng con cái là lộc trời cho. Anh lập luận can thiệp y khoa làm suy giảm phong độ ở nam giới thì cũng gây ra tác động tương tự ở nữ giới. Bất đồng sâu sắc khiến không khí gia đình trở nên ngột ngạt, người chồng cũng thường xuyên vắng mặt trong những bữa cơm tối.

Bác sĩ Trang khẳng định thắt ống dẫn trứng chỉ tạo ra vật cản ngăn tinh trùng gặp trứng, hoàn toàn không tác động đến buồng trứng hay quá trình sản sinh hormone estrogen. Người thực hiện thủ thuật vẫn duy trì chu kỳ kinh nguyệt đều đặn, giữ nguyên nét nữ tính và không gặp trở ngại trong đời sống chăn gối. Phương pháp này mang lại hiệu quả ngừa thai lên đến 99%, đặc biệt phù hợp với nhóm người mắc bệnh lý nền như suy tim, tăng huyết áp hoặc có tiền sử mổ lấy thai nhiều lần. Tuy nhiên, thủ thuật này không ngăn chặn các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Theo các chuyên gia, sự phản đối của nam giới chủ yếu bắt nguồn từ định kiến văn hóa Á Đông, nơi nhiều người coi trọng sự vẹn toàn của cơ thể. Một số người chồng giữ tâm lý phòng bị, coi khả năng sinh sản của vợ như phương án dự phòng cho những rủi ro trong tương lai. Thêm vào đó, việc nam giới không trực tiếp trải qua nỗi đau đớn khi sinh nở khiến họ thiếu sự đồng cảm với nỗi nhọc nhằn của vợ.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 76 sửa đổi, bổ sung Nghị định 125 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới. Theo đó, cơ quan chức năng sẽ phạt tiền từ 3 đến 12 triệu đồng đối với người có hành vi ép buộc hoặc cấm đoán bạn đời sử dụng biện pháp tránh thai, triệt sản vì định kiến giới. Các nhà làm luật ban hành chế tài này nhằm can thiệp trực tiếp vào những hành vi bạo lực tinh thần trong hôn nhân liên quan kế hoạch hóa gia đình. Quy định xử phạt cũng nhắm đến mục tiêu xóa bỏ tư tưởng áp đặt định kiến, giảm bớt áp lực bất công mà người phụ nữ thường phải gánh vác.

Bác sĩ khuyến cáo các cặp vợ chồng cần trao đổi kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Bệnh viện có thể nối lại ống dẫn trứng nếu người phụ nữ đổi ý, nhưng tỷ lệ thành công chỉ đạt khoảng 80-90% và nguy cơ tái tắc nghẽn rất cao, nhiều trường hợp buộc phải thụ tinh trong ống nghiệm. Về quá trình hồi phục, chị em cần nghỉ ngơi khoảng năm ngày và kiêng mang vác vật nặng trong tuần đầu tiên. Bệnh nhân cần lập tức quay lại cơ sở y tế nếu cơ thể xuất hiện các cơn đau dữ dội hoặc tình trạng chảy máu bất thường.

Thùy An