Lãnh đạo Fed bị điều tra, giá vàng tăng

Ngày 11-1, giờ địa phương, Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), ông Jerome Powell, xác nhận Bộ Tư pháp Mỹ (DoJ) đã mở cuộc điều tra hình sự với ông, một hành động mà ông cho là cái cớ để ép cơ quan này giảm lãi suất.

Lo ngại tính độc lập của Fed

Ông Powell bị điều tra liên quan đến những phát biểu ông đưa ra trước Quốc hội Mỹ vào giữa năm ngoái, về việc vượt chi phí cho dự án cải tạo tòa nhà trị giá 2,5 tỉ USD tại khu phức hợp trụ sở Fed ở Washington.

Ông Trump đã phủ nhận trên Đài NBC News rằng ông không biết gì về các hành động của DoJ, dù trước đó ông đã dọa kiện ông Powell về việc cải tạo tòa nhà Fed và nhiều lần đòi sa thải ông.

Trong khi đó người phát ngôn của Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi từ chối bình luận về cuộc điều tra, nhưng cho biết bà “đã chỉ thị cho các công tố liên bang ưu tiên điều tra bất kỳ hành vi lạm dụng tiền thuế của người dân”.

Tuy nhiên diễn biến mới được đánh giá là một phần trong nỗ lực của ông Trump suốt nhiều tháng qua, nhằm kiểm soát Fed nhiều hơn.

Hành động này diễn ra khoảng hai tuần trước khi vụ kiện liên quan việc ông Trump tìm cách sa thải một quan chức Fed khác, bà Lisa Cook, được đưa ra tranh luận trước Tòa án Tối cao.

Điều đang bị đe dọa là tính độc lập của Fed, ngân hàng trung ương quan trọng nhất thế giới, trong việc thiết lập chính sách tiền tệ của Mỹ mà không bị ảnh hưởng quá mức bởi các lãnh đạo như ông Trump, những người muốn giảm lãi suất để củng cố sự ủng hộ.

“Mối đe dọa mới này không phải về lời khai của tôi hồi tháng sáu năm ngoái, hay về việc cải tạo các tòa nhà của Fed. Nó cũng không phải về vai trò giám sát của Quốc hội…

Đó chỉ là những cái cớ. Mối đe dọa về các cáo buộc hình sự là hệ quả của việc Fed thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về những gì sẽ phục vụ lợi ích công cộng, chứ không phải theo sở thích của Tổng thống”, Hãng tin Reuters dẫn lời ông Powell nói.

Các nghị sĩ lưỡng đảng của Mỹ cũng lên tiếng chỉ trích việc điều tra. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, cho rằng việc đe dọa truy tố đặt ra nghi vấn về “tính độc lập và uy tín” của DoJ.

Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện, Chuck Schumer, một thành viên viên Dân chủ, khẳng định cuộc điều tra này là một cuộc tấn công vào tính độc lập của Fed.

Thị trường lo lắng

Các nhà đầu tư đã theo dõi sát cuộc đối đầu giữa ông Trump và Fed, kể từ khi ông Trump tái đắc cử với lời hứa cải thiện khả năng chi trả cho người dân Mỹ sau thời kỳ lạm phát cao.

Diễn biến mới nhất làm tăng nguy cơ làm đảo lộn tính độc lập của Fed, trụ cột của hệ thống tài chính Mỹ.

Đồng USD giảm mạnh nhất trong ba tuần vào ngày 12-1, trong khi giá vàng vọt lên mức cao kỷ lục khi các nhà đầu tư hướng về các tài sản trú ẩn an toàn.

Giá vàng gần chạm ngưỡng 4.600 USD/ounce và giá bạc lần đầu tiên tiến gần mức 85 USD/ounce, theo Hãng tin AFP.

Theo các chuyên gia, cuộc điều tra đánh dấu sự đổ vỡ ranh giới kiên định lâu nay giữa chính trị và chính sách tiền tệ, do đó điều giới đầu tư lo lắng không phải là khả năng ông Powell bị buộc tội, mà là nguy cơ Fed mất dần khả năng ra quyết định độc lập.

“Thông tin này đánh dấu sự leo thang mạnh mẽ trong nỗ lực của chính quyền nhằm làm suy yếu Fed, và có thể dẫn đến một loạt hậu quả không lường trước được, đi ngược lại trực tiếp với mục tiêu Tổng thống Trump đã nêu”, ông Karl Schamotta, chiến lược gia thị trường chính tại Corpay ở Toronto, nhận định.

Theo Đài CNN, cuộc điều tra ông Powell cũng sẽ gửi một thông điệp rõ ràng đến người kế nhiệm ông, người mà ông Trump dự kiến sẽ đề cử trong năm nay: Đừng phớt lờ những yêu cầu của Tổng thống.