Giá dầu Brent giao ngay đã tăng hơn 16% chỉ trong 3 phiên giao dịch ngắn ngủi, lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2024, hiện được giao dịch quanh 92,69 USD/thùng, trong khi dầu WTI cũng tiến sát mốc 91 USD/thùng.
Khi xung đột tại Trung Đông vừa bùng nổ, nhiều tổ chức tài chính từng dự báo giá dầu có thể nhanh chóng quay lại mốc 100 USD/thùng. Tuy nhiên, khi căng thẳng leo thang và nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz ngày càng rõ rệt, các kịch bản bi quan hơn bắt đầu xuất hiện, với dự báo giá dầu có thể vọt lên 150 USD/thùng nếu khủng hoảng kéo dài.
Thậm chí, trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng và kéo dài, một số nhà phân tích cho rằng mốc 200 USD/thùng cũng hoàn toàn có khả năng xảy ra.
Với các nhà đầu tư và giới doanh nghiệp lúc này, câu hỏi lớn nhất không còn là “dầu có tăng giá hay không”, mà là cú sốc địa chính trị lần này sẽ đẩy giá năng lượng toàn cầu đi xa đến đâu.
Trong kịch bản xấu, giá dầu 200 USD/thùng không còn là điều viển vông (Ảnh: Getty).
Bài toán đứt gãy và mức “phí rủi ro” đắt đỏ
Thị trường tài chính luôn nhạy cảm với những biến động nguồn cung và tình hình hiện tại đang đẩy giới phân tích vào một trò chơi phán đoán đầy may rủi. Khởi nguồn từ những căng thẳng leo thang tại Trung Đông, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa mang đến một rủi ro khổng lồ.
Nếu kịch bản tồi tệ nhất xảy ra là eo biển này đóng cửa trong thời gian dài, khoảng 20 triệu thùng dầu thô và sản phẩm dầu mỗi ngày sẽ “bốc hơi” khỏi chuỗi cung ứng. Ngay cả khi thế giới xoay sở bù đắp bằng các đường ống dẫn dầu thay thế hay tăng cường khai thác từ dầu đá phiến Mỹ và Guyana, mức sụt giảm ròng vẫn có thể lên tới 12 triệu thùng mỗi ngày.
Đáng chú ý, con số này thậm chí còn tồi tệ hơn cả cú rơi tự do của nhu cầu năng lượng toàn cầu trong thời kỳ đại dịch Covid-19 bùng phát.
Theo tính toán của các chuyên gia từ Goldman Sachs, nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn trọn vẹn một tháng, giá dầu thô có thể bị đội thêm khoảng 15 USD/thùng.
Dĩ nhiên, thế giới không hoàn toàn tay trắng. Với kho dự trữ chiến lược khoảng 8 tỷ thùng dầu trên toàn cầu, kết hợp cùng việc chạy tối đa công suất các đường ống dự phòng, mức tăng giá có thể được kìm hãm đôi chút, giảm xuống mức tăng khoảng 10-12 USD/thùng.
Tuy nhiên, các nhà phân tích của Goldman Sachs chỉ ra rằng, giới đầu tư hiện tại đã tự động cộng thêm khoảng 14 USD/thùng “phí rủi ro” vào giá dầu hiện hành, một minh chứng rõ ràng cho tâm lý phòng thủ cao độ trước nguy cơ dòng chảy năng lượng đứt gãy trong vòng bốn tuần tới.
Thậm chí, việc gián đoạn một phần tư lưu lượng cũng đủ sức nhích giá lên, và báo cáo từ Reuters cho thấy Goldman Sachs đã phải nâng dự báo giá dầu trung bình quý II/2026, với dầu Brent lên 76 USD/thùng và WTI lên mức 71 USD/thùng.
Lịch sử gọi tên và hiệu ứng domino lên nền kinh tế
Một khi nguồn cung thiếu hụt, lý do giá dầu có thể tăng vọt một cách khó tin là nhu cầu đối với mặt hàng này cực kỳ khó cắt giảm.
Bất chấp giá cả đắt đỏ, các doanh nghiệp vẫn phải duy trì sản xuất, người dân vẫn cần đổ xăng để đi làm, và các hãng bay không thể cất cánh với những bình nhiên liệu rỗng.
Cuối cùng, gánh nặng chi phí sẽ được chuyển thẳng vào túi tiền của người tiêu dùng. Các hãng hàng không sẽ tăng giá vé, trong khi những tài xế ô tô, đặc biệt tại các thị trường nhạy cảm với giá bán lẻ như Mỹ, sẽ lập tức cảm nhận được sức nóng từ các trạm bơm xăng.
Đó là lúc kịch bản 200 USD/thùng bắt đầu có cơ sở thực tế.
Theo góc nhìn từ các nhà phân tích của Stifel, để hình dung thị trường sẽ phản ứng dữ dội ra sao, chúng ta cần nhìn lại giai đoạn 2007-2009. Thời điểm đó, mức giá dầu cao đã buộc nhu cầu toàn cầu phải tự điều chỉnh giảm khoảng 2%, tương đương với mức thiếu hụt 2 triệu thùng/ngày hiện nay.
Khi ấy, giá dầu đã chạm đỉnh 147 USD/thùng. Nếu quy đổi theo giá trị lạm phát của đồng tiền hiện tại, con số đó tương đương với mức 222 USD/thùng.
Dù bối cảnh hai thời kỳ không hoàn toàn khớp nhau do khủng hoảng tài chính ngày trước đã làm suy yếu sức mua, nhưng con số quy đổi này cho thấy một giới hạn giá chót vót hoàn toàn có thể xảy ra.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/kich-ban-gay-soc-gia-dau-len-200-usdthung-20260308165724557.htm
