Kỳ tích y khoa: Sống sót 48 giờ không cần phổi

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch do biến chứng nặng từ cúm dẫn đến viêm phổi và hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS). Khi vi khuẩn xâm nhập khiến phổi bị hoại tử và gây suy đa tạng, các bác sĩ nhận định rằng hai lá phổi lúc này không còn chức năng hô hấp mà đã trở thành “ổ dịch” đầu độc cơ thể. 

Để cứu mạng bệnh nhân, nhóm phẫu thuật do tiến sĩ y khoa Ankit Bharat (Đại học Northwestern, Mỹ) dẫn đầu đã đưa ra một quyết định táo bạo chưa từng có: cắt bỏ toàn bộ phổi để ngăn chặn nhiễm trùng lây lan.

Câu hỏi hóc búa nhất lúc bấy giờ là làm sao để giữ cho một con người sống sót khi lồng ngực trống rỗng? Các chuyên gia đã thiết lập một hệ thống “phổi nhân tạo” đặc biệt dựa trên công nghệ ECMO nâng cao. 

Hệ thống này đảm nhận toàn bộ nhiệm vụ của phổi: trực tiếp cung cấp oxy vào máu, loại bỏ carbon dioxide và hỗ trợ tuần hoàn để duy trì hoạt động của tim và các cơ quan khác. 

Kỳ diệu thay, ngay sau khi nguồn phát tán nhiễm trùng (hai lá phổi hỏng) bị loại bỏ, huyết áp của bệnh nhân dần ổn định, các cơ quan bắt đầu hồi phục. 

Sau 48 giờ “sống không phổi”, một cặp tạng hiến tặng phù hợp đã xuất hiện và ca ghép phổi kép đã được thực hiện thành công. 

Theo Cell Press, ca bệnh diễn ra năm 2024 nhưng chỉ mới được công bố gần đây, đã tạo nên sự chú ý rất lớn trong giới y học. Hơn hai năm sau sự kiện chấn động đó, bệnh nhân hiện đang tận hưởng một cuộc sống bình thường với chức năng hô hấp khỏe mạnh.

Thành công của ca phẫu thuật này không chỉ cứu sống một mạng người mà còn cung cấp bằng chứng phân tử quan trọng về tổn thương phổi không thể hồi phục. 

Theo tiến sĩ Bharat, lâu nay y học vẫn tin rằng phổi bị ARDS nặng có thể tự hồi phục nếu được hỗ trợ điều trị kéo dài. Tuy nhiên phân tích tế bào từ hai lá phổi bị cắt bỏ cho thấy những vết sẹo lan rộng và sự sụp đổ hoàn toàn của hệ thống miễn dịch tại chỗ, dấu hiệu cho thấy mô phổi đã chết vĩnh viễn. 

Phát hiện này mở ra một hướng đi mới cho các trung tâm hồi sức cấp cứu: ghép phổi cần được xem xét như một lựa chọn cứu sinh ngay cả trong các trường hợp nhiễm trùng cấp tính, thay vì chỉ dành cho các bệnh mạn tính như trước đây. 

Dù phương pháp này hiện chỉ có thể thực hiện tại các trung tâm y tế hàng đầu, nó đã thắp lên hy vọng cho hàng ngàn bệnh nhân trẻ tuổi đang đứng trước cửa tử do tổn thương phổi nghiêm trọng.