Lãnh đạo Pháp, Đức nói Mỹ ‘quay lưng’ với đồng minh và quy tắc quốc tế

Hãng AFP ngày 8.1 dẫn lời Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nói rằng Mỹ đang “thoát khỏi các quy tắc quốc tế” và “dần dần quay lưng” với một số đồng minh của mình.

Nhận định được đưa ra trong bài phát biểu thường niên của Tổng thống Macron trước các đại sứ Pháp tại Điện Élysée, trong bối cảnh các cường quốc châu Âu đang gấp rút tìm cách đưa ra một phản ứng phối hợp trước chính sách đối ngoại quyết đoán của Mỹ ở tây bán cầu.

Mỹ đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, tuyên bố kiểm soát nguồn dầu mỏ của Venezuela và Tổng thống Donald Trump bày tỏ tham vọng đối với lãnh thổ tự trị Greenland thuộc Đan Mạch.

“Mỹ là một cường quốc đã được khẳng định, nhưng đang dần quay lưng lại với một số đồng minh của mình và thoát khỏi các quy tắc quốc tế mà nước này vẫn còn thúc đẩy gần đây”, ông Macron nói với các đại sứ.

“Các thể chế đa phương đang hoạt động ngày càng kém hiệu quả. Chúng ta đang sống trong một thế giới của các cường quốc, với một sự cám dỗ rất thực là chia nhau thế giới”, ông Macron phát biểu và kêu gọi châu Âu bảo vệ lợi ích của mình, củng cố việc kiểm soát đối với lĩnh vực công nghệ.

Trước đó, Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier đã chỉ trích chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời ông Trump và kêu gọi không để trật tự thế giới tan rã.

Trong phát biểu gay gắt hiếm thấy, ông Steinmeier nói rằng nền dân chủ toàn cầu đang bị tấn công chưa từng thấy.

Mô tả việc Nga sáp nhập Crimea và chiến dịch quân sự ở Ukraine là một bước ngoặt lịch sử, ông Steinmeier nói rằng cách hành xử của Mỹ đại diện cho một sự đứt gãy lịch sử lần thứ hai.

“Tiếp theo là sự sụp đổ các giá trị từ đối tác quan trọng nhất của chúng ta là Mỹ, quốc gia đã góp phần xây dựng trật tự thế giới này”, ông Steinmeier phát biểu tại một hội thảo hôm 7.1.

Ông cho rằng cần có sự can thiệp chủ động trong các tình huống đe dọa, đồng thời nhấn mạnh rằng cần thuyết phục các nước như Brazil và Ấn Độ tham gia bảo vệ trật tự thế giới.

Mỹ chưa phản ứng về những phát biểu trên. Về vấn đề Venezuela, các quan chức cấp cao Mỹ ngày 7.1 tuyên bố nước này cần kiểm soát vô thời hạn đối với việc bán dầu và doanh thu từ dầu mỏ của Venezuela để ổn định nền kinh tế nước này, cũng như tái thiết ngành dầu khí và đảm bảo Venezuela hành động vì lợi ích của Mỹ.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói rằng quyền kiểm soát việc bán dầu còn nhằm “thúc đẩy những thay đổi cần thiết ở Venezuela”, theo Reuters.

Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, kế hoạch của Mỹ đối với Venezuela là ổn định đất nước, đảm bảo các công ty Mỹ tiếp cận trong giai đoạn hồi phục và sau cùng là giám sát sự chuyển tiếp.

Về vấn đề Greenland, trả lời các phóng viên tại Washington, ông Rubio không trả lời trực tiếp một câu hỏi về việc liệu chính quyền Tổng thống Trump có sẵn sàng đặt quan hệ liên minh vào rủi ro khi xúc tiến lựa chọn quân sự để kiểm soát lãnh thổ này hay không.

“Tôi không ở đây để nói về Đan Mạch hay can thiệp quân sự, tôi sẽ gặp họ vào tuần tới. Chúng tôi sẽ có những cuộc trao đổi đó với họ khi đó, còn hiện tại tôi không có gì bổ sung thêm”, tờ The Guardian ngày 8.1 dẫn lời Ngoại trưởng Mỹ cho biết và nói thêm rằng mọi tổng thống Mỹ đều giữ quyền lựa chọn đối phó với các mối đe dọa an ninh quốc gia bằng biện pháp quân sự.