Lâm Đồng: Dự kiến đặt nhà máy nhiệt điện than

Theo Sở Công thương Lâm Đồng, ngày 2.2, UBND tỉnh đã giao đơn vị này chủ trì xem xét kiến nghị của Liên danh Công ty TNHH luyện kim Trần Hồng Quân và Công ty CP đầu tư và phát triển hạ tầng Hoàng Thành về việc đề xuất “Dự án tổ hợp nhà máy nhiệt điện than – điện phân nhôm”.

Dự án dự kiến có tổng công suất khoảng 2.000 MW điện và 2 dây chuyền luyện nhôm với tổng công suất khoảng 1,2 triệu tấn/năm, sử dụng nguồn điện tự sản xuất từ nhà máy nhiệt điện than.

Ngày 10.2, Sở Công thương chủ trì cuộc họp với các cơ quan liên quan và nhà đầu tư để xem xét các vị trí đặt dự án. Sau cuộc họp, 2 vị trí được lựa chọn để khảo sát gồm: xã Vĩnh Hảo và xã Phan Rí Cửa.

Sau khi khảo sát thực địa, ngày 27.2, liên danh nhà đầu tư tiếp tục gửi văn bản đề xuất chọn vị trí tại xã Vĩnh Hảo. Khu vực được đề xuất đặt dự án là cánh đồng muối Vĩnh Hảo, sát núi Tàu, với diện tích khoảng 603 ha.

Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng đề nghị các sở, ngành và UBND xã Vĩnh Hảo cho ý kiến về sự phù hợp của vị trí này với quy hoạch chung, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch liên quan.

Trường hợp vị trí chưa phù hợp, các đơn vị cần đề xuất hướng xử lý như cập nhật hoặc điều chỉnh quy hoạch; đồng thời đánh giá hiện trạng quỹ đất, tình hình sử dụng đất và các yếu tố hạn chế khi đặt dự án nhiệt điện than tại khu vực này. Các ý kiến phải gửi về Sở Công thương trước ngày 13.3 để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh Lâm Đồng.

Quy mô tổ hợp điện phân nhôm ra sao?

Tại cuộc họp với Sở Công thương tỉnh Lâm Đồng, đại diện liên danh nhà đầu tư cho biết tổ hợp nhiệt điện than – điện phân nhôm dự kiến đặt tại xã Vĩnh Hảo với nhu cầu sử dụng đất khoảng 500 – 700 ha.

Trong đó, phân khu 1 khoảng 200 ha, gồm nhà máy nhiệt điện than công suất 2.000 MW cùng cảng tổng hợp và kho chứa.

Phân khu 2 khoảng 300 – 500 ha, gồm nhà máy điện phân nhôm và các nhà máy sản xuất sau nhôm.

Theo các cơ quan của Lâm Đồng, đề xuất dự án phù hợp với chủ trương kêu gọi đầu tư của tỉnh về phát triển các dự án chế biến sâu quặng bô xít, bao gồm điện phân nhôm và các sản phẩm sau nhôm. Nếu triển khai, dự án được kỳ vọng đóng góp cho phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Ngoài ra, tổ hợp nhiệt điện than – điện phân nhôm còn gắn với cảng biển được đầu tư đồng bộ, quy mô lớn. Trong đó, nhà máy nhiệt điện than công suất 2.000 MW được xem là yếu tố quan trọng quyết định tính khả thi của dự án, do nguồn điện này phục vụ trực tiếp cho hoạt động điện phân nhôm.

Sau khi xem xét nhiều vị trí như xã Vĩnh Hảo, xã Phan Rí Cửa, xã Hòa Thắng và xã Sơn Mỹ, nhà đầu tư cuối cùng đề xuất chọn xã Vĩnh Hảo làm địa điểm đặt dự án.

Những rủi ro tiềm ẩn cần xem xét thấu đáo

Theo một chuyên gia ngành điện ở Bình Thuận cũ (đề nghị giấu tên), mô hình tổ hợp nhiệt điện than – điện phân nhôm có một số lợi thế nhất định.

Việc sử dụng nhiệt điện than để cung cấp điện tự dùng cho nhà máy điện phân nhôm giúp đảm bảo nguồn điện ổn định, yếu tố đặc biệt quan trọng đối với quá trình điện phân. Nhà máy điện đặt cạnh nhà máy nhôm cũng giúp giảm hao hụt điện năng trên đường truyền tải. Ngoài ra, dự án còn có thể thúc đẩy phát triển kinh tế ven biển và tạo thêm việc làm cho người dân địa phương.

Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng mô hình dự án nhiệt điện than cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là nguy cơ phát thải khí nhà kính và ô nhiễm môi trường nếu không kiểm soát tốt.

Vì vậy, việc lựa chọn vị trí cần đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường không khí và môi trường nước tại các khu vực có dân cư. Đồng thời phải có hành lang cách ly phù hợp giữa khu công nghiệp và khu dân cư.

Bên cạnh nguồn điện từ nhà máy nhiệt điện than, các nhà máy điện phân nhôm cũng cần kết nối dự phòng với lưới điện quốc gia thông qua đường dây 500 kV, để đảm bảo cấp điện khẩn cấp khi nguồn điện tự dùng gặp sự cố.

Theo đánh giá của vị chuyên gia, các vị trí đặt dự án từng đề xuất – bao gồm cả khu vực xã Vĩnh Hảo đang xin ý kiến – vẫn chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện về môi trường và yêu cầu kỹ thuật cơ bản đối với tổ hợp nhiệt điện than – điện phân nhôm.

Ngoài ra, cần đặc biệt lưu ý việc lựa chọn khu vực bãi thải xỉ, xây dựng cảng, nạo vét luồng tàu và việc đổ cát nạo vét, bởi các hoạt động này có thể ảnh hưởng đáng kể đến môi trường và hệ sinh thái biển. Cũng theo chuyên gia này, sau năm 2030, các dự án điện than có còn phù hợp không, nguồn điện nào thay thế, đều phải được xem xét cẩn trọng trước khi chấp thuận dự án.