Lời cảm ơn nghẹn ngào từ lằn ranh sinh tử

Ngày 20.3, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) cho biết vừa thực hiện thành công ca ghép thận đầu tiên cho một bệnh nhi suy thận mạn giai đoạn cuối. Người hiến thận là mẹ ruột của bệnh nhi.

Ca ghép thận đầu tiên

Em K.T.P (14 tuổi, ở tỉnh Đồng Nai) phát hiện mắc bệnh vào tháng 6.2025 với các triệu chứng phù mặt, xuất huyết dưới da và lượng nước tiểu giảm dần. Sau khi thăm khám tại Bệnh viện Nhi đồng 1, em được chẩn đoán suy thận mạn giai đoạn cuối, chưa xác định được nguyên nhân.

Do suy thận nặng, bệnh nhi phải chạy thận nhân tạo cấp cứu, sau đó chuyển sang phương pháp lọc màng bụng định kỳ từ tháng 10.2025 và duy trì cho đến thời điểm ghép thận.

Trước diễn tiến ngày càng nặng của con, chị N.T.P.V (39 tuổi) quyết định đăng ký hiến thận. Sau khi được đánh giá tương thích và đảm bảo điều kiện sức khỏe, người mẹ trở thành nguồn hy vọng để cứu con trong bối cảnh nguồn tạng hiến cho trẻ em còn rất hạn chế.

Ca ghép thận được thực hiện ngày 5.3.2026 với 2 ê kíp phẫu thuật song song. Tại phòng mổ thứ nhất, người mẹ được đưa vào phòng lúc 8 giờ, bắt đầu phẫu thuật lấy thận trái lúc 10 giờ 10 phút. 

Tại phòng mổ thứ hai, bệnh nhi được chuyển vào lúc 10 giờ và bắt đầu phẫu thuật ghép thận lúc 13 giờ. Trong quá trình mổ, bệnh nhi được truyền 6 đơn vị tiểu cầu đậm đặc. Ca ghép kết thúc lúc 16 giờ 30 cùng ngày.

Sau phẫu thuật, người mẹ hồi phục ổn định, được theo dõi tại Khoa Hồi sức ngoại, trước khi chuyển về Khoa Ngoại thận – tiết niệu để tiếp tục chăm sóc. Bệnh nhi được theo dõi chặt chẽ tại khu hồi sức và phòng cách ly sau ghép, nhằm kiểm soát nguy cơ thải ghép và đánh giá chức năng của quả thận mới.

Phó giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Thái Minh Sâm, chuyên gia hàng đầu về tiết niệu và ghép thận tại Việt Nam, hiện Trưởng khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viện Chợ Rẫy là người trực tiếp tham gia ca phẫu thuật. Ông nhận định đây là một sự thay đổi “ngoạn mục”. Trước mổ, chức năng thận của bệnh nhi suy giảm nghiêm trọng nhưng chỉ sau vài ngày, quả thận ghép đã hoạt động hiệu quả, giúp các chỉ số gần như trở về bình thường.

Ông cho rằng đằng sau thành công của ca ghép không chỉ là kỹ thuật, mà còn là sự hy sinh thầm lặng của người mẹ: “Cảm ơn người mẹ đã hiến một phần cơ thể mình cho con. Những nghĩa cử cao đẹp như vậy không chỉ mang lại cơ hội sống cho người bệnh mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của y học”.

“Cảm ơn mẹ đã hy sinh một phần thân thể cho con”

Đồng hành cùng con tại Bệnh viện Nhi đồng 1, chị N.T.P.V không thể quên khoảnh khắc ám ảnh khi con đau đớn, nói: “Mẹ ơi cứu con”. Với một người mẹ, không có nỗi đau nào lớn hơn việc nhìn con chịu đựng mà mình không thể thay thế.

Chị tâm sự khi bước vào phòng mổ có sợ, có lo nhưng không thể sánh bằng niềm mơ ước con được sống. “Lúc đó, tôi chỉ nghĩ đến tương lai của con. Tôi mong con được khỏe mạnh, được đi học như bao đứa trẻ khác”, chị xúc động nói.

