UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý hoạt động giết mổ động vật trên địa bàn. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh tình trạng giết mổ vượt công suất, giết mổ nhỏ lẻ, không kiểm soát thú y đã tồn tại nhiều năm nhưng vẫn chưa được khắc phục triệt để.
Thú y “đóng dấu theo định mức”
Cơ quan chức năng kiểm tra cơ sở giết mổ gia súc tập trung của bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, đặt tại xã Quảng Ninh. Cơ sở này được UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2017, công suất thiết kế khoảng 30 con heo/ngày.
Một cơ sở giết mổ tại Quảng Trị, cán bộ thú y chỉ đóng dấu kiểm soát đúng công suất, số heo còn lại vẫn được bán ra thị trường nhưng không qua kiểm soát
Tuy nhiên, theo thống kê của Trạm Chăn nuôi và Thú y số 4, trong năm 2025, cơ sở này đã tiếp nhận và giết mổ tới 39.848 con heo, bình quân khoảng 109 con/ngày, cao hơn 3 lần so với công suất được cấp phép.
Việc giết mổ vượt công suất kéo dài khiến hệ thống xử lý chất thải, điều kiện vệ sinh và khả năng kiểm soát thú y tại lò mổ đều bị quá tải. Trước thực tế này, Trạm Chăn nuôi và Thú y số 4 đã thông báo chỉ thực hiện kiểm soát và đóng dấu giết mổ theo đúng công suất được cấp phép, tức khoảng 30 con/ngày. Số heo vượt công suất, nếu vẫn tiếp tục giết mổ tại đây, sẽ nằm ngoài phạm vi kiểm soát của lực lượng thú y.
Từ đó nảy sinh một nghịch lý: heo vẫn được giết mổ, thịt vẫn đưa ra thị trường nhưng cán bộ thú y chỉ kiểm soát một phần nhỏ. Phần còn lại, dù xuất phát từ lò mổ tập trung, vẫn không có dấu kiểm soát, khiến thịt heo không rõ nguồn gốc “thả nổi” ra thị trường.
Theo Trạm Chăn nuôi và Thú y số 4, hiện có khoảng 166 hộ kinh doanh thịt heo tại các chợ trên địa bàn các phường Đồng Hới, Đồng Sơn và Đồng Thuận. Trong đó, lượng thịt có dấu kiểm soát giết mổ chỉ chiếm khoảng 30%, đa số còn lại chưa qua kiểm soát thú y.
Ở quy mô toàn tỉnh, theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Trị, hiện có 7 lò mổ tập trung. Mỗi ngày, toàn tỉnh giết mổ khoảng 1.000 con heo nhưng lực lượng thú y chỉ kiểm soát được khoảng 400 con. Số còn lại chủ yếu đến từ các điểm giết mổ nhỏ lẻ hoặc giết mổ vượt công suất tại các lò tập trung.
Người mua khó phân biệt
Tại khu vực phía Bắc tỉnh Quảng Trị (địa bàn tỉnh Quảng Bình cũ), hiện chỉ có 2 lò mổ tập trung được cấp phép, với tổng lượng heo giết mổ khoảng hơn 135 con/ngày. Trong số này, thú y chỉ kiểm soát và đóng dấu khoảng 55 con/ngày, số còn lại không được kiểm soát do vượt công suất thiết kế.
Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ thịt heo tại khu vực này ước khoảng 600 con/ngày. Khoảng chênh lệch lớn này được bù đắp bằng thịt từ các điểm giết mổ nhỏ lẻ, giết mổ “lậu” hoặc giết mổ vượt công suất nhưng không có dấu kiểm soát thú y.
Ông Nguyễn Văn Dương, chủ lò mổ Hải Dương 1 (phường Đồng Sơn), cho biết khoảng 90% lượng thịt heo bán ra thị trường phía Bắc tỉnh hiện nay không được thú y kiểm soát đầy đủ, chủ yếu tiêu thụ tại các chợ dân sinh.
“Lò mổ của tôi được cấp phép giết mổ khoảng 200 con/ngày nhưng cán bộ thú y chỉ đến đóng dấu buổi sáng, khoảng 25 con. Buổi trưa và buổi chiều hầu như không có cán bộ thú y, thịt vẫn được tiểu thương lấy về bán tại các chợ trên địa bàn” – ông Dương phản ánh.
Người tiêu dùng mua thịt mỗi ngày nhưng rất khó phân biệt đâu là thịt đã qua kiểm soát, đâu là thịt trôi nổi. “Thịt nhìn bên ngoài không khác gì nhau, người mua chỉ biết tin vào người bán” – một tiểu thương cho biết.
Nguy cơ dồn về bàn ăn của người dân
Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu tăng cường quản lý hoạt động giết mổ động vật, phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành và chính quyền cấp xã. Theo đó, UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng giết mổ trái phép, không kiểm soát kéo dài và tái diễn.
Cơ quan thú y cũng yêu cầu các cơ sở giết mổ thực hiện đầy đủ quy định về nguồn gốc động vật, hồ sơ kiểm dịch, khám sức khỏe người tham gia giết mổ và nộp phí kiểm soát theo quy định.
Lãnh đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Quảng Trị thừa nhận đây là vấn đề “rất nhức nhối nhưng chưa thể giải quyết ngay”. Nguyên nhân chủ yếu là do hạ tầng lò mổ xuống cấp, công suất nhỏ trong khi nhu cầu thị trường ngày càng tăng; thiếu quỹ đất xây dựng lò mổ mới; lực lượng thú y cơ sở mỏng; sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn chưa chặt chẽ.
Trong khi đó, thị trường thịt heo vẫn vận hành theo nhu cầu thực tế. Khi hoạt động giết mổ không được kiểm soát đầy đủ, rủi ro cuối cùng không dừng ở lò mổ hay cơ quan quản lý, mà trực tiếp đặt lên bàn ăn của người tiêu dùng.
Trách nhiệm được xử lý thế nào?
Theo quy định, UBND cấp xã chịu trách nhiệm quản lý hoạt động giết mổ trên địa bàn, phối hợp với lực lượng thú y kịp thời phát hiện, xử lý tình trạng giết mổ nhỏ lẻ, trái phép, không kiểm soát.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều điểm giết mổ “chui” vẫn tồn tại kéo dài, thịt không có dấu thú y vẫn được đưa ra chợ mỗi ngày. Khi các lò mổ tập trung quá tải, hoạt động giết mổ tự phát lại có xu hướng nở rộ ngay trong khu dân cư. Câu hỏi đặt ra là công tác kiểm tra, giám sát của chính quyền cấp xã đang được thực hiện đến đâu và trách nhiệm sẽ được xử lý như thế nào nếu tình trạng này tái diễn?
Nguồn: https://nld.com.vn/lo-giet-mo-vuot-cong-suat-thu-y-khong-theo-kip-196260210213257522.htm
