Kiều bào hiến kế để TP.HCM sớm đạt mục tiêu Net Zero

(PLO)- Kiều bào đã nêu nhiều giải pháp như tăng mảng xanh, xây dựng lộ trình chuyển sang xe máy điện… để TP.HCM đạt mục tiêu trở thành một trong 100 thành phố toàn cầu đáng sống vào năm 2030.

Trong khuôn khổ chương trình Họp mặt người Việt Nam ở nước ngoài mừng Xuân Bính Ngọ 2026, ngày 6-2, lãnh đạo UBND TP.HCM cùng 50 kiều bào tiêu biểu dâng hoa Chủ tịch Hồ Chí Minh tại tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trên phố đi bộ Nguyễn Huệ.

Sau đó, các đại biểu tham dự hội nghị với chủ đề “Người Việt Nam ở nước ngoài tiêu biểu đồng hành cùng Thành phố chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số” diễn ra tại trụ sở UBND TP.HCM.

Chuyển đổi xanh là chiến lược dài hạn

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Lộc Hà cho biết hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi sự chung tay và nguồn lực từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Năm 2026 cũng là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP nhiệm kỳ 2025-2030. Chủ đề của TP năm nay là tập trung hoàn thiện, nâng cao chất lượng tổ chức bộ máy, khai thông thể chế, đột phá hạ tầng và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân.

Thành phố xác định ba đột phá chiến lược gồm trung tâm tài chính quốc tế, hệ thống đường sắt đô thị và khu thương mại tự do. Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là con đường phát triển tất yếu.

Ông Nguyễn Lộc Hà khẳng định cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời và là nguồn lực chiến lược quan trọng. Đây là nguồn tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới kết nối quốc tế quý giá.

TP.HCM kỳ vọng kiều bào sẽ tư vấn chiến lược, chuyển giao công nghệ và kết nối đầu tư. Các lĩnh vực then chốt cần tập trung là logistics, năng lượng, kinh tế xanh và kinh tế số.

Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, thông tin Việt Nam đưa ra cam kết đạt Net Zero vào năm 2050.

TP.HCM cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 nằm trong nhóm 100 thành phố toàn cầu đáng sống với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thế giới. Tầm nhìn đến năm 2050, TP.HCM trở thành siêu đô thị, cảng biển, trung tâm công nghiệp, dịch vụ và tài chính quốc tế dẫn đầu về kinh tế xanh, phát thải thấp. Do vậy, ông An đề xuất giảm cường độ phát thải, xanh hóa các ngành kinh tế, lối sống và tiêu dùng bền vững.

Kiều bào hiến kế

Tại hội nghị, kiều bào đã nêu nhiều ý kiến đóng góp thiết thực. Ông Võ Quang Huệ, Chủ tịch FoundryAI Vietnam nhận định xe máy là một trong những nguồn gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại TP.HCM. Ông kiến nghị quyết liệt chuyển đổi sang xe máy điện, phát triển ô tô điện và giao thông công cộng điện. Đồng thời, TP cần xây dựng lộ trình cấp bách gắn chặt với cam kết Net Zero.

Ông Huệ đề xuất hợp tác với doanh nghiệp để mở rộng mạng lưới sạc, ban hành quy định về chuẩn pin. Để tránh gây sốc cho người dân, cần có kế hoạch thông tin và lộ trình thực hiện cụ thể. Theo ông, TP.HCM có thể thí điểm tại các khu vực du lịch như Cần Giờ với chính sách ưu tiên phương tiện điện và trạm sạc miễn phí.

Bà Trần Tuệ Tri, đồng sáng lập và Cố vấn Cấp cao Vietnam Brand Purpose, cho rằng TP.HCM phải thực sự trở thành nơi đáng sống thay vì chỉ nhìn vào những con số. Bà đề xuất tăng mảng xanh và thực hiện số hóa mảng xanh để theo dõi, bảo trì. Thành phố nên tận dụng các dự án treo hoặc những khu đất nhỏ dưới gầm cầu để chuyển đổi thành không gian xanh.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Nhật Bản, ông Nguyễn Duy Anh, Hiệu trưởng Học viện tiếng Nhật GAG, Chủ tịch danh dự Hội người Việt Nam tại Fukuoka (Nhật Bản) đề xuất mô hình hợp tác công – tư theo hướng “đặt bài toán – đồng thiết kế”.

Trong đó, Nhà nước định hướng, doanh nghiệp triển khai còn chuyên gia tham gia từ khâu thiết kế giải pháp. Kiều bào không chỉ là nhà đầu tư mà còn là đối tác tri thức trong các lĩnh vực ưu tiên như logistics xanh, quản trị đô thị thông minh.

Tiến sĩ Trần Hải Linh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân & Đầu tư Việt Nam – Hàn Quốc (VKBIA), đề xuất xây dựng dự án “Hệ sinh thái giao thông công cộng xanh và thông minh”.

Theo ông, dự án này sẽ hướng đến phát triển metro mới, nâng cấp xe buýt điện và ứng dụng nền tảng MaaS.

Ngoài ra, ông Linh còn kiến nghị phát triển dự án trung tâm năng lượng tái tạo nhằm nâng tỉ lệ năng lượng xanh lên 30% vào năm 2030. Kiều bào sẽ đóng góp chuyên gia về công nghệ năng lượng mặt trời, gió và kết nối các nhà đầu tư hàng đầu