Trong suốt hành trình điều trị, chị cảm nhận rõ sự tận tâm của đội ngũ y bác sĩ khi chăm sóc con mình như chính người thân trong gia đình. “Sau ghép, sức khỏe con hồi phục rất tốt. Tôi không biết nói gì ngoài hai chữ hạnh phúc. Gia đình tôi biết ơn các y bác sĩ rất nhiều”, chị bày tỏ.

Ở bên cạnh, anh K.N.M.Đ (43 tuổi), cha của P. cho hay trước đó anh mong muốn hiến thận cho con nhưng không tương thích. Khi vợ trở thành người phù hợp, anh vừa biết ơn vừa xót xa trước sự hy sinh thầm lặng ấy. Anh cũng gửi lời tri ân sâu sắc đến toàn bộ ê kíp Bệnh viện Nhi đồng 1 và Bệnh viện Chợ Rẫy đã theo dõi và điều trị cho con mình.

Trong vòng tay mẹ, em P. chỉ nói một câu giản dị nhưng khiến tất cả lặng đi: “Con vô cùng biết ơn mẹ. Cảm ơn mẹ đã hy sinh một phần thân thể vì con. Con hứa sẽ cố gắng học tập, chăm ngoan và yêu thương, hiếu thảo với mẹ suốt đời”.

Phấn đấu trở thành trung tâm ghép tạng của khu vực phía nam

Bác sĩ Thái Minh Sâm cho biết ghép thận vốn đã là kỹ thuật khó nhưng ở trẻ em mức độ phức tạp còn cao hơn nhiều lần. Nguyên nhân chủ yếu là do sự bất cân xứng giữa cơ thể người hiến (người lớn) và người nhận (trẻ nhỏ), đòi hỏi kỹ thuật vi phẫu chính xác và kiểm soát chặt chẽ trong suốt quá trình phẫu thuật cũng như hậu phẫu.

Bệnh nhân nhận thận hiến từ người lớn không có ảnh hưởng lên chức năng thận, chỉ cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ, uống thuốc chống thải ghép theo hướng dẫn sẽ kiểm soát được bệnh, trở về với cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày.

Trong khi đó, tiến sĩ – bác sĩ Lê Thanh Hùng, Trưởng khoa Ngoại thận – tiết niệu, Bệnh viện Nhi đồng 1 cho biết hiện khoa quản lý và điều trị 31 bệnh nhi suy thận mạn giai đoạn cuối. Trong đó, có 2 trường hợp có nguyện vọng ghép thận, đang được bệnh viện tiến hành đánh giá, sàng lọc toàn diện về chuyên môn trước khi xem xét chỉ định ghép.

Tiến sĩ – bác sĩ Ngô Ngọc Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 đánh giá ca ghép thận đầu tiên thành công là kết quả của quá trình chuẩn bị bài bản và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều ê kíp, cùng sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện Chợ Rẫy và các chuyên gia đầu ngành.

Theo bác sĩ Minh, để triển khai kỹ thuật này, bệnh viện đã chuẩn bị trong nhiều năm, từ đào tạo nhân lực, cử bác sĩ học chuyên sâu đến đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị: “Chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện thêm các ca ghép thận, đồng thời định hướng phát triển ghép tạng nhi khoa như ghép gan, ghép tim trong thời gian tới”.

Trong thời gian tới, với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện Chợ Rẫy và các trung tâm ghép tạng lớn trong cả nước, Bệnh viện Nhi đồng 1 kỳ vọng thực hiện nhiều ca hơn nữa, phấn đấu trở thành trung tâm ghép tạng của khu vực phía nam.

Bác sĩ Minh Sâm cho biết để phát triển lĩnh vực ghép tạng, cần đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng về hiến tạng, đặc biệt là hiến tạng từ người chết não. Theo ông, một người hiến tạng sau chết não có thể cứu sống nhiều bệnh nhân nhờ hiến đa cơ quan. Đây cũng là hướng tiếp cận được các tổ chức y khoa quốc tế khuyến nghị nhằm gia tăng nguồn tạng và nâng cao hiệu quả điều trị.