Không đợi sau Tết mới giữ chân người lao động

Thưởng Tết tăng, lương tối thiểu vùng được điều chỉnh sớm cùng nhu cầu tuyển dụng khởi sắc đã tạo tâm lý tích cực cho thị trường lao động đầu năm 2026. Tuy nhiên, sau kỳ nghỉ dài thường biến động nhân sự, buộc doanh nghiệp (DN) phải chủ động giữ chân người lao động (NLĐ).

Thu nhập chưa đáp ứng

Anh Lưu Văn Thu (33 tuổi, quê Nghệ An), công nhân một DN chế biến thủy sản tại TP HCM, cho biết dự định sau Tết sẽ chuyển sang làm việc cho một công ty điện tử trong khu công nghiệp lân cận. “Thưởng Tết năm nay có cải thiện nhưng nơi mới lương cao hơn gần 2 triệu đồng/tháng, lại có xe đưa rước và hỗ trợ nhà trọ. Tôi muốn chọn phương án ổn định hơn” – anh Thu nói.

Ngược lại, chị Lê Thị Mỹ (31 tuổi, quê Vĩnh Long) quyết định tiếp tục gắn bó với DN may nơi mình đã làm việc hơn 5 năm. Theo chị, công ty không chỉ tăng lương, thưởng Tết mà còn cải thiện bữa ăn ca, hỗ trợ thêm tiền thuê trọ. “Quan trọng là môi trường ổn định, tổ trưởng quan tâm và DN thường xuyên đối thoại. Tôi thấy yên tâm khi ở lại” – chị Mỹ bày tỏ.

Theo Bộ Nội vụ, thưởng Tết bình quân năm 2026 đạt khoảng 8,69 triệu đồng/người, tăng 13% so với năm trước; mức cao nhất tại TP HCM là 1,8 tỉ đồng. Lương tối thiểu vùng cũng được điều chỉnh tăng 7,2% từ đầu năm. Dù vậy, các yếu tố tích cực về thu nhập vẫn chưa đủ sức “neo” NLĐ ở lại.

Khảo sát thị trường lao động năm 2026 của một nền tảng tuyển dụng lớn cho thấy thu nhập chưa đáp ứng kỳ vọng vẫn là nguyên nhân hàng đầu khiến nhiều NLĐ tìm cơ hội mới. Bên cạnh đó, cơ hội học hỏi, thăng tiến và môi trường làm việc ngày càng được quan tâm. Sau Tết – thời điểm được xem là “điểm rơi” của thị trường – quyết định đi hay ở được NLĐ cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

TS Huỳnh Anh Bình, Giám đốc Trung tâm Hướng nghiệp TP HCM, nhận định để hạn chế biến động nhân sự sau Tết, DN cần chủ động dự báo nhu cầu lao động, đào tạo lại và nâng kỹ năng cho NLĐ như một giải pháp dài hạn, thay vì chỉ điều chỉnh lương, thưởng theo thời điểm.

Ông Bình cho rằng minh bạch thông tin, tăng cường đối thoại và xây dựng môi trường làm việc ổn định là yếu tố then chốt để NLĐ yên tâm gắn bó. Dù thị trường đầu năm 2026 có nhiều tín hiệu tích cực, song cạnh tranh nhân lực vẫn gay gắt tại các đô thị lớn và khu công nghiệp. “Quyết định ở lại hay rời đi không chỉ phụ thuộc mức lương mà còn ở niềm tin vào sự ổn định và cơ hội phát triển. DN tạo được điều đó sẽ có lợi thế giữ người” – TS Bình nhấn mạnh.

Kinh nghiệm nhiều năm cho thấy ngay sau kỳ nghỉ dài, không ít DN rơi vào tình trạng thiếu hụt lao động cục bộ. Vì vậy, thay vì chờ đến sau Tết mới tuyển bù, nhiều đơn vị đã triển khai chính sách giữ chân NLĐ từ sớm.

Có chính sách phù hợp

Ông Hồ Đức, giám đốc một DN cơ khí tại Tây Ninh, cho biết công ty đã rà soát nhu cầu nhân sự và điều chỉnh chính sách phúc lợi từ cuối năm. “Chúng tôi tăng lương cơ bản, bổ sung phụ cấp chuyên cần, hỗ trợ nhà trọ để NLĐ yên tâm làm việc sau Tết. Nhưng chỉ tăng thu nhập thôi chưa đủ. Nếu môi trường và cơ hội phát triển không rõ ràng thì biến động vẫn xảy ra” – ông Đức nói.

Tại TP HCM, đại diện một DN logistics cho hay kế hoạch giữ chân NLĐ được xây dựng từ trước kỳ nghỉ. Ngoài thưởng và điều chỉnh thu nhập, DN chú trọng nâng chất lượng bữa ăn ca, tổ chức xe đưa rước, công bố lộ trình đào tạo và thăng tiến ngay trong quý I. “Chỉ cần nhân sự biến động mạnh sau Tết là tiến độ giao hàng bị ảnh hưởng. Vì vậy, giữ người từ sớm là ưu tiên hàng đầu” – bà Đỗ Lan Anh, trưởng phòng nhân sự DN này, cho hay.

Ở lĩnh vực dệt may, nhiều DN triển khai sớm các chính sách phúc lợi gắn với đời sống gia đình công nhân như hỗ trợ học phí cho con, phụ cấp nuôi con nhỏ, thưởng chuyên cần đầu năm và đào tạo nâng tay nghề. Những cam kết dài hạn được xem là “điểm tựa” để NLĐ quay lại làm việc sau Tết.

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TP HCM, nhu cầu tuyển dụng trong quý I/2026 dự kiến hơn 13.000 vị trí. Nhưng xu hướng tuyển dụng đã thay đổi: DN không còn tuyển ồ ạt mà ưu tiên lao động có kỹ năng, khả năng thích ứng và gắn bó lâu dài. Thị trường lao động vì thế bước vào giai đoạn sàng lọc rõ nét: không thiếu lao động về số lượng nhưng thiếu lao động đáp ứng yêu cầu.

Một biến số đáng chú ý là sự gia tăng của lực lượng lao động trẻ. Báo cáo thị trường việc làm năm 2026 cho thấy khoảng 22,5% DN lo ngại xu hướng nhảy việc của lao động trẻ. Nhóm lao động này không chỉ quan tâm thu nhập mà còn chú trọng môi trường linh hoạt, cơ hội học hỏi và lộ trình phát triển rõ ràng. Nếu không có chính sách phù hợp, nguy cơ dịch chuyển sau Tết sẽ còn gia tăng.

Các chuyên gia dự báo cạnh tranh nhân lực trong năm 2026 sẽ tiếp tục gay gắt khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao. DN không chỉ cạnh tranh về mức lương mà còn về môi trường làm việc, phúc lợi và cơ hội phát triển nghề nghiệp. Việc giữ chân NLĐ trở thành yếu tố quyết định để duy trì ổn định sản xuất ngay sau kỳ nghỉ Tết.